ANKARA (AA) – AA muhabirinin yaptığı derlemeye göre, tüketici ve reel sektör gibi kesimlerin genel ekonomik duruma ilişkin beklentisini ortaya koyan güven endeksleri, kasım ayında pozitif seyir izledi.
TÜİK tarafından açıklanan tüketici güven endeksi, ekimde 83,6 iken geçen ay yüzde 1,6 artışla 85 olarak kayıtlara geçti. Endeks, son 5 ayın en yüksek seviyesini gördü.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan mevsimsellikten arındırılmış reel kesim güven endeksi de kasımda bir önceki aya göre 1,2 puan artarak 103,2 seviyesine çıktı. Böylece endeks, eşik değerin üzerinde seyretti.
TÜİK tarafından açıklanan ekonomik güven endeksi de ekimde 98,2 iken kasımda aylık bazda yüzde 1,3 artışla 99,5 değerini aldı. Endeks, mart ayından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
“Endeksler daha üst seviyelere taşınacaktır”
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sefer Şener, tüketici güven endeksinin vatandaşların ekonominin bugününe ve geleceğine ilişkin bakış açılarını gösterdiğini söyledi.
Bu endeksin 100’ün üzerinde değer almasının tüketicilerin iyimser olduğunu gösterdiğini anımsatan Şener, bu değerlerin 100’e yaklaşmasının ekonominin doğru yolda olduğunu ve beklentilerin pozitif tarafta yoğunlaştığının göstergesi olduğunu dile getirdi.
Şener, endeksin son 3 yılın kasım aylarına göre kıyaslandığında daha pozitif tarafa doğru ilerlediğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:
“Hem mevcut dönem hem de gelecek 12 aylık dönemdeki hanenin maddi ve genel ekonomik durumla ilgili beklentilerinin daha yukarı seviyeleri işaret etmesi, tüketici güven endeksinin önümüzdeki aylarda artışına devam edeceğini göstermektedir. Gelecek yılın ikinci çeyreğinden sonra tüketici güven endeksinin 90’ların üzerine çıkması sürpriz olmayacaktır. Özellikle önümüzdeki dönemde enflasyonla mücadelede başarının devam etmesi, şüphesiz tüketici güven endeksini yukarı taşıyacak en önemli etken olacaktır.”
Reel kesim güven endeksinin de sektör temsilcilerinin ekonomik görünüme ilişkin genel izlenimlerini yansıttığını aktaran Şener, bunun da ekonominin yönünün anlaşılmasını sağladığını kaydetti.
Şener, burada da 100’ün üzerindeki değerlerin ekonomiyle ilgili bakışın iyimser olduğunun göstergesi olarak tanımlanabileceğini bildirerek, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Reel kesim güven endeksi, özellikle ekonominin geleceğine ışık tutmaktadır. İhracatta siparişlere, birim fiyat gelişmelerine ve rekabet gücüne kadar birçok ekonomik veriyi yansıtmaktadır. Özellikle son üç aylık dönemde toplam siparişlerdeki artış, aynı zamanda gelecek üç aylık dönemdeki ihracat siparişleri ve üretim hacmindeki artış, endeksi yukarı taşımıştır. Bu açıdan bakıldığında reel sektör güveninin özellikle ihracat artışı ve üretim hacmindeki artışla pozitif yönde olması son derece önemlidir. Genel ekonomik görünüşteki iyileşme kalıcı hale getirilirse, reel kesim güven endeksi çok daha yukarı seviyelere taşınacaktır.”
Ekonomik güven endeksinin de reel sektörün, tüketicilerin, hizmet, inşaat ve perakende ticaret sektörünün ekonomiye bakış açısını gösterdiğini anlatan Şener, daha kapsamlı bir bakışı göstermesi adına bu endeksin de son derece etkin veriler içerdiğini belirtti.
Şener, Kasım 2024’te 97,2 seviyesinde olan ekonomik güven endeksinin geçen ay itibarıyla 99,5 seviyesine ulaştığını ifade ederek, şunları kaydetti:
“Özellikle reel kesim, hizmet sektörü ve perakende ticaret sektöründen gelen ekonominin geleceğine dair olumlu bakış açısı, ekonomik güven endeksini yukarı taşımıştır. Son dönemde Türkiye’nin güven endekslerinde önemli artış söz konusudur. Şüphesiz Türkiye’nin kredi risk primindeki düşüşe paralel olarak güven endekslerinin yukarıya çıkıyor olması, ekonomi yönetimince alınan kararların etkilerinin ve sonuçlarının alınmaya başladığını, aynı zamanda beklentilerin de ağırlıklı olarak pozitife döndüğünü göstermektedir. Önümüzdeki dönemde dezenflasyon sürecindeki ihracat ve cari açıktaki başarı devam ettirilirse endeksler daha üst seviyelere taşınacaktır. Ekonominin geleceğiyle ilgili iyimser havanın daha ağır bastığı anlaşılmaktadır.”
Muhabir: Serhat Tutak
