LONDRA (AA) – ABD’nin hafta sonunda İran’daki nükleer tesislere saldırılarının ardından İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Üyesi İsmail Kevseri, Meclisin, Hürmüz Boğazı’nın kapatılması gerektiği sonucuna vardığını ancak nihai kararın Milli Güvenlik Yüksek Konseyi uhdesinde olduğunu belirtmişti.
İran’dan bu yönde bir karar çıkabileceğine ilişkin endişeler nedeniyle dikkatler küresel ticaretin kilit noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’na yoğunlaştı.
Halihazırda Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği devam ederken, bu stratejik geçidi kullanan gemilerin sayısında henüz önemli ölçüde bir düşüş kaydedilmedi.
AA muhabirinin veri takip şirketi MarineTraffic’ten edindiği bilgilere göre, dün akşam saatleri itibarıyla 6 büyük tanker Hürmüz Boğazı’na girmeden “U” dönüşü yaptı.
Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Fujairah açıklarından Kuveyt Limanı istikametine hareket eden petrol tankeri Marie C, Hürmüz Boğazı’na girmeden ters istikamete döndü ve halihazırda Umman Körfezi’nde bulunuyor.
İngiltere bayraklı petrol tankeri Kohzan Maru, 29 Mayıs’ta Japonya’nın Niigata Limanı’ndan hareket etti ve Umman Körfezi’nde bekliyor.
Panama bayraklı ham petrol tankeri Red Ruby, 18 Haziran’da Fujairah açıklarından hareket etmesinin ardından Hürmüz Boğazı’na girmemek için “U” dönüşü yaptı.
Güney Kore’nin Ulsan Limanı’ndan 14 Mayıs’ta yola çıkan ve Basra Limanı’nda Irak petrolü yüklemesi planlanan South Loyalty ham petrol tankeri, dün akşam saatlerinde ilk olarak U dönüşü yaptı ve Hürmüz Boğazı’na girmekten vazgeçti. Ancak söz konusu tanker daha sonra ikinci bir dönüş yaparak Hürmüz Boğazı’na doğru yeniden harekete geçti.
Hong Kong bayraklı ham petrol tankeri Coswisdom Lake de 7 Haziran’da Çin’in Zhanjiang Limanı’ndan Birleşik Arap Emirlikleri ham petrolü yüklemek üzere yola çıktı. Hürmüz Boğazı istikametinde giderken geri dönen tanker, daha sonra Birleşik Arap Emirlikleri’nin Zirku Adası Terminali’ne doğru harekete geçti.
Norveç bayraklı petrol tankeri Damsgaard da geri dönüş yaptıktan sonra Hürmüz Boğazı yönüne yeniden harekete geçen gemiler arasında bulunuyor. Pakistan’dan 20 Haziran’da yola çıkan geminin Birleşik Arap Emirlikleri’nde Ruwais Limanı’nda yükleme yapması planlanıyor.
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve LNG ticaretinin kilit noktası
Basra Körfezi’nin ağzında yer alan dar su yolu Hürmüz Boğazı, Orta Doğu’daki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretiminin Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına taşınmasını sağlıyor.
Deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık 3’te 1’inin ulaştırılması için kullanılan bu stratejik geçit, başta Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere Orta Doğu’daki üreticilerin ham petrol ve kondensat sevkiyatında kritik bir rol üstleniyor. Hürmüz Boğazı’ndaki petrol ticareti, dünyadaki toplam petrol tüketiminin de beşte birini karşılıyor.
Hürmüz Boğazı’ndan geçen günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürününün büyük kısmı Çin başta olmak üzere Asya piyasalarına ulaşıyor.
İran’ın petrol ihracatının büyük bir kısmı, Hürmüz Boğazı üzerinden Çin’e sevk ediliyor.
Benzer şekilde Irak petrolünün yüzde 85’i de Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor.
Hürmüz Boğazı’ndan taşınan toplam petrolün yüzde 35’ini Suudi Arabistan, yüzde 20’sini Birleşik Arap Emirlikleri ve yüzde 17’sini Irak’ın ihracatı oluşturuyor.
Ayrıca, küresel doğal gaz ticaretinin yüzde 20’si de bu boğazdan geçiyor. Katar’ın Hürmüz Boğazı’ndaki LNG ihracatının yüzde 87’si Asya’ya, yüzde 13’ü Avrupa ülkelerine gönderiliyor.
Muhabir: Nuran Erkul Kaya
