İSTANBUL (AA) – ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın misillemeleri sürerken pay piyasalarında beklenenden iyi gelen ekonomik veriler, ABD’li yetkililerin Hürmüz Boğazı’nın açılmasına yönelik iyimser mesajları ve yatırımcıların düşüşleri alım fırsatı olarak değerlendirmesiyle küresel risk iştahında toparlanma görülüyor.
Bu süreçte Orta Doğu’daki çatışmalara ilişkin haber akışı yakından takip edilmeye devam ederken, ABD basınında İran İstihbarat Bakanlığı yetkililerinin saldırıların başlamasından bir gün sonra çatışmayı sona erdirme şartlarını görüşmek üzere CIA ile dolaylı yollardan iletişime geçtiği yönündeki haberler, İran hükümeti tarafından yalanlandı.
Bessent’in Hürmüz Boğazı açıklaması iyimserlikleri arttırdı
Öte yandan, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, dün, Washington yönetiminin küresel ticaret ve enerji piyasalarını doğrudan etkileyecek yeni hamleler açıklayacağını söyledi.
Basra Körfezi’nde petrol sevkiyatının sürmesini amaçlayan bir dizi önlemin hayata geçirileceğini dile getiren Bessent, bölgedeki jeopolitik gerilimlerin enerji koridorlarını tehdit etmesine izin vermeyeceklerini ve küresel petrol sevkiyatının kritik noktası olan Hürmüz Boğazı için hazırda beklediklerini ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump da gerekirse ABD donanmasının Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlere refakat etmeye başlayacağını açıklamıştı.
ABD’de özel sektör istihdamı beklentileri aştı
Makroekonomik veri tarafında ise ABD’de cuma günü yayımlanacak tarım dışı istihdam raporu öncesi iş gücü piyasasına ilişkin açıklanan veriler ülkede özel sektör istihdamının şubatta beklentilerin üzerinde arttığını gösterdi.
ADP Araştırma Enstitüsünün açıkladığı verilere göre, ABD’de özel sektör istihdamı şubatta 63 bin kişi ile geçen yıl temmuz ayından bu yana en yüksek artışı kaydetti.
Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) tarafından açıklanan hizmet sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) de şubatta 56,1 değeriyle beklentilerin üzerinde gerçekleşirken Temmuz 2022’den bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Bunlara ek olarak Amerikan ekonomisindeki mevcut duruma ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı ABD Merkez Bankasının (Fed) “Bej Kitap” raporunun şubat sayısı yayımlandı.
Raporda, genel ekonomik faaliyetin 12 Fed bölgesinin 7’sinde “hafif ila orta” düzeyde arttığı, faaliyetlerin yatay seyrettiğini ya da düştüğünü bildiren bölge sayısının ise 4’ten 5’e yükseldiği belirtildi.
Genel olarak, ekonomik beklentiler iyimser olduğu aktarılan raporda, çoğu bölgenin gelecek aylarda hafif ila orta düzeyde büyüme beklediği değerlendirmesi yer aldı.
Söz konusu gelişmelerle piyasalarda “korku endeksi” olarak bilinen ve S&P 500’deki dalgalanmayı gösteren VIX Endeksi de art arda dört günlük yükselişinin ardından yüzde 10’luk düşüşle 21,2 seviyesine geriledi.
New York borsası pozitif seyretti
Bu gelişmelerle dün Dow Jones endeksi yüzde 0,49, Nasdaq endeksi yüzde 1,29 ve S&P 500 endeksi yüzde 0,78 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne satıcılı başladı.
Orta Doğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının etkisiyle petrol fiyatlarındaki yükseliş 6. işlem gününe taşındı. Brent petrol, dün günü yüzde 0,5 yükselişle 80,7 dolardan tamamladı. Yeni işlem gününde yükselişine devam eden Brent petrol, şu sıralarda yüzde 2,2 yükselişle 82,6 dolardan işlem görüyor.
ABD’de tahvil piyasalarında dün satış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi günü yüzde 4,08 seviyesinden tamamladı. Yeni günde de yükselişini sürdüren tahvil faizi yüzde 4,11 seviyesinde dengelendi.
Dolar endeksi ise dün yüzde 0,3 düşüşle 98,8 seviyesinden kapanırken, yeni işlem gününde 0,2 yükselişle 98,9 seviyesinde bulunuyor.
Altının onsu jeopolitik gerilimlerden aldığı destekle dün yüzde 0,8 yükselişle 5 bin 135 dolardan günü tamamlarken, yeni işlem gününde yüzde 0,9 primle 5 bin 179 dolardan işlem görüyor.
