ANKARA (AA) – Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı’nın (IRENA) “Yenilenebilir Kapasite İstatistikleri” raporuna göre, geçen yıl yenilenebilir enerji kurulu gücünde 692 gigavatlık rekor artış yaşandı.
Jeopolitik gerilimler enerji konusunu yeniden küresel gündemin merkezine taşırken Orta Doğu’daki çatışmalar, enerji arz güvenliği ve fosil yakıt fiyatlarındaki oynaklık konusunda yeni endişeler yaratıyor. Rapora göre, bu durum, daha dayanıklı enerji sistemleri kurmak için yenilenebilir enerjinin önemine işaret ediyor.
Rapora göre, yenilenebilir enerji, hızlıca devreye alınabilen, yerli ve düşük maliyetli bir kaynak olduğu için ulusal enerji sistemlerindeki paylarının artırılması ülkelerin uluslararası yakıt piyasalarına olan bağımlılığını azaltabilir.
Yenilenebilir enerji artışına güneş öncülük etti
Küresel yenilenebilir enerji kurulu gücü geçen yıl 692 gigavat rekor artışla 5 bin 149 gigavata yükseldi. Güneş enerjisi kurulu gücü geçen yıl 511 gigavat büyüyerek, kapasite artışının yaklaşık yüzde 73,8’ini oluşturdu. Rüzgar enerjisi ise 159 gigavatlık artışla ikinci sırada yer aldı.
Böylece, güneş ve rüzgar enerjisi, toplam yenilenebilir enerji kapasite artışının yüzde 96,8’ini oluşturdu. Rapora göre, bu durum, yenilenebilir teknolojiler arasında en büyük maliyet düşüşünün bu iki alanda yaşandığını gösteriyor.
Biyokütle enerjisi ise yüzde 2,3’lük yıllık büyüme ile üçüncü sırada yer aldı ve toplam yenilenebilir kapasite artışına 3,4 gigavat katkı sağladı.
Ülkeler ve bölgelerdeki eşitsizlikler devam ediyor
Rapora göre, ülkeler ve bölgeler arasında önemli eşitsizlikler devam ediyor. Asya’daki ülkeler, yenilenebilir kurulu gücünü 513,3 gigavat artırdı. Böylece, yenilenebilir kapasite artışının yüzde 74,2’sini sağlayarak liderliğini sürdürdü.
Afrika’da yenilenebilir kurulu gücü 11,3 gigavat arttı. Bu artışta özellikle Etiyopya, Güney Afrika ve Mısır etkili oldu. Hızlı büyüyen bir diğer bölge ise Orta Doğu oldu. Bölgedeki yenilenebilir kapasite, yüzde 28,9 artış gösterdi ve bu büyümede Suudi Arabistan öncü rol oynadı.
Toplam yenilenebilir kurulu gücü açısından 2 bin 891 gigavat ile Asya açık ara ilk sırada yer alırken, Avrupa 934 gigavat ile ikinci sırada yer aldı. Orta Amerika ve Karayipler, 2025’te toplam 21 gigavat ile en düşük yenilenebilir enerji kurulu gücüne sahip bölge oldu.
Rapora göre, bu eşitsizlik, yenilenebilir enerji payı düşük olan ekonomilerin kırılganlığını ortaya koyuyor ve enerji güvenliğini güçlendirmek için yenilenebilir enerji payının artırılmasının aciliyetini vurguluyor.
IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, rapora ilişkin değerlendirmesinde, belirsizliklerle dolu bir dönemde yenilenebilir enerjinin büyümesini kararlı şekilde sürdürdüğünü belirterek, “Bu durum yalnızca piyasanın tercihlerini değil, aynı zamanda yenilenebilir enerjinin dayanıklılığını da çok net biçimde ortaya koyuyor. Yenilenebilir enerjinin payının yüksek olduğu ve daha fazla oyuncunun yer aldığı, yani daha az merkezi bir yapıya sahip enerji sistemleri, doğası gereği çok daha dayanıklıdır.” değerlendirmesinde bulundu.
La Camera, enerji dönüşümüne yatırım yapan ülkelerin, enerji güvenliği, dayanıklılık ve rekabet gücünü artırdıkları için bu krizden ekonomik olarak daha az zarar gördüğünü ifade etti.
Muhabir: Gülşen Çağatay
