İSTANBUL (AA) – “Güzel Günler Göreceğiz”, “Hasretinle Yandı Gönlüm”, “Aldırma Gönül” ve “Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz” şarkılarıyla gönüllerde yer edinen ve 1970’lerden itibaren müzik kariyerinde toplumsal meselelere duyarlı şarkılarıyla öne çıkan sanatçı, halk müziğini rock ve batı müziği ögeleriyle harmanlayarak kendine özgü bir tarz oluşturdu.
Türkiye’nin ilk rock gruplarından Dostlar’ın kurucusu ve solisti Edip Akbayram, 29 Aralık 1950’de Türkan ve Nedim Akbayram çiftinin çocuğu olarak Gaziantep’te dünyaya geldi.
İlk orkestrasını çocukken kurdu
Sanatçı, henüz dokuz aylıkken çocuk felcine yakalandı. Çocukluğunu hastalıkla mücadele ile geçirirken bir taraftan da müziğe ilgi duymaya başlayan Akbayram, ilk orkestrasını da çocukluk yıllarında kurdu.
Edip Akbayram, henüz lisedeyken kurduğu orkestra ile Pir Sultan Abdal’ın, Karacaoğlan’ın deyişleri üzerine yaptıkları besteleri çalıp söyledi ve Siyah Örümcekler adlı orkestrayla “Kendim Ettim Kendim Buldum” adlı ilk plağını hazırladı.
Daha sonra orkestrasıyla Adana’da sahneye çıkmaya başlayan sanatçı, liseyi bitirdiği 1968’de İstanbul’a gitti.
Diş hekimliğini müzik için bıraktı
Unutulmaz sanatçı, üniversite sınavı sonucu diş hekimliğini kazandı. Fakat müzik ağır basınca kendini müziğe verdi.
Akbayram, 1972’de Aşık Veysel’in bir şiirinden esinlenerek gerçekleştirdiği ilk bestesi olan “Kükredi Çimenler” ile Altın Mikrofon Yarışması’na katılarak birinci oldu.
Dostlar Orkestrası’nı 1974’te kuran sanatçı, “Kara Kuzu”, “Deniz Üstü Köpürür” ve “Garip” adlı 45’likleriyle ödüller aldı.
Plakları satış rekorlarına imza attı
Usta sanatçı, “Aldırma Gönül” ve “Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz” adlı parçalarıyla satış rekorları kırdı ve altın plak kazandı ayrıca kariyeri boyunca 250 kadar ödülün sahibi oldu.
Anadolu pop müziğinin önde gelen isimlerinden biri olan Akbayram, yaptığı bir açıklamada, “Kalıcı bir şeyler yapmak istiyordum. Fikret Kızılok ve Cem Karaca’nın Anadolu ezgilerini pop çizgisinde söylemelerini örnek aldım. Renk ve çizgide tamamen bir Edip Akbayram olarak geliştirdim. Toplumcu müzik yapmak istedim. Müziğimde geniş halk kitlelerinin yaşamı, sorunları olmalıydı. Ancak sivri, ucuz kahramanlıklardan da uzak durmaya çalıştım. İnançlarımdan, düşüncelerimden, politikamdan taviz vermeden, müzik tekniğinden yararlanarak, sorunlu, yoksul, geniş halk kitlelerine ulaşmak, daha çağdaş bir şeyler yapmak istiyordum.” ifadesini kullanmıştı.
Ayten Hanım ile 1979’da evlenen Akbayram’ın Ozan ve Türkü adını verdiği bir oğlu ve bir kızı dünyaya geldi.
Akbayram, 9 Ocak 2025’te hastaneye kaldırıldı. Zatürre tedavisi sonrası geçirdiği iç kanama nedeniyle 53 gün yoğun bakımda tedavi gören sanatçı, tedavi yanıt vermeyince 2 Mart 2025’te çoklu organ yetmezliği nedeniyle hayatını kaybetti.
Sanatçının cenazesi Karacaahmet Mezarlığı’na defnedildi.
Edip Akbayram’ın albümleri
“Nedir Ne Değildir?” (1977), “Nice Yıllara Gülüm” (1982), “Dostlar 1984” (1984), “Dostlar 1985” (1985), “Yeni Gelen Güne Türkü” (1986), “Özgürlük” (1988), “Şahdamar” (1990), “Hava Nasıl Oralarda?” (1991), “Senden Haber Yok” (1991), “Unutamadıklarım” (1992), “Bir Şarkın Olsun Dudaklarında” (1993), “Türküler Yanmaz” (1994), “Güzel Günler Göreceğiz” (1996), “Yıllar” (1997), “Dün ve Bugün” (1998), “İlk Günkü Gibi” (1999), “Selam Olsun” (2001), “33’üncü” (2002), “Dün ve Bugün 2” (2004), “Dün ve Bugün 3” (2005), “Söyleyemediklerim” (2008), “Mayıs” (2012)
45’likleri ise şöyle:
“Kendim Ettim Kendim Buldum – Çiçeklerin Dili” (1970), “Kükredi Çimenler-Boşu Boşuna” (1972), “Anam Ağlar Başucumda Oturur-Sev Beni Beni-Deniz Üstü Köpürür-Dumanlı Dumanlı” (1973), “Değmen benim Gamlı Yaslı Gönlüme-Yakar İnceden İnceden İnce İnce Bir Kar Yağar-Dağlar Dağladı Beni” (1974), Garip-Kaşların Karasına-Kolum Nerden Aldın Sen Bu Zinciri-Gam Üstüne Gam Yapılır” (1975), “Mehmet Emmi-Affetmem Seni” (1976), “Zalim Zalim-Kahpe Felek-Aldırma Gönül-Sen Açtın Yarayı” (1977), “Analara Kıymayın Efendiler-Adiloş Bebe” (1978), “Eşkiya Dünyaya Hükümdar Olmaz-Gidenlerin Türküsü” (1979), “Bugün Bizde Bayram Var-Bu Yıl Benim Yeşil Bağım Kurudu” (1981)
Muhabir: Hilal Uştuk
