İSTANBUL (AA) – Güney Kore basınındaki haberlere göre, Muan Uluslararası Havalimanı’nda meydana gelen uçak kazasını soruşturan yetkililer, uçağa kuş çarpma ihtimali üzerinde duruyor.
İsmi açıklanmayan bir Jeju Air pilotunun, hava trafik kontrolüne, yolcu uçağının “düşmeden önce bir kuş çarpmasına maruz kaldığını” söylediği bildirildi.
İngiltere’deki Buckinghamshire New University’de havacılık operasyonları alanında kıdemli öğretim görevlisi olan Marco Chan, AA muhabirine, “Jeju Air kazası muhtemelen bildirilen kuş çarpmasının ötesine geçen teknik, operasyonel ve çevresel faktörlerin bir araya gelmesinden kaynaklandı.” dedi.
Chan, uçağa kuş çarpmasının kazaya katkıda bulunan bir faktör gibi göründüğüne işaret ederek, “Ülkenin havacılık tarihindeki en kötü felaketlerden biri olan kaza, muhtemelen birbiriyle ilişkili, birden fazla soruna işaret ediyor.” diye konuştu.
Kuş çarpmaları ne kadar ölümcül?
Eski bir pilot olan Chan, havacılıkta kuş çarpmalarının sıklığına dikkati çekerek, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı’na (ICAO) göre dünya genelinde yılda 13 binden fazla kuş çarpması vakasının rapor edildiğini söyledi.
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği’nin (IATA) verilerine atıfta bulunan Chan, yaklaşık her 3 bin uçuştan birinde kuş çarpması meydana geldiğini belirtti.
Chan, modern uçakların bu tür olaylara dayanacak şekilde inşa edildiğini dile getirerek, “Kuş çarpmalarının çoğu önemli bir hasara neden olmaz. Ancak bazı faktörler riski artırabilir.” şeklinde konuştu.
Büyük kuşların ya da birden fazla kuşun özellikle motorlara, ön camlara, kontrol yüzeylerine veya hidrolik gibi kritik sistemlere çarpmaları halinde hasara yol açma olasılığının daha yüksek olduğunu ifade eden Chan,kuş çarpmalarının genellikle kalkış veya iniş sırasında meydana geldiğini söyledi.
Chan, nadiren de olsa kuş çarpması sebebiyle felaketle neticelenen olayların da yaşandığını belirterek, “2009’da US Airways’in 1549 sefer sayılı uçağı bir kaz sürüsüne çarptıktan sonra çift motor arızası yaşamıştı. Uçak, bu olay sonucunda Hudson Nehri’ne güvenli acil iniş gerçekleştirilmiş ve can kaybı yaşanmamıştı.” dedi.
Eastern Air’e ait bir uçağın 1960’ta yine kuş çarpması sonucu düştüğünü anımsatan Chan, bu kazanın ise ölümlere yol açtığını dile getirdi.
Chan, kuş çarpmasının iniş takımına doğrudan zarar vermesinin daha az rastlanan bir durum olduğunu ifade etti.
Kuş çarpmalarının hidrolik sistemlere zarar vermesi halinde bunun iniş takımlarını da etkileyebileceğini vurgulayan Chan, “Bu durum, etkilenen motorun hidrolik sisteme güç sağlaması halinde hidrolik basınç kaybına yol açarak iniş takımlarının düzgün bir şekilde açılmasını engelleyebilir.” ifadesini kullandı.
Boeing 737-800 gibi modern uçaklarda bu tür senaryolar için yedek sistemler bulunduğunu vurgulayan Chan, “Bu sistemler, hidrolik arıza durumunda pilotların yerçekimini kullanarak iniş takımlarını manuel olarak açmasına olanak tanır. Ancak kuş çarpması iniş takımı mekanizmasına ya da kritik hidrolik bileşenlere doğrudan zarar vermişse bu yöntem işe yaramayabilir.” şeklinde konuştu.
Pistin sonundaki beton duvar gözden geçirilecek
Chan, havalimanındaki beton duvarın varlığı, pist ve uçağın yaklaşma faktörlerinin de soruşturmada göz önünde bulundurulacağı değerlendirmesinde bulundu.
Kazanın meydana geldiği 19 numaralı pistin yüzde eksi 0,2’lik bir yokuş aşağı eğime sahip olduğuna işaret eden Chan, bu durumun gerekli iniş mesafesini artırdığını, olası sistem arızaları ile birlikte bu durumun pistin aşılmasına katkıda bulunmuş olabileceğine dikkati çekti.
Pistin sona erdiği noktanın 300 metre ötesindeki beton çitin gözden de geçirileceğini vurgulayan Chan, bu tür bariyerlerin ideal olarak çarpma anında kırılacak şekilde tasarlanmış olması ve hasarı en aza indirmesi gerektiğini kaydetti.
Güney Kore’deki uçak kazası
Güney Kore’nin Muan şehrinde Jeju Air hava yolu şirketine ait yolcu uçağının inişte kontrolden çıkması sonucu meydana gelen kazada 179 kişi hayatını kaybetmişti.
Yetkililer, kazanın uçağın iniş takımlarındaki arızadan kaynaklandığı, ilk seferde iniş takımları açılmayan uçağın, ikinci seferde zorunlu iniş sırasında kaza yaptığını bildirmişti.
Muhabir: Rabia Ali,Muhammet Nazım Taşcı
