İSTANBUL (AA) – Küresel merkez bankaları nisan ayına Orta Doğu’da devam eden çatışmaların gölgesinde girmeye hazırlanırken artan enerji maliyetleri kaynaklı enflasyonist endişeler temel gündem maddesi olarak takip ediliyor.
İsrail ve ABD’nin 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırı başlatmasının ardından Orta Doğu’da bölgeye yayılan ve yükselen tansiyon birinci ayını tamamladı. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri neredeyse tamamen durdurması küresel enerji tedarik ağını da derinden sarstı.
ABD ve İran tarafından savaşın seyrine ilişkin gelen çelişkili mesajlar, küresel risk algısının yüksek kalmasına neden olurken petrol fiyatlarındaki artışın devam etmesi, küresel çapta enflasyon endişelerinin güçlenmesine yol açtı.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda önemli merkez bankalarının faiz patikalarına dair son bir aydaki belirgin değişimler göze çarptı. Söz konusu bankalara yönelik daha önceki “güvercin” beklentiler, yerini “şahin” öngörülere bıraktı.
Bu gelişmelerin gölgesinde nisan ayında merkez bankalarını yoğun bir takvim bekliyor. Gelecek ay ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB), İngiltere Merkez Bankası (BoE), Japonya Merkez Bankası (BoJ), Yeni Zelanda Merkez Bankası (RBNZ), Güney Kore Merkez Bankası ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) olmak üzere birçok merkez bankasının para politikası kararları takip edilecek.
Fed’e yönelik beklentilerde gözler Orta Doğu’ya çevrildi
ABD’de Fed’in 29 Nisan’da açıklanacak kararında pas geçmesi bekleniyor. Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle yükselen enerji maliyetlerinin enflasyonist baskıları artırabileceği endişesi Fed’e yönelik bu yılki faiz indirim beklentilerini öteledi.
Jeopolitik gerilimlerin odakta olduğu süreçte Fed Başkanı Jerome Powell’ın sözle yönlendirmelerinin de Fed’in gelecek döneme ilişkin yol haritasına ışık tutması öngörülüyor.
Son para politikası kararında Powell, Orta Doğu’daki gelişmelerin ABD ekonomisine etkilerinin belirsiz olduğunu belirterek, “Kısa vadede, yükselen enerji fiyatları genel enflasyonu yukarı çekecektir ancak ekonomi üzerindeki olası etkilerin kapsamını ve süresini bilmek için henüz erken.” demişti.
Para piyasalarında nisanda bankanın politika faizini sabit tutacağına kesin gözüyle bakılıyor. Fed’e yönelik faiz indirim ihtimalleri yıl sonuna kadar yerini zayıf da olsa olası artırım fiyatlamalarına bıraktı.
Öte yandan, aynı gün para politikası kararlarını açıklayacak Kanada Merkez Bankasının da politika faizini yüzde 2,25 seviyesinde sabit tutacağı tahmin ediliyor.
Sert fiyatlama değişimleri sonrası Avrupa’da “sıkılaşma” bekleniyor
Avrupa’da ECB’nin 30 Mart’taki para politikası toplantısında 3 temel politika faizinde 25 baz puan artırıma gidilmesi beklentileri öne çıkıyor. Orta Doğu’daki gerilimler öncesinde ECB’nin gelecek ay için 3 temel politika faizini sabit tutması bekleniyordu.
Avro Bölgesi’nde enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların enerji tedariki açısından kırılgan olan bölge ekonomilerinde enflasyonist baskıları artırabileceği öngörülüyor. Halihazırda Rusya-Ukrayna Savaşı kaynaklı enerji sorunları yaşayan bölgenin artan petrol ve doğal gaz fiyatlarından daha sert etkilendiği dikkati çekiyor.
Para piyasalarında ECB’nin 3 temel politika faizini 25 baz puan artırması yüzde 65 ihtimalle fiyatlanırken yıl boyunca bankanın 25’er baz puanlık 3 faiz artırımı yapabileceği tahminleri öne çıkıyor.
Öte yandan, bölgede Macaristan Merkez Bankası (MNB) ve Polonya Merkez Bankasının (NBP) kararlarının yanı sıra Rusya Merkez Bankasının (CBR) para politikası kararları da takip edilecek.
BoE’de beklentiler şahinleşti
İngiltere’de BoE’nin Orta Doğu’daki çatışmaların enerji fiyatlarını yukarı çekmesinin ardından enflasyonist risklerin gelecek dönemde tekrar güç kazanabileceği endişesiyle “şahin” adımlar atabileceği beklentisi fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor.
Para piyasalarında BoE’nin 30 Nisan’da açıklanacak para politikası kararlarında temel politika faizini yüzde 55 ihtimalle artırabileceği fiyatlanıyor.
BoE’nin politika faizini yüzde 3,75’te sabit tuttuğu marttaki politika kararında Orta Doğu’daki gerilim öncesinde yurt içi fiyatlar ve ücretlerde sürekli bir düşüş yaşandığına dikkat çekilerek, “Ekonomideki şokun sonucu olarak, yakın vadede enflasyon daha yüksek seviyelere çıkacaktır.” değerlendirmesi yapılmıştı.
Orta Doğu’daki gerilimin ve buradan gelen enerji arzındaki azalmanın ne kadar süreceğinin belirsizliğini koruduğu belirtilen açıklamada, gerilim yatışsa bile enerji arzının normale dönmesinin zaman alabileceği ifade edilmişti.
BoJ’dan yılın ilk faiz artırımı gelebilir
Asya tarafında ise para piyasalarında Japonya’da BoJ’un 28 Nisan’da yapacağı toplantıda politika faizini 25 baz puan artırması yüzde 69 ihtimalle fiyatlanırken söz konusu artırımın gerçekleşmesi halinde banka yılın ilk sıkılaşma adımını atmış olacak.
Bankaya yönelik yıl boyunca 25’er baz puanlık iki faiz artırımı yapılacağı tahminleri öne çıkarken Orta Doğu’daki gerilimin etkilerine yönelik ekonomi yetkililerinin mesajları yakından takip ediliyor.
Güney Kore Merkez Bankasının para politikası kararı ise 10 Nisan’da açıklanacak. Karara ilişkin tahminler henüz netleşmese de politika faizinin yüzde 2,5 seviyesinde sabit tutulacağına yönelik görüşler ağırlık kazanıyor.
Öte yandan, diğer önemli merkez bankalarından Yeni Zelanda’da RBNZ’nin faiz kararı da yatırımcıların odağında bulunuyor. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın 8 Nisan’da açıklanacak kararında politika faizini sabit tutmasına kesin gözüyle bakılıyor.
Yurt içinde yatırımcılar TCMB’nin faiz kararına odaklanacak
Yurt içindeyse TCMB’nin para politikası kararı yatırımcıların odağında bulunuyor. TCMB’nin yılın üçüncü para politikası kararı 22 Nisan’da açıklanacak.
TCMB, son kararında politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmuştu. Politika metninde ise jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı ve iktisadi faaliyet üzerinden enflasyon görünümüne etkilerinin yakından takip edildiği belirtilmişti.
Analistler, gelecek ay açıklanacak faiz kararı ve politika metninden alınacak sinyallerin, yatırımcılar tarafından yakından takip edildiğini belirterek, açıklanacak mart ayı enflasyon verilerinin ekonomi çevrelerinin odağında olduğunu söyledi.
Muhabir: Mahmut Çil
