İSTANBUL (AA) – Anadolu Ajansının (AA), “Tarımda Dijital Çağ” başlıklı dosyasının bu haberinde, dron ve tarım robotunu senkronize eden yerli sistemin çiftçinin maliyetlerini düşürürken üretimini artırması ele alındı.
- DOSYA: Tarımda Dijital Çağ
AA muhabirine değerlendirmede bulunan girişimin kurucusu Maksut İnce, projenin 2022 yılında sahadaki bir ihtiyaçtan doğduğunu belirterek, yüksek lisans çalışmaları sırasında savunma sanayisi üzerine araştırma yaparken Mardin’de bir çiftçinin daveti üzerine sahaya indiğini söyledi.
İnce, Mardin’de bin dekarlık bir arazide inceleme yaptıklarını, orada çiftçinin kendilerine mevcut dronlar ile tarım makinelerini birlikte verimli şekilde çalıştıramadığını söylediğini ifade ederek, “Aslında onun orada söylemeye çalıştığı şey şuydu ‘filo yönetimi yapamıyoruz.’ Biz de bu problemden yola çıkarak burada insansız hava araçları ve kara araçlarını senkronize şekilde çalıştıran yerli bir sistem geliştirdik. Geliştirilen sistem sayesinde dronun izlediği alan, tarım robotu tarafından eş zamanlı olarak ilaçlanabiliyor ve görüntüler anlık olarak analiz edilebiliyor.” dedi.
Geliştirilen yerli sistem sayesinde çiftçinin kullandığı mevcut ilaç oranının yüzde 40-50 oranında düşmesini sağladıklarını ve su kullanım oranını düşürdüklerini de kaydeden İnce, “Asıl büyük fayda mahsulün sürekli izlenmesiyle ortaya çıkıyor. Hastalık, böceklenme ve fazla ilaç kullanımını erkenden tespit ederek pestisit oranını düşürüyoruz. Bu da özellikle ihracat yapan çiftçiler açısından ürünün geri dönmesini engelleyen önemli bir avantaj sağlıyor.” diye konuştu.
“Ürün tamamen yerli mühendisler tarafından geliştirilen bir çözüm”
İnce, sistemin tamamen yerli mühendisler tarafından geliştirilen bir yazılım ve yapay zeka çözümü olduğunu anlatarak, “Yazılım şu şekilde çalışıyor, özellikle insansız hava ve kara araçlarından alınan görüntüler, belirli verilerden işlenerek makine öğrenimi ve yapay zeka modellerinde işleniyor, bu taraftan çıkan sonuçlara göre de çiftçiye bir rapor sunuyoruz, diyoruz ki senin arazinde ‘şu kadar ilaçlamaya ihtiyacın var, şu kadar farklı sürme modellerine ihtiyacın var’ çiftçi de buna göre önlemini alıyor.” ifadelerini kullandı.
Bitkilerin hastalık taramasında sistemin doğruluk oranının şu anda yüzde 95’in üzerine çıkmış bulunduğunu anlatan İnce, pestisit üzerindeki doğruluk oranlarının şu anda yüzde 92’nin üzerinde olduğunu söyledi.
İnce, pilot çalışmaların İzmir, Balıkesir ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde sürdüğünü kaydeden İnce, klasik ilaçlama dronlarının tek başına yüzde 30-35 oranında tasarruf sağladığını, ancak hava ve kara araçlarının filo halinde çalıştırılmasıyla bu oranın yüzde 50’nin üzerine çıktığını söyledi.
Maksut İnce, “Amacımız çiftçinin sadece dron kullanması değil, ihtiyaca göre robot ve İHA’yı birlikte kullanması. Eş zamanlı kullanımda verimlilik artışı yüzde 40-50 seviyelerine ulaşıyor.” dedi.
