CENEVRE (AA) – Nükleer Silahların Yasaklanması Takibi ve Uluslararası Nükleer Silahları Kaldırma Girişimi (ICAN) Program Koordinatörü Snyder, ülkelerin nükleer silahlanmaya harcadığı bütçe ile İsrail’in bu alanda yürüttüğü ve kamuoyuna açıklamadığı faaliyetlere ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.
“2025’te 9 nükleer silahlı ülke nükleer cephaneliklerine 118,8 milyar dolar harcadı. Bu, geçen yılın her saniyesinde yaklaşık 3 bin 700 dolara denk geliyor.” diyen Snyder, nükleer silaha sahip Çin, Fransa, Rusya, İngiltere, ABD, Hindistan, İsrail, Pakistan ve Kuzey Kore’nin geçen yıl cephanelikleri için bir önceki yıla göre neredeyse yüzde 20 daha fazla harcama yaptığını aktardı.
Snyder, ABD’nin nükleer silaha en çok harcama yapan ülke olduğunun altını çizerek, ABD’nin nükleer silaha sahip diğer tüm ülkelerin toplamından fazla olmak üzere geçen yıl nükleer silahlanmaya 69 milyar dolar harcadığını hatırlattı.
“İsrail, kendi ülkesini ve bölgeyi yok edebilecek bombalara sahip olduğunu insanların anlamasını istemiyor”
Bu ülkelerin her birinin kitle imha silahlarına daha fazla para harcadığına işaret eden Snyder, “İsrail’in 100’den az nükleer silahı var ancak o da nükleer harcamalarını artırıyor. Dimona Nükleer Tesisleri çevresinde daha fazla faaliyet gördük. İsrail nükleer silahları konusunda kamuoyuna açık değil. Dünyanın her yerinde herkes bu bombalara sahip olduklarını bilmesine rağmen bunlara sahip olduklarını dahi doğrulamıyorlar. Harcamalarındaki artış, kendileri ve bölge için artan bir risk oluşturuyor.” dedi.
Snyder, İsrail’in nükleer silahları hakkında konuşma biçiminde bazı değişikliklere ve hatta bir kabine üyesinin nükleer silah kullanma tehdidinde bulunduğuna tanık olduklarına işaret etti.
İsrailli yetkililerin bu açıklamalarının hızlıca kınandığını belirten Snyder, “İsrail, kendi ülkesini ve bölgeyi yok edebilecek bombalara sahip olduğunu insanların anlamasını istemiyor. Bu son derece tehlikeli. İsrail, Orta Doğu’da nükleer silahlara sahip tek ülke. Bu silahlar, İsrailliler için olduğu kadar komşu ülkeler için de bir tehdit oluşturuyor.” ifadelerini kullandı.
“ABD ve İsrail’in İran’a saldırması, nükleer silahların herkes için bir tehdit ve risk olduğu mesajını verdi”
Snyder, “ABD ve İsrail’in şubatta İran’a saldırması, nükleer silahların herkes için bir tehdit ve risk olduğu, kimsenin bu silahlara sahip olmaması gerektiği mesajını verdi. Unuttukları şey ise ABD’nin nükleer cephaneliğine herkesten daha fazla para harcadığı ve İsrail’in bölgedeki tek nükleer silahlı ülke olduğudur. Dolayısıyla bu saldırılar haksız ve yasa dışıydı, herhangi bir nükleer programla ilgili zorluğa çözüm değil.” değerlendirmesinde bulundu.
ICAN’ın nükleer silahlanmayla ilgili raporunu hazırlamaya başlamasından bu yana nükleer harcamalarda yılda ortalama yüzde 10’luk artışa tanık olduklarına dikkati çeken Snyder, şunları kaydetti:
“Deneyimlerimizden biliyoruz ki ülkeler planlarını değiştirebilir ve nükleer silahlara harcama yapmayı durdurabilirler, bizim de çağrımız budur. Önceliğimiz insan ihtiyaçlarına, çevremize ve geleceğimize yönelik olmalı, kitle imha silahlarına değil.”
Muhabir: Muhammet İkbal Arslan
