İSTANBUL (AA) – Ticaret Bakanı Bolat, Gümrük Birliği’nin güncellenmesi noktasında Avrupa Birliği (AB) Komisyonu ile Yüksek Düzeyli Ticaret Diyaloğu toplantılarını başlattıklarını belirterek, “Gümrük Birliği içinde aramızda sıkıntı oluşturan 29 alt konudan 15 tanesini karşılıklı uzlaşarak çözdük. Geriye kalanlar için de diyaloglarımız, toplantılarımız devam ediyor.” dedi.
Bolat, Dünya Gazetesi tarafından Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Dış Ticaret Kompleksi’nde düzenlenen “Dönüşen Dünyada İhracat Zirvesi”nde yaptığı konuşmada, dün gece Budapeşte’den geldiklerini kaydederek, Türkiye-Macaristan Ekonomik ve Ticaret Ortak Komitesi (JETCO) 2. Dönem Toplantısı’nda önemli işbirliklerine imza attıklarını söyledi.
Türkiye ekonomisinin son dönemdeki krizlerden özellikle gelişmiş ülkelerden pozitif ayrışarak çıktığını dile getiren Bolat, son 23 yılda ekonomik alanda sağlanan ilerlemeye ilişkin rakamları paylaştı.
Bolat, milli geliri 6 kat büyüterek 1,5 trilyon doların üzerine taşıdıklarını, kişi başına düşen milli geliri 5 bin 500 dolardan 17 bin 880 dolara çıkardıklarını, dış ticaret hacmini 820 milyar dolara ulaştırdıklarını anlattı.
Geçen yıl önemli bir dönemeci geride bıraktıklarını, tarife ve ticaret savaşları ile karşı karşıya kaldıklarını ifade eden Bolat, geçen hafta Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) Davos’ta düzenlenen 56. Yıllık Toplantıları’nda batılı liderlerin hemen hepsinin 2. Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan küresel siyasi, ekonomik, parasal ve askeri sistemin çatırdadığını itiraf ettiğini söyledi.
“Bir yanda ABD diğer yanda AB ile görüşmeler içindeyiz”
Bakan Bolat, ticaret savaşlarında yeni alanların açıldığını, bazı ülkelerin serbest ticaret anlaşmaları imzaladığını belirterek, Avrupa Birliği (AB) ve Güney Ortak Pazarı (MERCOSUR) ile AB ve Hindistan arasında imzalanan serbest ticaret anlaşmalarına değindi.
AB ile Türkiye arasındaki Gümrük Birliği’nin güncellenmesi konusunun yeni ortaya çıkan bir ihtiyaç olmadığını, bu anlaşmanın tamamıyla 1 Ocak 1996’da yürürlüğe girdiğini anlatan Bolat, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Orada Avrupa Birliği’nin üçüncü ülkelerle yaptığı ve yapacağı serbest ticaret anlaşmaları ile ilgili olarak biz masada yer alamadığımız için, çünkü üye ülke değildik, ortaya çıkan asimetriler konusundaki taleplerimizi 1 Ocak 1996’dan beri hep dile getirdik. Bu noktada şunu da ifade etmemiz lazım ki Gümrük Birliği yürürlüğe girdiğinde Türkiye’nin AB ile dış ticaretinde ihracatın ithalatı karşılama oranı sadece yüzde 50 idi. Bugün yüzde 100. Bu, 30 yıldaki büyük başarıdır. ABD ile de dış ticaretimizde dengeli ticaret çabalarımızda oldukça yol aldık. Bir yandan ABD ile ticaret müzakereleri yürütüyoruz. Bir yandan Avrupa Birliği ile çeşitli konuları kapsayan derin görüşmeler içindeyiz.”
“Ülkelerin başka ülkelerle yaptığı anlaşmaları yakından takip ediyoruz”
Ticaret Bakanı Bolat, Gümrük Birliği’nin güncellenmesi konusundaki çağrı ve taleplerinin Avrupa Birliği Komisyonu tarafından kabul edildiğini anımsatarak şu bilgileri verdi:
“AB Konseyi’ne teklif edildi. AB Konseyi’nden Avrupa Birliği Komisyonu’na müzakereleri başlatmak için yetkilendirme kararı gerekiyor. AB Komisyonu bunu bekliyor. Ama bu arada boş durmuyoruz. AB Komisyonu ile beraber Yüksek Düzeyli Ticaret Diyaloğu toplantılarını başlattık. Şu ana kadar biri Brüksel’de, birisi Ankara’da iki toplantı gerçekleştirdik. Burada ulaştırma kotalarından vize konularına, gümrüklerle, sınırda karbon düzenleme vergisiyle, yeşil mutabakata ve dijital dönüşüme uyumla alakalı bütün başlıkları bire bir görüşüyoruz. Gümrük Birliği içinde aramızda sıkıntı oluşturan 29 alt konudan 15 tanesini karşılıklı uzlaşarak çözdük. Geriye kalanlar için de diyaloglarımız, toplantılarımız devam ediyor.”
