VAN (AA) –
Van Gölü’ne kıyısı bulunan İpekyolu, Edremit, Tuşba, Gevaş, Muradiye, Erciş ilçeleri ile Bitlis’in Ahlat, Adilcevaz ve Tatvan ilçelerinde yaklaşık 15 bin kişi geçimini inci kefalinden sağlıyor.
Her yıl 15 Nisan-15 Temmuz tarihlerinde yumurtalarını bırakmak için suyun akışının tersine yüzen ve karşısına çıkan engelleri adeta uçarak aşan balıklar, geçen yıl bölgede etkili olan kuraklık nedeniyle bazı su kaynaklarının kuruması ve Bendimahi, Karasu ile Deli Çay gibi önemli akarsularda debinin en düşük seviyeye inmesi nedeniyle zorlu bir göç dönemi geçirdi.
Bu yıl ise yağış miktarının artmasıyla debileri yükselen akarsu ve derelerde inci kefallerinin geçen yıl yaşadığı sıkıntıları yaşamadan üreme dönemini daha uygun koşullarda tamamlaması bekleniyor.
İnci kefalinin korunması amacıyla Valilik, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, İl Jandarma Komutanlığı, İl Emniyet Müdürlüğü, Sahil Güvenlik Van Gölü Grup Komutanlığı ve Büyükşehir Belediyesince alınacak önlemler de belirlendi.
Van ve Bitlis’te 3 ay sürecek av yasağı döneminde, inci kefalinin avlanması, bulundurulması, satışı ve naklinin önlenmesi için göl çevresi, akarsu yatakları, avlanmaya müsait alanlar ile yol güzergahları sürekli gözetim altında tutulacak.
Jandarma ve polis ekiplerinin gölde botlarla sürekli devriye atacağı bu dönemde, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile zabıta ekipleri de balık satışının yapıldığı iş yerlerini, kaçak avcılığa uygun alanları ve balıkçı teknelerini denetleyecek, vatandaşları bilgilendirerek kaçak avcılığın önüne geçmeye çalışacak.
“Bu senenin daha iyi geçeceğini umuyoruz”
Tarım ve Orman İl Müdürü Turgay Şişman, AA muhabirine, geçen yılın kurak geçtiğini, bu durumun özellikle inci kefalinin üreme dönemini ciddi şekilde etkilediğini söyledi.
Balıkların, su sıcaklığı 13 dereceye ulaştığında yumurtalarını bırakmak için Van Gölü’ne dökülen akarsulara göç ettiğini belirten Şişman, kuraklık olması durumunda balıkların sağlıklı şekilde üreyemediğini ifade etti.
Yağışların akarsuların debilerini artırdığını vurgulayan Şişman, şunları kaydetti:
“Geçen sene sıkıntılı dönem yaşandı. Bu yıl ise çok şükür yağışlarda artış var. Özellikle akarsuların debilerindeki yükselmeyi net bir şekilde görebiliyoruz. Bu nedenle bu senenin daha iyi geçeceğini umuyoruz. 15 Nisan-15 Temmuz tarihleri, inci kefalinin üreme dönemine denk geldiği için komisyon kararıyla avlanması ve satışı tamamen yasaklanmıştır. Kararlarımızı aldık ve paydaş kurumlarla değerlendirme toplantılarımızı gerçekleştirdik. Emniyet Müdürlüğü, Jandarma Komutanlığı, belediyeler, göl kenarında özellikle akarsuların Van Gölü’ne döküldüğü yerleşim yerlerinin muhtarları ve Milli Eğitim Müdürlüğümüzle işbirliği içindeyiz. Okullarda inci kefalinin yaşam döngüsünü, yumurtlama dönemini ve özel bir tür olduğunu anlatıyoruz. Dolayısıyla 15 Nisan’dan itibaren yasak başlayacak. Göldeki popülasyonu sürdürülebilir seviyede tutabilmek için av yasaklarına herkesin kesinlikle uyması gerekiyor.”
İnci kefalinin korunması için av süresi boyunca ekiplerin sürekli sahada olacağını ve denetimlerin yapılacağını anlatan Şişman, “Bu sene olumsuz bir durum öngörmüyoruz. Geçen yıl av sezonunda yaklaşık 7 bin ton inci kefali avcılığı yapıldı. Bu yıl yağışlardaki artışların göle ve özellikle akarsuların debilerine olumlu yansıyacağını ve balıkların popülasyonunda iyileşmeye vesile olacağını öngörebiliriz. Geçen yıl kaçak avcılık yapan 128 kişiye 2 milyon 700 bin lira idari ceza uygulandı. Denetimlerimizde 7 ton canlı olmak üzere 87 tonun üzerinde inci kefaline el koyduk. Canlı balıklar suya geri bırakılırken, diğerleri imha edildi.” dedi.
“Su miktarı arttıkça üreme başarısı artar”
İnci kefaliyle ilgili araştırmalar yapan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş ise balıkların bölge ekonomisi için önem taşıdığını dile getirdi.
Balıkların neslinin devam etmesi için alınan önemlerin kıymetli olduğunu değerlendiren Akkuş, şöyle devam etti:
“Bölgede yaklaşık 15 bin insan geçimini bu balıktan sağlıyor. Dolayısıyla inci kefalinin neslinin devam etmesi, bu insanların geçim kaynağının devam etmesi anlamına geliyor. Bu nedenle yaz aylarında Van Gölü’ne dökülen akarsularda yeterli miktarda su bulunması hem ekolojik hem de ekonomik açıdan hayati önem taşıyor. Geçen yıl Muradiye ilçesindeki Bendimahi Çayı’nda ciddi debi düşüşleri yaşandı. Bu yıl ise Van Gölü Havzası’nın daha fazla kar yağışı alması dolayısıyla akarsu debilerinin geçen yıla göre daha yüksek olmasını bekliyoruz. Bu da inci kefalinin göç ve üreme başarısını önemli ölçüde artıracaktır. Geçen yıla göre üreme çok daha başarılı bir şekilde gerçekleşir. Akarsulardaki su miktarı arttıkça üreme başarısı artar. Dolayısıyla Van Gölü’ndeki inci kefali stokuna olumlu yansır.”
Muhabir: Emre Ilıkan,Muhammed Onur Yavrutürk
