İSTANBUL (AA) – Anadolu Ajansının (AA) “Küçük Yaş, Büyük Suç” başlıklı dosya haberinin bu bölümünde, İstanbul Emniyet Müdürlüğünün suça sürüklenen çocuklara ilişkin analiz ve değerlendirmeleri ile bu alandaki önleyici hizmetleri ele alındı.
AA muhabirinin, Çocuk Şube Müdürlüğünce saha çalışmaları sonucu elde edilen analiz ve tespitlerden derlediği bilgilere göre, kentte özellikle organize ve nitelikli suç türlerinde artış görüldü. Son 4 yılda suç örgütlerinin eylemlerinde kullanılan ve kanunda “suça sürüklenen çocuk” olarak değerlendirilen çocukların sayısında ise düşüş yaşandı.
Çocukların karıştığı suçların niteliğinin değişim gösterdiği belirlenirken, bu suçların sadece bireysel ya da sosyoekonomik nedenlerle açıklanamayacak bir boyut kazandığı tespiti yapıldı.
İstanbul Emniyet Müdürlüğünün çalışmasında, suç örgütleri ve dijital platformların çocukların suça sürüklenmesinde belirleyici faktörler arasında yer aldığı, sosyal medya üzerinden yapılan propaganda ve yönlendirmelerin çocukları organize suç yapılarına açık hale getirdiği ve bu durumun suça sürüklenme riskini ciddi şekilde artırdığı kaydedildi.
Ekonomik yoksunluk, çocuğun suç işlenen aile ortamında doğması, eğitim hayatındaki başarısızlıklar ve devamında okulun terk edilmesi, ailenin çocuk üzerindeki sevgi, şefkat ve denetim eksikliği, çocuğun hedefinin olmaması, suça sürükleyen etkenler arasında gösterildi.
Olumsuz arkadaş çevresinin etkisi, kimlik arayışı, şiddet içeren dijital içeriklerin normalleştirilmesi ve özendirilmesi, aile içi şiddet, mafyatik ve şiddet içerikli dizi karakterlerinden etkilenmeleri de çocukların suça bulaşmalarında önemli nedenler arasında sıralandı.
Lüks yaşam vaatleriyle taşıyıcı, gözcü, kurye ve tetikçi oluyorlar
Çocuk Şube Müdürlüğünün çalışmalarında, özellikle 15-18 yaş grubundaki çocukların suça bulaştıkları, cinsiyet dağılımında ise erkek çocukların suça karışma oranının kız çocuklarına göre yüksek olduğu tespit edildi. Çocukların en çok “yaralama”, “hırsızlık” ve “uyuşturucu” suçlarına karıştıkları kayıtlarda yer aldı.
Organize suç örgütlerinin, yaş ve algı düzeylerini istismar ettikleri çocuklar ile özellikle dijital platformlar üzerinden propaganda yaparak temas kurdukları, daha sonra özel iletişim kanalları aracılığıyla çocukları örgütsel faaliyetlere dahil ettikleri belirlendi.
Sosyoekonomik düzeyi düşük mahallelerde yaşayan çocukların, suç örgütlerince maddi imkanlar ve lüks yaşam vaatleriyle yönlendirildiği, taşıyıcı, gözcü, kurye ve tetikçi olarak kullanıldıkları kayda geçti.
Sınırlı cezai sorumluluğun etkisi
İstanbul emniyetinin değerlendirmesinde, Türk Ceza Kanunu’na göre 12 yaşından küçük çocukların kusur yeteneğinin olmadığı ve cezai ehliyetlerinin bulunmadığının kabul edilmesi, 12-15 yaş grubundaki çocukların ise ceza ehliyetinin olup olmadığının adli rapor ve sosyal inceleme raporları kapsamında araştırıldığı hatırlatıldı.
Ceza ehliyeti bulunduğu tespit edilen 12-15 yaş grubundaki çocuklara, müebbet hapis cezası gereken suçlarda 9 yıldan 11 yıla kadar, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine de 12 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası verildiği, diğer hapis cezalarının da yarısı indirilerek her bir fiil için verilecek hapis cezasının 7 yıldan fazla olmadığı vurgulandı.
15-18 yaş grubundaki çocukların ise ceza ehliyetleri olduğunun kabul edildiği ancak yaş nedeniyle yine indirim uygulandığı belirtildi. Bu yaş grubundaki çocuklara, müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda 12 yıldan 15 yıla kadar, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda ise 18 yıldan 24 yıla kadar hapis cezası verildiği, diğer hapis cezalarının da üçte biri oranında indirildiği ve her bir fiil için verilecek hapis cezasının 12 yıldan fazla olmadığı aktarıldı.
Suç örgütlerinin bu sınırlı cezai sorumluluk nedeniyle çocukları eylemlerinde “araç unsur” olarak kullandıkları, bu durumun hem çocukların suça sürüklenmesine hem de örgütsel yapıların güçlenmesine neden olduğu ifade edildi.
İstanbul Emniyet Müdürlüğü çocuklara ulaşarak suçun önüne geçmek istiyor
Organize suç yapılanmalarının hedefindeki çocukların önemli bir bölümünün eğitim hayatından kopanlar olduğu, bu nedenle okul temelli önleyici mekanizmaların kritik önem taşıdığı tespitleri de emniyetin analiz ve değerlendirmelerine yansıdı.
Çocukların suça sürüklenmesini önlemek amacıyla İstanbul Emniyet Müdürlüğünün çok yönlü önleyici çalışmalarına da dikkati çekildi.
Bu kapsamda, Çocuk Şube Müdürlüğü koordinesinde okul bazlı güvenlik planlaması kapsamında eğitim kurumlarına sabit kolluk görevlileri ile güvenli eğitim koordinasyon görevlileri atanırken, Mobil Okul Timleri’yle okul çevrelerinde sivil denetimler gerçekleştiriliyor. Asayiş, narkotik, trafik ve önleyici ekiplerin katılımıyla okul ve çevrelerinde düzenli uygulamalar yapılıyor.
Mobil Huzur Ekipleri ile sokakta çalışan, dilenen ya da çalıştırılan çocuklara yönelik koruyucu faaliyetler yürüten polis, mobil park timleriyle park ve yeşil alanlarda öğrencilerin okul saatlerinde riskli ortamlardan uzak tutulmasını sağlıyor.
Ekipler, “Fark Et-Fark At” projesi kapsamında pilot ilçelerde 11-14 yaş arası öğrencilere benlik saygısı, empati, akran baskısı, suç ve cezalar gibi konularda seminerler verilirken, velilere yönelik bilgilendirme çalışmaları da yapıyor. “En İyi Narkotik Polisi Anne” projesiyle, aileler uyuşturucu ve bağımlılık konusunda bilinçlendiriliyor.
Siber suçlara karşı 24 saat “sanal devriye”
İstanbul Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri ise Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı bünyesinde kurulan “Siberay” programı kapsamında sanal dünyada tam zamanlı denetimlerini sürdürüyor.
Çocukları etkileyebilecek suç ve suça özendirici paylaşımları 7 gün 24 saat yürütülen “sanal devriye” ile tespit eden ekipler, ilgili mahkemeler aracılığıyla buralara erişim engeli getirerek suça sürüklenmenin önüne geçiyor.
Siber Suçlarla Mücadele polisi, eğitim kurumlarında yürüttükleri bilgilendirme faaliyetlerinde öğrencilere, öğretmenlere ve velilere yönelik seminerler ve konferanslar düzenleyerek, genç nesillerin sanal ortamlardaki tehlikelere karşı erken yaşta korunmasını amaçlıyor.
Muhabir: Emrah Gökmen
