ANKARA (AA) – İslam İşbirliği Gençlik Forumu (ICYF), İsrail’in Gazze’de işlediği savaş suçlarını araştırmak üzere kurulan küresel ve bağımsız girişim “Gazze Mahkemesi”nin 26 Ekim 2025’te İstanbul’da açıkladığı Nihai Karar, ilk olarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sundu.
ICYF’den yapılan yazılı açıklamaya göre, ICYF Başkanı Taha Ayhan, Gazze’de devam eden ağır insan hakları ihlallerine ve soykırım suçlarına ilişkin hazırlanan Gazze Mahkemesi (Gaza Tribunal) Nihai Kararı’nı 9 Ocak Cuma günü Cumhurbaşkanı Erdoğan’a arz etti.
Görüşmede, Gazze Mahkemesi Vicdan Jürisi tarafından hazırlanan Nihai Karar, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunularak Gazze’de yaşananlara ilişkin uluslararası sivil toplumun değerlendirmeleri ve adalet çağrısı aktarıldı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, Gazze’de yaşanan soykırıma karşı sergilediği ilkesel duruş ve adalet vurgusu dolayısıyla kendisine teşekkür edildi.
Gazze Mahkemesi Vicdan Jürisi, 26 Ekim 2025’te İstanbul’da açıkladığı Nihai Karar’da, işgalci devletin ve bu süreçte rol alan işbirlikçilerinin, devam eden soykırım ve buna bağlı ağır uluslararası suçlardan sorumlu olduğu sonucuna vardı.
Kararda özellikle, “Açlığın silah olarak kullanılması, ekokırım (doğanın sistematik biçimde tahribi), konutların ve yaşam alanlarının yok edilmesi (domicide), sağlık altyapısı ve sağlık çalışanlarının hedef alınması, gazeteciler ve eğitim kurumlarına yönelik saldırılar, sivil yaşamın sistematik biçimde ortadan kaldırılması” gibi fiillerin uluslararası hukuka göre ağır suçlar teşkil ettiği vurgulandı.
Gazze Mahkemesi Nihai Kararı pek çok yerde sunulacak
İlk olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunulan Gazze Mahkemesi Nihai Kararı’nın ilerleyen dönemde dünya genelinde devlet ve hükümet başkanlarına, dışişleri bakanlarına, ulusal parlamentolarda gerçekleştirilecek oturumlara, Birleşmiş Milletler ve diğer çok taraflı uluslararası toplantılara sunulması planlanıyor.
Ayrıca üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları tarafından düzenlenecek toplantı ve paneller aracılığıyla kararın tartışılması ve kamuoyunda canlı tutulması hedefleniyor.
Mahkeme süreci boyunca toplanan deliller ve tanık ifadeleri, uzman hukukçular tarafından derlenerek Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD) nezdinde devam eden ve ileride açılabilecek hukuki süreçlerde kullanılmak üzere ilgili mercilere iletilecek.
Gazze Mahkemesi yetkilileri, bu sürecin bir son değil, adalet ve hesap verebilirlik mücadelesinin yeni bir aşaması olduğunu vurgulayarak uluslararası toplumu, Gazze’de devam eden soykırımın durdurulması ve sorumluların adalet önüne çıkarılması için somut adımlar atmaya davet etti.
Gazze küresel vicdanın tarihsel kırılma noktası
Gazze Mahkemesi Başkanı ve eski Birleşmiş Milletler (BM) Filistin Raportörü Prof. Dr. Richard Falk, Gazze Mahkemesi jüri kararının açıklanmasının ardından yaptığı değerlendirmede, Gazze’de yaşananların yalnızca bölgesel bir kriz değil, küresel vicdan ve uluslararası hukuk açısından tarihsel bir kırılma noktası olduğunu vurgulamıştı.
Falk, Gazze Mahkemesinin Londra’da başlatılan, Saraybosna’da ilkesel zemini oluşturulan ve İstanbul’da nihai aşamasına ulaşan sürecinin tanık anlatımları, uzman değerlendirmeleri ve arşivlenen delillerle birlikte, uluslararası toplumun artık görmezden gelemeyeceği bir ahlaki ve hukuki kayıt oluşturduğunu ifade etmişti.
Ayrıca Falk, Gazze’de devam eden suçların sona erdirilmesi ve sorumluların adalet önüne çıkarılması çağrısında bulunmuştu.
Gazze Mahkemesi Süreci
Gazze Mahkemesi, başkanlığını uluslararası hukuk profesörü Falk’ın yürüttüğü, uluslararası hukukun Gazze bağlamında etkin biçimde uygulanamaması ve cezasızlığın derinleşmesi karşısında, küresel sivil toplum tarafından başlatılmış bağımsız bir halk mahkemesi girişimi olarak Kasım 2024’te Londra’da kuruldu.
Gazze Mahkemesinin yürütme ve danışma komitelerinde, saygın uluslararası profesörler, önde gelen uluslararası hukukçular ile sivil toplum ve dayanışma hareketlerinden tanınmış isimler yer alıyor.
Mahkeme süreci kapsamında 26–29 Mayıs 2025’te Saraybosna’da ilk ana duruşmalar düzenlendi. 4 gün süren bu oturumlara yaklaşık 800 kişi katıldı. Bu çerçevede önde gelen 55 hukukçu, akademisyen, uzman ve mağdur tanık, Gazze’de yaşanan ihlallere ilişkin sunumlar yaptı. Saraybosna oturumları, Gazze Mahkemesi’nin etik, hukuki ve metodolojik çerçevesinin oluşturulduğu temel aşama oldu.
23-26 Ekim 2025 tarihlerinde İstanbul’da Gazze Mahkemesinin nihai oturumu düzenlendi. İstanbul Üniversitesi ev sahipliğinde yapılan 4 günlük oturumlara yaklaşık 3 bin kişi katıldı. Bu süreçte 70 uzman ve mağdur tanık, yüz yüze ve çevrim içi oturumlarda dinlendi, tanıklıklar canlı yayınlar ve kayıtlı oturumlarla uluslararası kamuoyuna ulaştırıldı.
Gazze Mahkemesi sürecinde ayrıca, Witness Eye platformu tarafından yürütülen belgeleme çalışmaları kapsamında toplanan görsel ve yazılı tanıklıklar ile deliller de mahkeme kayıtlarına dahil edildi.
Witness Eye aracılığıyla toplamda 100’den fazla mağdur tanık ve uzman, Gazze’de yaşanan ihlallere ilişkin kapsamlı delil ve tanıklığı bu süreçte sundu.
Muhabir: Tuğba Altun
