ANKARA (AA) – James Webb Uzay Teleskobu (JWST) Güneş Sistemi ana Asteroid Kuşağı’nda bulunan ve Dünya okyanuslarının kaynağı olabileceği değerlendirilen ilk su keşfini yaptı.
ABC News’in haberine göre, NASA’nın yaptığı açıklamada, Webb Teleskobu keşfinin bilim insanlarına Dünya okyanuslarının nasıl oluştuğuna dair fikir verebileceği belirtildi.
Webb teleskobunun yakın kızılötesi tayfçeker cihazını kullanan astronomlar, Jüpiter ve Mars arasında yörüngede bulunan 238P/Read Kuyruklu Yıldızı’nın etrafında su buharı bulunduğunu doğruladı.
NASA açıklamasında, keşfin, Jüpiter’in yörüngesindeki daha sıcak Asteroit Kuşağı’nda buz halindeki suyun korunabileceğine ve oluşumunun ilk dönemlerinde Dünya’ya düşen asteroitler yoluyla Dünya’daki suyun kaynağını oluşturabileceğine dair görüşleri doğruladığı kaydedildi.
Dünya’daki suyun kaynağı kuyruklu yıldızlar olabilir
Bir yıldızın yakınlarındaki suyun gaz halinde olduğu ve Dünya benzeri, oluşum halindeki kayalık gezegenlerden ayrılmış olabileceği belirtilen açıklamada, bazı astronomların, Dünya’daki suyun kaynağının kuyruklu yıldızlar olduğunu düşündüğüne işaret edildi.
Webb Gezegen Bilimi Projesi’nde çalışan bilim insanı, çalışmanın yazarlarından Dr. Stefanie Milam, “Bildiğimiz kadarıyla evrende yaşam barındıran tek gezegen olan Dünya’mızdaki suyun buraya nasıl geldiği hala gizemini koruyor.” dedi.
Dr. Milam, “Güneş Sistemi’ndeki su dağılımının öyküsünü anlamak, diğer gezegen sistemlerini ve Dünya benzeri bir gezegene ev sahipliği yapıp yapamayacaklarını anlamamıza yardımcı olacaktır.” ifadesini kullandı.
Read Kuyruklu Yıldızı’nın asteroit kuşağında bulunan bir ana kuşak kuyruklu yıldız olduğu, belirli dönemlerde koma adı da verilen halesinin ve kuyruğunun ortaya çıktığı, sınıflandırmasının ise 2006’da Michael Read ve diğer iki bilim insanı tarafından yapıldığı kaydedildi.
Geleneksel kuyruklu yıldızların, buz halindeki suyun Güneş ışınlarından uzakta olduğu için korunabileceği bir alan olan Neptün’ün yörüngesinin ötesinde bulunduğu, kuyruklarının Güneş’e yaklaştıkça buharlaşan donmuş maddelerden oluştuğu belirtildi.
Read Kuyruklu Yıldızı’nda su var ancak karbondioksit bulunmuyor
Çalışmanın lideri, Maryland Üniversitesi öğretim üyesi, astronom Michael Kelley, “Geçmişte ana kuşakta kuyruklu yıldızların tüm özelliklerine sahip uzay cisimleri gördük ancak yalnızca Webb’den gelen bu kesin izgesel verilerle bu görüntüleri oluşturanın kesinlikle su buzu olduğunu söyleyebiliriz.” dedi.
Öte yandan, Webb’den gelen ölçümler, 238P/Read Kuyruklu Yıldızı’nda karbondioksit olmadığını gösterdi.
Araştırmacılar, normal şartlarda bir kuyruklu yıldızın buharlaşabilen maddesinin yaklaşık yüzde 10’unun karbondioksitten oluştuğunu, Read’da söz konusu gazın olmamasının suyun varlığından daha şaşırtıcı olduğuna işaret edildi.
Konunun iki mantıklı açıklaması olabileceğini kaydeden Kelley, “Read’in Asteroit Kuşağı’nda uzun süre kalması bunun olası sebeplerinden birisi olabilir, karbondioksit su buzundan daha kolay buharlaşır ve milyarlarca yıl içinde kuyruklu yıldızdan ayrılmış olabilir.” dedi.
Kelley, ikinci olasılığın Read Kuyruklu Yıldızı’nın Güneş Sistemi’nin karbondioksit içermeyen sıcak bir bölgesinde oluşması olabileceğini vurguladı.
Araştırmanın yazarlarından, Astronomi Araştırma Üniversiteleri Birliğinden (AURA) Heidi Hammel, Asteroit Kuşağı’ndaki gök cisimlerinin küçük ve sönük olması nedeniyle önceden tespitinin zor olduğunu belirterek Webb Teleskobu’nun imkanlarıyla diğer ana kuşak kuyruklu yıldızlarda da karbondioksit olup olmadığını araştıracaklarını ifade etti.
Araştırma Nature dergisinde yayımlandı.
Muhabir: Yavuz Aydın
