TÜRKIYE, ANKARA (AA) – Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları ile İran’ın misillemesine ilişkin birçok devlet başkanıyla telefon görüşmeleri gerçekleştirerek, çatışmaların daha fazla yayılmasının önlenmesi için girişimlerde bulundu.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik 28 Şubat’ta başlayan saldırılarından önce gerginliği azaltmaya yönelik diplomasi trafiği yürütmeye başlayan Erdoğan, 28 Şubat’tan sonra görüşmelerini yoğunlaştırdı.
Görüşmelerde, Türkiye’nin, en başından itibaren çatışma sürecinin doğru olmadığı, tarafların bir an önce ateşkes sağlayıp müzakere ve diplomasi zeminine dönmesi gerektiği tezini aktaran Erdoğan, görüştüğü liderlere çatışmaların bir an önce sona ermesi için diplomasi kapısının kapanmaması telkinlerinde bulundu.
İsrail’in saldırganlığının sadece bölge için değil, tüm dünya için tehlikeli olduğunu vurgulayan Erdoğan, aynı zamanda İran’ın bölge ülkelerine saldırılarının da yanlış olduğunu, çatışma sürecinin bir an önce durdurulmaması halinde daha fazla yaygınlaşacağından duyduğu endişeleri dile getirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, özellikle hem ABD Başkanı hem İran Cumhurbaşkanı ile görüşerek bir an önce barış masasına oturmanın öneminin altını çizdi, Türkiye’nin barışa giden yolda elinden geleni yaptığını ve yapmaya devam edeceğini söyledi.
Erdoğan 28 Şubat günü ABD Başkanı Donald Trump ile bir görüşme yaparken, görüşmede İran ve Körfez ülkelerindeki son durum ele alındı.
Körfez ülkelerinin liderleriyle görüşüldü
Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran’ın hedef aldığı Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani ile de telefon görüşmesi gerçekleştirdi. İki lider, hem Katar hem bölgedeki son durumu ele aldı.
Diplomasi trafiğini Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan ile sürdüren Erdoğan, görüşmede Al Nahyan ile bölgedeki son durumu değerlendirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan İran’ın hedef aldığı ülkelerden biri olan Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile de görüştü. Erdoğan, çatışma sürecinin bölgesel ve küresel güvenlik açısından çok ciddi neticeleri olacağı endişesini dile getirdi.
Barış diplomasisi adımlarını Kuveyt Emiri Şeyh Mişal El Ahmed El Cabir El Sabah ile sürdüren Erdoğan, sorunların diplomasi ve müzakereler yoluyla çözülmesinin en akılcı seçenek olduğunu belirtti.
“Diplomasiye fırsat verilmesi önemli”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile yaptığı görüşmede, Türkiye’nin barış sürecine her türlü desteği sağlamaya hazır olduğunu ifade etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın barış diplomasisi adımları Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile devam etti. Erdoğan görüşmede, bölgedeki çatışmaların bölgesel ve küresel güvenliği olumsuz etkilediğini söyledi.
Barış diplomasisi, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yapılan görüşmeyle sürerken, Cumhurbaşkanı Erdoğan, kalıcı ve sürdürülebilir barış için diplomasiye fırsat verilmesinin önemli olduğunu belirtti.
“Çatışmalı süreçler işbirliklerini artırmayı gerekli kılıyor”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile yaptığı görüşmede ise son durumu değerlendirdi ve barışa yönelik neler yapılabileceğini ele aldı.
Malezya Başbakanı Enver İbrahim ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile de görüşen Erdoğan, bu görüşmelerde de bölgedeki sıcak çatışmaları ve atılabilecek adımları konuştu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı görüşmede de İran’daki çatışmaların uzun zamana yayılmasının hem bölge hem dünya için istikrarsızlık kaynağı olacağını net bir şekilde ifade etti. Çatışmalı süreçlerin NATO müttefikleri arasındaki savunma işbirliklerini artırmayı gerekli kıldığını belirtti.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile yapılan görüşmede ise çatışan taraflara istikrarsızlığı artırıcı adımlardan kaçınılması için yapılan telkinler değerlendirildi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer ile bir görüşme yaparak, müdahalelerin uzaması halinde bölgesel ve küresel istikrara büyük zarar verebileceğini, hala diyalog zeminini inşa etmek için atılabilecek adımlar olduğunu ifade etti.
Erdoğan, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı Neçirvan Barzani ile de görüştü ve bölgedeki son durumu ele aldı.
Pezeşkiyan ile son durumu değerlendirdi
Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile telefon görüşmesi yaparak, çatışma sürecindeki son durumu değerlendirdi. Görüşmede, İran’a yönelik hukuksuz müdahaleleri ve İran’ın bölgedeki kardeş ülkeleri hedef almasını doğru bulmadığını belirtti.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan ile ayrı ayrı görüşen Erdoğan, bu görüşmelerde de bölgedeki gelişmeleri ele aldı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Umman Sultanı Heysem Bin Tarık ile görüşmesinde ise İran’a yönelik saldırılar ile akabinde İran’ın bölgedeki kardeş ülkelere mukabelesinin, bölgeyi daha önce benzeri görülmemiş bir güvenlik buhranıyla karşı karşıya bıraktığını kaydetti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşerek savaşın daha fazla kontrolden çıkmaması için tüm taraflarla barış ve istikrar odaklı temasların sürdüğünü ifade etti.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ile görüşmesinde de Erdoğan, İran’ın topyekün yıkıma uğratılması hedefiyle hareket edilmesini tasvip etmediklerini dile getirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca, Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ile de konuyu ele aldı.
Çatışmaların daha fazla yayılmaması için girişimlerde bulunuldu
Savaşın başından beri aktif bir diplomasi yürüten Erdoğan, liderler seviyesinde telefonla ve yüz yüze yaptığı görüşmelerde çatışmaların daha fazla yayılmasının önlenmesi için girişimlerde bulundu.
Ayrıca, Erdoğan’ın talimatları doğrultusunda Dışişleri Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı başta olmak üzere bütün kurumlar tarafından sürecin Türkiye’yi daha fazla olumsuz etkilememesi ve krizin suhuletle sona ermesi için çalışmalar yürütüldü.
Reporter: Özcan Yıldırım
