İZMIR (AA) –
Ege Üniversitesi Tıp Fakültesinden 1996 yılında mezun olan 52 yaşındaki Güven Eken, doktorluk yapmak yerine babasından miras kalan Çanakkale’nin Gelibolu ilçesindeki topraklarda buğday ve zeytin yetiştiriciliğine yöneldi.
Doğa Derneğinin kurucuları arasında da yer alan Eken, daha sonra İzmir’in Seferihisar ilçesine bağlı Orhanlı Mahallesi’ne yerleşerek zeytin yetiştiriciliğini burada sürdürdü.
Eken, 4 yıl önce Tarım ve Orman Bakanlığından aldığı hibeyle zeytin işleme tesisi inşa etti. Güven Eken, bir süre önce de burada Anadolu’nun zeytinyağı çeşitliliğini tek çatı altında toplamak amacıyla bir tadım merkezi kurmaya karar verdi.
Tesisin 30 metrekarelik bölümünde oluşturulan “Yücel Sönmez Zeytinyağı Kütüphanesi” raflarında kitap yerine zeytinyağlarını barındırıyor. Işık almayan özel sistemlerle korunan raflara entegre hazneler ve bu haznelere bağlı küçük musluklar sayesinde ziyaretçiler doğrudan tadım yapabiliyor.
Tadım merkezinde, Anadolu’nun farklı bölgelerinde yetişen yerel zeytin türlerinden elde edilen yağların yanı sıra Kuzey Amerika, Afrika ve Avrupa’dan getirilen örneklerle birlikte yaklaşık 90 farklı zeytinyağı çeşidi bulunuyor. Ziyaretçiler, özel tadım ünitesinde bu yağları deneyimleyerek farklı coğrafyaların tat ve aroma özelliklerini karşılaştırabiliyor.
“Raflarından yağ akan bir kütüphane”
Güven Eken, AA muhabirine, Anadolu’da zengin zeytin ve zeytinyağı çeşitliliğinin bulunduğunu söyledi.
Türkiye’deki üreticilerin birbirleriyle yarıştığını bu durumun çeşitlilik de sunduğunu, her birinin kendine özgü lezzetlere sahip olduğunu ifade eden Eken, “Aslında bu çeşitlilik bir araya geldiğinde çok çok daha önemli. Rahmetli gazeteci arkadaşımız Yücel Sönmez’e bu hayalimi anlattım ve ‘sen bir zeytinyağı kütüphanesi kurmak istiyorsun’ dedi. Nihayetinde böyle bir tasarım yaptık. Bugüne kadar bildiğimiz kadarıyla böyle bir kütüphane, bir tadım kütüphanesi ve böyle bir tasarım yok. Bu aslında raflarından yağ akan bir kütüphane.” dedi.
Eken, tadım merkezini ziyaret eden araştırmacı, meraklı ve öğrencilerin Türkiye’nin farklı bölgelerinde üretilen zeytinyağlarını tanıyabildiğini, bölgesel farklılıkları karşılaştırarak bu çeşitliliği deneyimleyebildiğini belirtti.
Tadım merkezinin zeytinyağı üreticilerinin dayanışmasıyla ortaya çıktığını aktaran Eken, şöyle konuştu:
“Anadolu’nun emek veren, binbir zahmetle zeytinleri toplayan ve çok güzel yağlar üreten üreticileri, bu çalışmanın kendiliğinden parçası oldu. Biz aslında satın almak için onları aradık ama onlar ‘yok biz ücretsiz göndeririz’ dediler, bize inandılar. Aslında bir yandan daha iyisini, daha güzelini üretmek için birbirimizle yarışırken bir yandan da bu muazzam Anadolu topraklarının bize armağan ettiği bu çeşitliliği beraber yaşatma imecemize dönüştü. Böylece ülkemizde ve belki de dünyada ilk olan bu proje ortaya çıkmış oldu. Bunların büyük kısmı Anadolu’dan ama 15 tanesi Anadolu dışından, Kuzey Amerika’dan, Sicilya’dan, Fas’tan, Tunus’tan ürün var. Kütüphanede farklı ülkelerin de yağlarını keşfetmek mümkün burada. Şu anda 90 civarında tür yağımız var. Bir kısmını dışarıda şişeleriyle sergileyeceğiz.”
Tadım merkezinde tadım etkinlikleri, üretim kursları ve farklı kesimlere yönelik eğitimlerle yaşayan bir deneyim ve uygulama merkezi oluşturduklarını aktaran Eken, merkezin resmi açılışının 29 Mart’ta gerçekleşeceğini sözlerine ekledi.
Muhabir: Fırat Özdemir
