İSTANBUL (AA) – ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları sonrası Orta Doğu’da başlayan jeopolitik gerilim 6. haftasında tarafların ateşkes üzerine anlaşmasının ardından azaldı. Söz konusu ateşkes haberinin ardından varlık fiyatlarında sert hareketler dikkati çekerken, pay piyasalarında “ateşkes rallisi” yaşanıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a tanıdığı sürenin dolmasına saatler kala Pakistan’ın arabuluculuğunda yapılan görüşmelere ilişkin yaptığı duyuruda, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in öncülüğünde, iki ülke arasında yürütülen müzakerelerin olumlu sonuç verdiğini belirtti.
Trump, Pakistan’ın bu gece olası saldırıların durdurulması ve Hürmüz Boğazı’nın açılmasını kapsayan önerisini kabul ettiğini aktararak, “İran’a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır.” ifadelerini kullandı.
İran’daki askeri hedeflerini zaten gerçekleştirdiğini savunan ve İran’la “uzun vadeli” bir barış konusunda anlaşmaya yakın olduklarını belirten Trump, “İran’dan 10 maddelik bir teklif aldık ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğuna inanıyoruz.” değerlendirmesini yaptı.
Öte yandan AA muhabirinin sorusuna yanıt veren bir Beyaz Saray yetkilisi, İsrail’in de söz konusu anlaşmayı kabul ettiğini belirtti.
İran yönetiminden yapılan açıklamada ise ABD ve İsrail ile savaşı sonlandırmak için Pakistan’da yürütülecek müzakerelerin 15 günlük ateşkes süreci içerisinde neticelendirilmesinin hedeflediği duyuruldu.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi konuya ilişkin yaptığı açıklamada, 15 gün (ateşkes süresince) boyunca Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişlerin, İran ordusu ile koordineli bir şekilde mümkün olacağını söyledi.
Petrol fiyatlarında düşüş yüzde 10’u aştı
Orta Doğu’daki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik ateşkese gidildiği ve Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişlerin sağlanabileceğine yönelik açıklamaların ardından petrol fiyatlarında sert düşüşler yaşanıyor.
Brent petrolün varil fiyatı yüzde 10,5 azalışla 92,2 dolardan satılırken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı yüzde 11,6 düşüşle 89,9 dolardan alıcı buluyor.
Ateşkes haberlerinin ardından enerji fiyatlarındaki geri çekilme beklentisi küresel enflasyona yönelik endişeleri azaltırken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik faiz indirim beklentileri güç kazandı.
Analistler, bugün ABD’de açıklanacak Fed’in son toplantısına ait toplantı tutanakları ve cuma günü açıklanacak mart ayı enflasyonunun yakından takip edildiğini ifade ederek, Fed’e yönelik beklentilerin daha da netlik kazanabileceğini söyledi.
ABD’de endeks vadeli kontratlar güçlü yükseldi
Dün ABD’de piyasalar kapandıktan sonra gelen ateşkes haberlerinin ardından ABD’de endeks vadeli kontratlar güne güçlü yükselişle başladı.
ABD’de endeks vadeli işlemlerde Nasdaq 100 yüzde 3,2, S&P 500 yüzde 2,5 ve Dow Jones yüzde 2,3 yükselişle işlem görüyor. Ateşkesten önce Dow Jones endeksi yüzde 0,08 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,10 değer kazancıyla, S&P 500 endeksi yüzde 0,18 değer kaybıyla günü tamamlamıştı.
Altın fiyatları da küresel enflasyon endişelerinin azalması ve merkez bankalarının tekrar gevşeme patikasına girebileceğine yönelik tahminlerle yükseldi. Ons altın yüzde 1,8 artışla 4 bin 791 dolardan işlem görüyor.
Tahvil piyasalarında ise Orta Doğu’daki ateşkes haberinin ardından alıcılı bir seyir öne çıktı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 7 baz puan düşüşle yüzde 4,25’e geriledi. Dolar endeksi ise dün yüzde 1 düşüşle 99’a gerilemesinin ardından yeni günde yüzde 0,1 azalışla 98,9’a indi.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı
Avrupa borsalarında dün satıcılı bir seyir izlenirken, Orta Doğu’daki ateşkes haberinin ardından bölgedeki endeks vadeli kontratlar güne hızlı yükselişlerle başladı.
Enerji fiyatlarındaki sert düşüşler ve artan küresel risk iştahının bölgedeki piyasa açılışlarına da yansıması beklenirken, vadeli işlemlerde Stoxx Europe 50 yüzde 5,6 yükselişle işlem görüyor.
Bölgede enerji arzı ve enerji fiyatlarına ilişkin gelişmeler yakından takip edilmeye devam ediyor. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen dün yaptığı açıklamada, yakıt arzına ilişkin durumu sürekli takip ettiklerini ve bunun üye ülkelerle çok yakın işbirliği içinde yapıldığını ifade etti.
Itkonen, bugün için Petrol Koordinasyon Grubu’nun, yarın için de Gaz Koordinasyon Grubu’nun toplanacağına işaret etti.
Asya borsalarında ateşkes ralliyle fiyatlanıyor
Asya borsalarında, Orta Doğu’daki çatışmalara yönelik ateşkes haberinin ardından pozitif bir görünüm öne çıkarken, bölge piyasalarında sert yükselişler dikkati çekiyor.
Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin ciddi şekilde aksaması ve yükselen petrol fiyatlarından en çok etkilenen bölge olan Asya’da, ABD ve İran’ın ateşkes konusunda uzlaşıya varmasının ardından risk iştahı yükseldi.
Orta Doğu’da çatışmaların başlamasından bu yana sert düşüşlerin görüldüğü bölge endekslerinde rahatlama dikkati çekiyor.
Bölgede mali gelişmeler de yakından takip edilirken, Japonya parlamentosu, şubat ayında yapılan erken seçimler nedeniyle yaşanan gecikmenin ardından 122,31 trilyon yen (yaklaşık 767 milyar dolar) tutarında rekor bir yıllık bütçeyi onayladı.
Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama bütçenin kabul edilmesinin ardından yaptığı açıklamada, Orta Doğu’daki durumun etkisini öngörmek veya ek bütçe hazırlamak için henüz erken olduğunu söyledi.
Merkez bankaları tarafında ise Hindistan Merkez Bankası politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 5,25 seviyesinde sabit bıraktı.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 5,4, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 7,6, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 3,5 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2 değer kazandı.
Borsa günü düşüşle tamamladı
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,45 değer kaybederek 12.921,56 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışının yüzde 1,3 üzerinde 15.174,00 puandan işlem gördü.
Dolar/TL, dünü 44,6050’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 düşüşle 44,5810’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve ABD’de Fed’in toplantı tutanaklarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.900 ve 12.800 puanın destek, 13.100 ve 13.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
12.00 Avro Bölgesi, şubat ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)
12.00 Avro Bölgesi, şubat ayı perakende satışlar
14.00 ABD, haftalık mortgage başvuruları
21.00 ABD, Fed toplantı tutanakları
Reporter: Mahmut Çil
