ANKARA (AA) – Ticaret Bakanı Ömer Bolat, geçen yıl 187 milyon yolcu, 12 milyon araç, 8 milyon 400 bin ihracat ve ithalat konteynerinin gümrüklerden geçtiğini, 5,1 milyon tır ve 5 milyon da yolcu aracının sınır kapılarından geçişinin sağlandığını belirterek, “Bütün bunların gümrük işlemleri bir yıl içinde başarıyla tamamlanıyor.” dedi.
Bolat, “Dünya Gümrük Günü” dolayısıyla Bakanlıkta düzenlenen toplantıda, dünyada adı konulmamış ticaret savaşları olduğunu, gümrük vergilerinin de bu savaşların en önemli aracı olarak kullanıldığını söyledi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın vizyonu olan “Türkiye Yüzyılı”nda yatırım, üretim, istihdam ve ihracat odaklı büyümeyi sağlamak ve mal ve hizmetleri dünyanın dört bir yanına ulaştırmak için özel sektörle beraber mücadele ettiklerini dile getiren Bolat, ihracatçının rekabet gücünü desteklemeyi, ticaret erbabının önündeki engelleri azaltmayı, yasa dışı ticaret uygulamalarını önlemeyi görev bildiklerini anlattı.
Bolat, Türkiye’nin 2025’te mal ve hizmet ihracatının 396,5 milyar dolar olarak gerçekleştiğini anımsatarak, halihazırda ihracatta 400 milyar dolar sınırına yaklaşıldığını bildirdi.
Bakanlık bünyesinde çalışanların yüzde 75’inin gümrük personelinden oluştuğuna işaret eden Bolat, şu bilgileri paylaştı:
“Toplam 161 gümrük idaremiz var, toplam vergi gelirlerinin yüzde 20’sini bu teşkilat topluyor. Gümrükten anında tahsilat yapılıyor, 3-5 saniye sonra Hazine ve Maliye Bakanlığına elektronik ortamda aktarılıyor. 2025’te 187 milyon yolcu, 12 milyon araç, 8 milyon 400 bin ihracat ve ithalat konteyneri gümrüklerimizden geçiyor. 1 milyona yakın uçak, 107 binden fazla gemi seferi var, 5,1 milyon tır, 5 milyon da yolcu aracı sınır kapılarımızdan geçiyor ve bütün bunların gümrük işlemleri bir yıl içinde başarıyla tamamlanıyor.”
“Sonradan ve ikincil kontrollerle 13 milyar 600 milyon lira kamunun gelir hakkını tespit ettik”
Bolat, 5,7 milyonu ihracat, 3,7 milyonu ise ithalat olmak üzere toplam 9,4 milyon gümrük beyannamesi üzerinde 7 gün 24 saat çalışma yapıldığını, gümrük personelinin, ihracat beyannamelerinin kendilerine ulaşmasından sonra en fazla 4 saat içinde işlemleri sonlandırdığını söyledi.
Dünya Gümrük Örgütünün 2026 yılı temasının “Gümrük, teyakkuz ve kararlılıkla toplumu korur” olarak belirlendiğini vurgulayan Bolat, milli ekonominin temelinin güçlü gümrükler olduğunun altını çizdi.
Bolat, özellikle lojistik sektörünün milli gelirin yüzde 13’ünü oluşturduğunu, bu sektörün 40 milyar doları aşan ihracat geliri sağladığını belirtti.
Gümrük idarelerini gerek fiziki donanımla gerekse bilgisayar sistemleriyle yenilediklerine de işaret eden Bolat, veri analizi ve yapay zeka yöntemleriyle yapılan raporlama ve hedefleme çalışmalarının karar alma süreçlerine olumlu yansıdığını ifade etti.
Bolat, çeşitli yöntemlerle gerçekleştirilen denetim çalışmalarına da değinerek, “Sonradan ve ikincil kontrol mekanizmaları işletilerek de kamunun hakkı olan gelirlerin sonradan tahsili de mümkün hale gelebiliyor. Geçen yıl yapılan sonradan ve ikincil kontrollerle tam 13 milyar 600 milyon lira kamunun gelir hakkını tespit ettik, mükelleflere tahakkuk ettirilerek tahsil yoluna getirildi.” diye konuştu.
“Birçok uygulama en iyi şekilde kullanılıyor”
Bakanlıkça geliştirilen Tek Pencere Sistemi’nden BİLGE Gümrük Platformu’na, hava yolu işlemlerinin dijitalleştirilmesinden yapay zeka destekli TAREKS’e kadar birçok uygulamanın en iyi şekilde kullanıldığını anlatan Bolat, kaçakçılıkla mücadele kapsamında ise kapalı devre güvenlik kamera sistemlerinden MİLTAR Projesi’ne, plaka tanıma, araç altı görüntüleme sistemlerinden bagaj taramaya kadar teknolojinin imkanlarından faydalandıklarını dile getirdi.
Bolat, bu çalışmalar doğrultusunda geçen yıl gümrüklerde 98,5 milyar liralık kaçak eşyanın ele geçirildiğini hatırlatarak, yaklaşık 34 ton uyuşturucuya el konulduğunu bildirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu yıl için belirlediği 410 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşmak için çalışmaya devam ettiklerini belirten Bolat, “Yasa dışı ticaretle mücadeleye devam edeceğiz, gençlerimizi, toplumumuzu zehirleyen uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele edeceğiz, kamu ekonomisinin hakkını koruyacağız.” ifadelerini kullandı.
Bakan Bolat, konuşmaların ardından, görevlerini yaparken gösterdikleri özveri nedeniyle gümrük personelleri ile gümrük idaresine destek sağlayan paydaşlara verilen “2026 Dünya Gümrük Günü Liyakat” sertifikalarını takdim etti.
Muhabir: Seda Tolmaç