Bolat, iki hafta önce Türkiye’ye gelen Avrupa Birliği’nin gümrüklerle ve sınırda karbon düzenlemesiyle ilgili yetkilileri ile gerekli görüşmeleri yaptıklarını kaydederek, Brüksel’de de AB’nin bazı önemli yetkilileri ile detaylı müzakere yaptıklarını anlattı.
Bu görüşmelerin devam ettiğini vurgulayan Bolat, “Ancak ülkelerin, grupların başka ülkelerle yaptığı anlaşmaları da yakından takip ediyoruz. Bunun ülkemize doğurabileceği etkiler konusunda teyakkuzdayız. Şunu da ifade etmek isterim ki trafik sapması gibi durumlar ortaya çıkmasın diye gümrüklerimizde gerekli tedbirleri her daim uyguluyoruz. Dün de uyguladık, bugün de uyguluyoruz, yarın da uygulayacağız.” diye konuştu.
Bolat, AB ile yaptıkları görüşmelerde özel sektörü de yanlarına aldıklarını ifade ederek, Gümrük Birliği’nden sonra AB’den Türkiye’ye gelen yabancı yatırımcı sayısındaki artışa dikkati çekti.
Bakan Bolat, “2002’ye kadar 78-79 yılda gelen yatırım 14 milyar dolarken 2002’den sonra gelen uluslararası yatırım 287 milyar dolardır. Bunun yüzde 65’i başta AB ülkeleri olmak üzere Avrupa ülkeleri kaynaklıdır.” dedi.
“Temkinli ve iyimser olalım, paniğe kapılmayalım”
Ticaret Bakanı Bolat, AB ile ticaretin kazan-kazan temelinde dengeli ve başarıyla ilerlediğini belirterek, “Bu noktada katılım müzakereleri aşamasında aday ülke statümüzle beraber Gümrük Birliği’nin avantajlarını da AB’den Türkiye’ye gelen yatırımcılarla ve Türk müteşebbisler ile birlikte değerlendiriyoruz. O açıdan temkinli ve iyimser olalım, paniğe kapılmayalım.” şeklinde konuştu.
İşsizlik oranları ve güven endekslerindeki olumlu gelişmelerden bahseden Bolat, ihracatta 2025’i rekorlarla kapattıklarını, ihracatçı sayısının 160 bine yükseldiğini anlattı.
Bolat, bu yıl Türkiye’de gerçekleştirilecek uluslararası zirvelere değinerek, “(Bu etkinlikler sayesinde) Türkiye dünyanın, medyanın ve dünyadaki bütün önemli siyaset, ekonomi, çevre, savunma ve parlamento gündemlerinin merkezi haline gelecek. Bu da ülkemizi dünyada saygın noktada, takip edilen ve gelişmesi izlenen bir ülke konumunda tutacak.” diye konuştu.
Küresel ticarette şartların her geçen gün zorlaştığını vurgulayan Bolat, Türkiye’nin menfaati için koordineli ve çok çalışmaları gerektiğini söyledi.
Bolat, net rakamlar henüz artmasa da Türkiye’nin küresel ticaretten aldığı payın 2025’te artmış olacağını kaydederek, dünya ticareti daralırken ihracatı artırdıklarını anlattı.
Türkiye’nin en çok ihracat yapan sektörler ve en yüksek ihracat yapılan pazarlar ile ilgili detaylar paylaşan Bolat, “Üretim kabiliyetimizi, yeteneklerimizi ve üretim kapasitemizi daha da geliştirmek için canla başla çalışıyoruz.” dedi.
Bolat, Türk ürünlerinin ve hizmet sektörünün dünyada haklı bir şöhrete sahip olduğunu belirterek, Made in Türkiye bizim gurur kaynağımız olarak dünyada müşteriler arasında önemli bir marka haline geldi. Built by Türkiye, yani Türk müteahhitleri tarafından inşa edilmiştir, mottosu da artık bütün dünyada, 138 ülkede Türk müteahhitlerinin başarısını temsil ediyor.” diye konuştu.
Türkiye’nin hizmet sektöründe turizm, müteahhitlik, taşımacılık, eğitim, sağlık turizmi ve fuarcılık alanında yakaladığı başarılardan bahseden Bolat, ihracatçılara sunulan ve 2026 yılı boyunca sağlanacak desteklere ilişkin bilgiler paylaştı.
Bolat, bakanlık olarak gerçekleştirdikleri ticaret diplomasilerinden, hayata geçirdikleri toplantılardan ve imzaladıkları anlaşmalardan bahsederek, “Bunların hepsi Türkiye’nin dış ekonomik ilişkilerini daha da geliştirmek, ülkemizin milli gelirine, kişi başına düşen milli gelirine ve halkımızın refahına daha fazla katkı yapmak için.” ifadelerini kullandı.
Konuşmasının ardından Bakan Bolat’a katılımı nedeniyle plaket takdim edildi.
Muhabir: Uğur Aslanhan
