ANKARA (AA) – Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, St. Petersburg Uluslararası Gaz Forumu’nda “Gaz Piyasası 2024: Yeni Dünya Düzeni Ana Hatları” oturumunda konuştu.
ABD’nin 2000’li yılları başında elektrik ihtiyacının yarısını kömürden karşıladığını, mevcut durumda bu oranın yüzde 16’ya düştüğünü ifade eden Bayraktar, “ABD kömürden doğal gaza büyük bir geçiş yaptı. Dönüşüm kaçınılmaz. İklim değişikliğiyle mücadele etmek istiyorsak doğal gaz bize avantaj ve esneklik sağlıyor. Doğal gaz projeleri daha kolay ve kısa sürede sisteme dahil edilebiliyor.” diye konuştu.
İklim değişikliğiyle mücadele kapsamında ülkelerin 100’lerce gigavatlık güneş ve rüzgar enerjisi projesi duyurduğunu aktaran Bayraktar, şöyle devam etti:
“Bu kaynakları desteklemeniz gerekiyor. Sistem sürekliliği sağlamanız gerekiyor. Doğal gaz bu noktada yine önemli bir kaynak olarak karşımıza çıkıyor. Öte yandan, Sınırda Karbon Mekanizması kapsamında Türkiye’de üretim yapan şirketler daha fazla yenilenebilir enerji yatırımı yapıyor. Talep tarafı bu şekilde gelişiyor. Doğal gaz iklim değişikliğiyle mücadele önemli bir kaynak. Türkiye, hala elektrik ihtiyacının 3’te 1’ini kömürden karşılıyor, ancak farklı planlarımız var. Kömürden nükleere, kömürden doğal gaza geçiş yapmayı planlıyoruz.”
Bayraktar, doğal gazın geleceği hakkında konuşmanın oldukça zor olduğuna işaret ederek, “Daha fazla gazın sisteme dahil olması için doğal gaz şirketlerinden arama ve üretim aşamalarında daha aktif rol almalarını istiyoruz.” dedi.
“Uzun vadeli LNG sözleşmeleri hedefliyoruz”
Türkiye’nin Avrupa’nın dördüncü büyük gaz pazarı olduğuna dikkati çeken Bayraktar, “Türkiye’ye daha güvenilir gaz tedarik etmek istiyoruz. Avrupa’da yaşadığımız o korkunç günleri hatırlatmak istemiyorum, gaz fiyatı metreküp başına 3 bin dolara fırlamıştı, çok uçuk bir rakamdı. Böyle bir piyasada kimse hayatta kalamaz.” ifadelerini kullandı.
Bayraktar, Türkiye’nin gaz tüketimi artarken tedarik portföyünü çeşitlendirmeye çalıştığını belirterek, “2025-2026 yıllarında çok kritik bir aşamaya yaklaşıyoruz. Bazı sözleşmelerimiz sona eriyor ve bazı LNG sözleşmelerimizi uzun vadeli bir temel üzerine imzalıyoruz. LNG’nin doğası biraz değişiyor. Geçmişte LNG’yi daha çok spot kargoları olarak alıyorduk, fakat şimdi uzun vadeli LNG sözleşmeleri de hedefliyoruz.” diye konuştu.
“Türkiye’de yeniden gazlaştırma kapasitesine ciddi yatırımlar yaptık”
Sakarya Gaz Sahası’ndan sağlanan doğal gaz üretimiyle 2,6 milyon hanenin ihtiyacının karşılandığını belirten Bayraktar, 2030’a kadar üretimi 3 katına çıkarmayı hedeflediklerini bildirdi.
Bayraktar, boru hattı projelerine önemli yatırımlar yaptıklarını vurgulayarak, “Bu projelerden biri olan TürkAkım, bize Rusya’dan doğrudan gaz almamızı sağlayan ve transit rotalardan geçmeden gaz temin etme avantajı sunan önemli bir proje. TürkAkım, TANAP ve diğer boru hattı projeleriyle birlikte Türkiye’de yeniden gazlaştırma kapasitesine ciddi yatırımlar yaptık.” diye konuştu.
Doğal gaz arama ve üretim yatırımlarının devam edeceğini dile getiren Bayraktar, “Çeşitli boru hattı projelerine yatırım yaptık. Rusya’dan TürkAkım ve Mavi Akım aracılığıyla yaklaşık 31,5 milyar metreküp gaz alabiliyoruz. Azerbaycan’dan iki hat aracılığıyla 12,5 milyar metreküp, İran’dan ise 10-11 milyar metreküp gaz Türkiye’ye tedarik ediyoruz. Sakarya Gaz Sahası’ndan yapılan üretim ve boru hatları yoluyla yıllık 63 milyar metreküp gaz sağlayabiliyoruz.” ifadelerini kullandı.
Bayraktar, yeniden gazlaştırma terminalleri sayesinde Rusya, ABD, Katar, Cezayir gibi tedarikçilerden Türkiye’ye ek olarak 20-25 milyar metreküp gaz sağlandığını da belirterek, şunları kaydetti:
“Türkiye’ye yıllık 80-85 milyar metreküp gaz giriş kapasitesi oluşturduk ve mevcut tüketimimiz yaklaşık 50 milyar metreküp civarında. Tüketimimiz artıyor. Bu durum, İstanbul Finans Merkezi’nde yer alacak olan doğal gaz ticaret merkezi için büyük bir potansiyel oluşturuyor. Gazprom ile bu proje üzerinde çok yakın iş birliği içerisindeyiz ve önümüzdeki birkaç ay içinde bu alanda somut gelişmeler görmeyi umuyoruz. Bu, hem tedarikçiler hem de tüketiciler için yeni fırsatlar yaratacak bir ortam oluşturacaktır.”
Muhabir: Gülşen Çağatay,Gökçe Topbaş,Başak Erkalan