Avrupa piyasalarında toparlanma eğilimi öne çıktı
Avrupa borsalarında söz konusu gelişmelerin etkisiyle alıcılı seyir izlendi. Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra AB Komisyonu, yerli üretimi artırmak amacıyla kamu alımlarında Avrupalı şirketlere öncelik tanıyacak “Made in EU” girişimini kamuoyu ile paylaştı.
AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Stephane Sejourne, “Sanayi Hızlandırıcı Yasa teklifi” hakkında Brüksel’de düzenlediği basın toplantısında Avrupa’da bugün yüzde 14 seviyesinde olan sanayinin GSYH’deki oranını 2035 yılına kadar yüzde 20’ye yükseltmek istediklerini söyledi.
Bunlara ek olarak, AB, denizcilik sektöründe rekabet gücünü ve dayanıklılığını artırmak amacıyla limanlar, gemi taşımacılığı ve gemi inşaatına odaklanan yeni stratejiler hazırladığını duyurdu.
AB Komisyonundan yapılan açıklamada, ittifakın yüksek teknoloji gemi inşaatı, açık deniz rüzgar enerjisi destek gemileri, su altı dronları ve son teknoloji liman ekipmanlarını geliştirmeyi amaçlayacağı ifade edildi.
Bölgede makroekonomik veri akışı da yakından takip edilirken, dün açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi’nde şubat ayında bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 51,9 puanla son 3 ayın en yüksek seviyesini gördü.
Avro Bölgesi’nde ocakta 51,6 olan hizmet sektörü PMI da şubatta son 2 ayın en yüksek seviyesi olan 51,9’a çıktı. Avro Bölgesi’nde mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı ise ocak ayında yüzde 6,1’e geriledi. Açıklanan makroekonomik veriler de bölgedeki pozitif görünümde etkili oldu.
Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,80, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,95, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,79 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,74 yükseldi. Bölgede endeks vadeli kontratlar ise güne hafif satıcılı başladı.
Asya piyasalarındaki yükseliş kayıpların bir kısmını telafi ediyor
Asya tarafında hafta başından beri etkili olan satış baskısı yeni işlem gününde yerini toparlanma eğilimine bıraktı. Sert satışların etkili olduğu piyasalarda, küresel risk iştahındaki toparlanmaların etkisiyle genele yayılan alıcılı seyir öne çıkıyor. Dün yüzde 12’yi aşan kayıplarla bölgedeki düşüşe öncülük eden Güney Kore’de Kospi endeksi yeni işlem gününde, bu haftadaki kayıplarının bir kısmını telafi ederek yüzde 9’u aşan kazançlarla işlem görüyor.
Bölge genelinde enerji tedarikine yönelik sorunlar temel gündem maddesi olmaya devam ederken, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndan enerji akışını gerekirse donanma desteğiyle sağlayabileceğini duyurması bölge ekonomilerinde endişeleri baskıladı.
Ayrıca, Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak’ın talep etmeleri halinde Çin ve Hindistan’a petrol sevkiyatını artırmaya hazır olduklarını açıklaması da bölgedeki enerji tedariki endişelerini azalttı.
Bölge basınındaki haber akışına göre Çin’in, şirketlerden rafine yakıt ihracatı için yeni sözleşmeler imzalamayı askıya almalarını ve halihazırda taahhüt edilmiş sevkiyatları iptal etmeye çalışmalarını istediği aktarıldı.
Politik tarafta ise Çin’de danışma meclisi işlevi gören Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı’nın (ÇHSDK) 14. döneminin 4. yıllık genel kurul toplantısının açılışı dün yapıldı. Meclis, yıllık genel kurul toplantısını yasama organı niteliğindeki Çin Ulusal Halk Kongresi (ÇUHK) ile aynı günlerde yapıyor.
Ülkede o yılın siyasi ve ekonomik önceliklerini belirleyen eş zamanlı genel kurul toplantıları, “Lianghui” (İki Oturum) olarak anılırken, oturumlardan ekonomik gidişata ilişkin gelecek haber akışı yatırımcıların odağında bulunuyor.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,3, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 9,9, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,9 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 yükseldi.
Borsa günü yükselişle tamamladı
Dün 13.000 puanın üzerini test eden BIST 100 endeksi, bu seviyelerde tutunamadı ve günü yüzde 0,08 değer kazanarak 12.843,19 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,58 artışla 15.307,00 puandan işlem gördü.
Dolar/TL, dünü 43,9560’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 43,9930’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında Avro Bölgesi’nde perakende satışlar, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın açıklamaları ve ABD’de haftalık işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini söyledi.
Jeopolitik gelişmeler ile Orta Doğu’dan gelecek haber akışının endeksin yönü üzerinde etkili olduğunu ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.900 ve 13.000 puanın direnç, 12.800 ve 12.700 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
13.00 Avro Bölgesi, ocak ayı perakende satışlar
14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
16.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
20.00 Avro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması
Muhabir: Mahmut Çil