Sistemin yatırım geri dönüş süresine ilişkin değerlendirmede bulunan İnce, bunun arazi büyüklüğüne ve kullanım sıklığına göre değiştiğini ifade ederek, “Robot ve yazılım maliyetleri dikkate alındığında minimum 1 yıl, maksimum 3,5 yıl içerisinde yatırım kendini amorti edebiliyor. Özellikle büyük ve yüksek katma değerli ürün yetiştirilen arazilerde geri dönüş süresi daha da kısalıyor.” bilgisini paylaştı.
“Hedefimizde şu anda Hollanda, Almanya ve Litvanya pazarları var”
İnce, 5 yıla yakın bir süredir hem üniversite ile hem de şirket bünyesinde çalışmalar yaptıklarını anlatarak, “Bu çalışmaları yaparken de zaten ekibimiz bu alanda tecrübeli. Robotik, makine öğrenimi, yapay zeka alanında uzman arkadaşlardan oluşan bir kadromuz var. Tamamıyla ekibimiz geliştiriyor bu sistemi yani yerli ve milli bir şekilde üretim yapıyoruz.” diye konuştu.
Orta ve uzun vadedeki ihracat hedeflerini anlatan İnce, “2023 yılında Kanada’ya ilk satışımızı yaptık. Şu an yurt içi pazarda görüşmüş olduğumuz 20’ye yakın tarım kuruluşu ve devlet kurumları var. Bunlarla satış aşamalarımız görüşülüyor. Çünkü artık ürünlerimiz satış aşamasına geldi. Fakat daha önemli kısım hedefimizde şu an Hollanda, Almanya ve Litvanya pazarları var kısa ve orta vadede. Uzun vadede ise tarım tarafında çok büyük potansiyeli olan Güney Amerika ülkeleri var, Brezilya vesaire gibi. Bu tarafta bizden çok ciddi talepler gelmeye başladı. Özellikle robotların filo çalıştırılmasıyla alakalı.” dedi.
İnce, girişimin 2024 ortasından itibaren KOSGEB desteği almaya başladığını, bu sayede ürünlerin satışa hazır hale geldiğini belirterek ayrıca TÜBİTAK 1501 Programı’na da başvurduklarını ve değerlendirme sürecinin sürdüğünü aktardı.
“Hiçbir zaman pes etmemeleri gerektiğine inanıyoruz”
İnce, İTÜ ARI Teknokent, Gaziantep Teknopark ve Balıkesir Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi tarafından da desteklendiklerini belirterek, kurumlara teşekkür etti.
Sulama sistemleri dahil olmak üzere tarımsal ekipmanların dijitalleşmesini hedeflediklerini dile getiren İnce, şu anda saha çalışmalarının prototipler üzerinden sürdüğünü, bazı müşterilerin ise yalnızca yazılımı satın alarak kendi robotları üzerinde test ettiğini söyledi.
Girişimci olmak isteyen Türk gençlerine cesaretli olmaları konusunda çağrıda bulunan İnce, şunları söyledi:
“Öncelikle Türkiye’de girişimci olma konusunda zorluklar yaşanabiliyor. Ama bu aslında bizleri daha çevik noktalara getiriyor. Burada bizler girişimci arkadaşlar olarak yeni girişimcilerin daha da fazla artması gerektiğini düşünüyoruz ve bu yüzden hiçbir zaman pes etmemeleri gerektiğine inanıyoruz. Tabii ki zorluklar olacak ama bir yanda da iyi taraflar var. Mesela TÜBİTAK, KOSGEB ve Devlet Kalkınma Ajansları, burada birçok noktada destek oluyorlar. Bunları iyi takip etsinler.
Buradan gerçekten de bazı desteklerden faydalanıp ürünlerini ortaya çıkartabilirler. Bu taraflarda biraz daha girişken olmalarını tavsiye ediyorum. Bulunduğumuz yerden kalkıp hareket etmemiz lazım. Biz böyle bir milletin çocuklarıyız ki Milli Teknoloji Hamlesi’ni artık anlatmaya bile gerek yok. O yüzden bizim bulunduğumuz yerde konfor alanımızı bozup sadece çalışmamız gerekiyor.”
Muhabir: Kazım Kaan Ulu
