IĞDIR (AA) – Iğdır İl Jandarma Komutanlığı, Türk Silahlı Kuvvetlerinin 1937 yılında başlatıp her yıl ağustos ayında sürdürdüğü Ağrı Dağı tırmanışı etkinliklerinde 1940’ta şehit olan ve dağda defnedilen er Memet Tavşan’ın mezarının bulunması için çalışma başlattı.
Genelkurmay Başkanlığının video arşivini inceleyen jandarma, 1941 yılındaki bir tırmanışta askerlerin Memet Tavşan’ın kabrini ziyaret ettikleri sahneden yola çıkarak mezarın yerini buldu.
Tavşan’ın mezarı, Iğdır Azerbaycan Dil, Tarih ve Kültür Birliğini Yaşatma ve Destekleme Derneği (Iğdır Azerbaycan Evi) tarafından görüntüdekine uygun olarak restore edildi.
Şehit olduğu dönem dikilen “1940 taş kurbanı Er Memet Tavşan” yazılı baş taşı da yeniden yerine konuldu.
Iğdır Valisi ve Belediye Başkanvekili Ercan Turan, AA muhabirine, Ağrı Dağı’nın bölgeye tarihi ve coğrafyasıyla zenginlik kattığını söyledi.
“Bu görüntüler ışığında çok orijinal hikayelerle karşı karşıya kaldık”
Ağrı Dağı’nın kuzey yamaçlarında 1937 yılından beri Türk Silahlı Kuvvetlerinin tırmanış yaptığını hatırlatan Turan, şunları anlattı:
“Biz bunu tarihi vesikalardan açıkça görebiliyoruz, fotoğraflar var. Genelkurmay’ın arşivlerinden çıkan görüntüler var. Bu görüntüler ışığında çok orijinal, gerçekleşmiş hikayelerle de karşı karşıya kaldık.
1937 yılında Cevdet Sunay var, o dönemde binbaşı. Ağrı Dağı tırmanışlarında etkin rol alıyor. Fazıl Hüsnü Dağlarca var, o zamanlar genç bir teğmen. Ağrı Dağı tırmanışlarında Atatürk’ün büstünü ve bayrağımızı Ağrı Dağı’nın zirvesine kadar taşıyorlar. Daha sonraki dönemlerde biz bunu Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın ‘Ağrı Dağı’na çıktık mı çıkmadık mı’ şiirinden net bir şekilde görebiliyoruz.”
Memet Tavşan’ın şehit olma hikayesini anlatan Turan, şu bilgileri verdi:
“1940 yılı tırmanışında Tavşan Memet isimli askerimizin kaya yuvarlanması sonucu şehit olduğunu görüyoruz. Genelkurmay’dan edinilen arşivlerde burada güzel bir tırmanış yapıldığını, 1941 tırmanışında şehit olan Tavşan Memet’in anıldığını ve bir mezar yapıldığını gördük. İlçe Jandarma Komutanlığımız, tarihçi Ziya Zakir Acar hocamız, yöreye hakim arkadaşlarımızın yaptığı çalışmalarla mezarın yerini keşfettik ve tekrar ihya ettik.”
“Çok güzel rotalar barındırıyor”
Ağrı Dağı’nın kuzey tırmanışları için çok güzel rotalar da barındırdığına dikkati çeken Turan, şunları söyledi:
“Bu tırmanışlar yaklaşık 15 sene sürmüş. Biz Tavşan Memet’in aziz hatırasını tekrar hatırlatmak istedik. Önümüzdeki dönemlerde Ağrı Dağı tekrar bu tırmanışlara açılacak, bu tırmanışlar yapılırken de orada Ağrı Dağı şehidimiz Tavşan Memet’e selam vermelerini istedik, bayrağımızı da diktik. Ona selam verip çıkmalarını, indiklerinde de ‘Fatiha’ okumalarını istedik.”
Muhabir: Hüseyin Yıldız
