İSTANBUL (AA) – Yılın ilk çeyreğinde savaşın yarattığı jeopolitik gerilimlerden kaynaklı arz ve tedarik aksamaları petrol ve doğal gaz fiyatlarını sert yükseltti.
Bu dönemde, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 47,2, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı yüzde 76,6 arttı. Hollanda merkezli TTF’de işlem gören doğal gaz kontratları yüzde 96,2 yükseldi.
ABD/İsrail-İran Savaşı’nın Hürmüz Boğazı’ndan enerji akışını aksatmasıyla enerji fiyatlarında görülen sert yükselişler, petrol ve doğal gaz şirketlerinin hisselerinde yılın ilk çeyreğinde ralli havasının esmesine neden oldu.
Hürmüz Boğazı kaynaklı arz ve tedarik sıkıntılarının petrol ve doğal gaz fiyatlarında sert yükselişlere neden olması ve fiyatlardaki yüksek seviyelerin belli bir süre daha devam edeceğine ilişkin öngörüler enerji şirketlerinin gelirlerinin artacağına yönelik tahminleri güçlendirdi.
Küresel arzın daralması, güçlü rafineri marjları ve süregelen jeopolitik riskler, ham petrol fiyatlarını yüksek seviyede tutarken, petrol ve doğal gaz şirketleri genelinde nakit akışlarını güçlü kıldı.
Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin yeniden sağlıklı bir şekilde başlaması durumunda bile tanker trafiği ve petrol arzına ilişkin sıkıntıların giderilmesinin hemen gerçekleşmeyeceği öngörülüyor.
Şirketlerin hisselerindeki yükselişler yüzde 75’in üzerine çıktı
Bu gelişmelerle yatırımcısına Norveç merkezli petrol şirketi Equinor yüzde 77,4, ABD merkezli Occidental Petroleum yüzde 58, İtalya merkezli petrol ve doğal gaz şirketi Eni yüzde 54, Fransa merkezli petrol şirketi TotalEnergies yüzde 45,5, ABD’li petrol ve doğal gaz şirketi Exxon Mobil yüzde 41 kazandırdı.
ABD merkezli petrol şirketi ConocoPhillips’in hisseleri yüzde 41, ABD merkezli petrol ve doğal gaz şirketleri Devon Energy’nin hisseleri yüzde 37,4, Chevron’un hisseleri yüzde 35,8 yükseldi.
Çinli petrol ve doğal gaz şirketi PetroChina yüzde 28,3, çok uluslu petrol ve doğal gaz şirketi Shell yüzde 26,6, Suudi Arabistan’ın ulusal petrol ve doğal gaz şirketi Saudi Aramco yüzde 11 kazandırdı.
Öte yandan, Norveçli enerji devi Equinor’un güçlü bir pazar konumuna sahip olması hisse performansını da destekliyor.
Occidental Petroleum’un Delaware havzasındaki güçlü operasyonel performansı da yatırımcıların bu şirkete ilgi göstermesi arasındaki sebepler arasında yer alıyor.
TotalEnergies, mart ayında satın alınabilir durumda olan ve mayıs ayında yüklenecek Birleşik Arap Emirlikleri ile Umman’da üretilen tüm ham petrol yüklerini satın alarak 1 milyar dolardan fazla kar elde etti ve hisselerinde de sert yükselişler görüldü.
Bu arada, Libya Ulusal Petrol Kurumunun (NOC), ABD’li enerji şirketi Chevron ile “NC 146” açık deniz bloğunun teknik çalışmasının hazırlanması konusunda mutabakat zaptı imzaladığı bildirildi. Chevron, hisselerindeki artışta, söz konusu mutabakat zaptının etkisi görüldü.
PetroChina ise rezerv ve üretimi artırmaya yönelik orta ve uzun vadeli planlarını uygulamaya devam edeceğini ve olgun sahalardaki geri kazanım oranlarını yükseltmeyi hedeflediğini duyurdu.
Dünyanın önde gelen petrol ve doğal gaz şirketlerinin yılın ilk çeyreğindeki getirileri (yüzde) şöyle:
Reporter: Burhan Sansarlıoğlu
