BALIKESIR (AA) – Balıkesir Olgunlaşma Enstitüsünün 7 kişilik AR-GE ekibi, “Aile Sandığı”, “Gelenekten Geleceğe Anadolu Motifleri”, “Bir Kaşık Hatıra”, “İki Deniz Bir Şehir, Sandık İçinde Balıkesir” ve “Barana Kültürü” projeleri çerçevesinde kentte yemekten dokumaya, geleneksel elbiselerden el işçiliğine kültürel ve yöresel zenginlikleri tarıyor.
Ekip, Ayvalık, Susurluk ve Kepsut ilçelerinde “sandık” kültürünün yanı sıra bölgenin peyniri ve ekmeği üzerine odaklanırken, Dursunbey’de geleneksel toplantı olan “Barana kültürü”, Sındırgı’da ise Yağcıbedir dokumalarını ve aile sandıklarını mercek altına aldı.
Saha araştırmalarında çekimler yapan ekipler, dijital envantere aktardıkları kültürel ve yöresel zenginlikleri Balıkesir Olgunlaşma Enstitüsünde aslına uygun yeniden yorumlayıp, gelecek nesillere miras kalmasını sağlayacak.
“Geleneğimizi geleceğe taşımak için var gücümüzle çalışıyoruz”
Balıkesir Olgunlaşma Enstitüsü Müdürü Süreyya Eray, AA muhabirine, enstitülerin temel görevinin kültürel zenginlikleri araştırıp kayıt altına almak olduğunu vurguladı.
2022 yılında kurulan enstitünün “geçmişten geleceğe köprü” misyonuyla hareket ettiğini belirten Eray, şöyle konuştu:
“Misyonumuz, geçmişten aldığımız mirası geleceğe taşımak. Bu nedenle ulusal ve kurumsal projeler bazında çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bugün Sındırgı ilçemizde, anne sandıklarını açarak geçmişimizi yerinde öğrenme fırsatı bulduk. Geleneğimizi geleceğe taşımak için var gücümüzle çalışıyoruz. Yağcıbedir dokumalarından el işlerine, düğün ve bayram geleneklerine kadar çok kıymetli veriler toparladık. Bu birikimi, ulusal projemiz olan sandıklar envanterimize kaydederek yeni ilçelerimizde yol almaya devam ediyoruz.”
“Pazırık’tan Yağcıbedir’e bir dokuma atlası”
Çalışmaya tarihi ve teknik bilgi desteği sağlayan Sındırgı Yağcıbedir Halıcılar Derneği Başkanı Ekrem Yavaş da Yağcıbedir kültürünü yaşatmak için modadan festivallere kadar geniş bir alanda gayret gösterdiklerini söyledi.
Enstitü öğretmenlerine Yağcıbedir halısının teknik detaylarını aktardıklarını ifade eden Yavaş, şunları kaydetti:
“Pazırık’tan Yağcıbedir’e, günümüze kadar ulaşan bütün desenleri ve hikayeleri paylaştık. Kadim kültürümüzün bir taşıyıcısı olmak ve Sındırgı’nın dokuma atlasına hizmet etmek bizlere gurur veriyor. İnşallah bu değerler kayıt altına alınarak hayat bulacak ve gelecek nesillerimiz bu kültürle daha güzel yetişecek.”
Saha ekibinde yer alan Safiyenur Avcı da kültürel değerleri gün yüzüne çıkarmak için araştırmaların devam ettiğini belirterek, Sındırgı ziyaretinde hem motifler hem de sandık kültürü üzerine derinlemesine incelemeler sağladıklarını kaydetti.
Sındırgı Yağcıbedir Yörükler Derneği Başkanı Fatma Oya Kocataş ise aile büyüklerinden kalan mirasa sahip çıkarak, bu kıymetli parçaların kültürel aktarıma dahil edilmesine destek verdiklerini belirtti.
“Kızlarım ‘hatıra’ diye dokunmama izin vermiyor”
Sandığını araştırmacılara açan Hediye Toydemir ise çocuklarının nesiller boyu korunan kıyafetlere gösterdiği ilgiye değinerek, “İki kızım var. Bu üçetekleri özel günlerde hep giyip oynadılar. Kızlarım ‘hatıra’ diye dokunmama izin vermiyor. Öyle kıymet veriyorlar. Bu kültürün unutulmaması için bizler de sahip çıkıyoruz.” diye konuştu.
Muhabir: Ömer Faruk Yalçın
