İSTANBUL (AA) – ABD Başkanı Donald Trump, dün Çin ile ticaret anlaşması imzaladıklarını, diğer ülkelerle de anlaşma yapabileceklerini söyledi. Bunun yanı sıra Avrupa Birliğinin (AB) de ABD ile anlaşma konusunda “hazırız” mesajı vermesi piyasalarda jeopolitik gerilimlerin etkisiyle bir süredir yüksek seyreden risk algısının azalmasına katkı sağladı.
Analistler, dünyanın en büyük iki ekonomisi olan ABD ile Çin arasında resmi bir anlaşmaya varılmasının, yüksek tarifeler kaynaklı belirsizliklerin kısmen azaltabileceğini belirtirken bu süreçte Çin’den gelecek açıklamaların da yatırımcıların odağında olacağı ifade etti.
“Hindistan ile çok büyük bir anlaşma yolda”
ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray’da düzenlenen etkinlikte, ekonomi yönetiminin ülkelerle ticaret anlaşması yapmak için “fazla mesai” yaptığını belirterek, herkesin anlaşma yapmak istediğini söyledi.
Birkaç ay önce basının “Gerçekten ilgilenen birileri var mı?” diye sorduğunu anımsatan Trump, dün (bir önceki gün) Çin ile anlaşma imzaladıklarını söyledi. Harika anlaşmalar yaptıklarını belirten Trump, Hindistan ile çok büyük bir anlaşmanın yolda olduğunu açıkladı.
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’a yönelik eleştirilerine de devam eden Başkan Trump, “Bu adamla mücadele etmemiz gerekiyor, işini yapmıyor.” diyerek 2 puan faiz indirilmesinin 600 milyar dolar tasarruf sağlayacağını öne sürdü.
Analistler, ABD’de bugün açıklanacak kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi verisinin Fed’in yol haritasına ilişkin daha fazla ipucu verebileceğini aktardı.
Fed yetkililerinden faiz indirimi mesajları
Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, Richmond Fed Başkanı Thomas Barkin, gelecek aylarda tarifelerin enflasyona etkilerinin görülebileceğini ifade ederek, belirsizlik ortamında Fed’in verileri değerlendirmek için zamanı olduğunu söyledi.
Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, belirsizlik çözülür ve enflasyon yüzde 2 hedefine yakın kalırsa faizleri düşürme yolunda ilerleyebileceklerini bildirdi. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly de, enflasyon konusunda daha fazla bilgi beklediklerini vurgulayarak, faiz indirimi için sonbahara işaret etti.
Boston Fed Başkanı Susan Collins de temmuz ayının faiz indirimi için erken olduğunu savundu. Gelen bilgileri dikkatle değerlendirmek için zaman olduğunu söyleyen Collins, temel görünümün bu yılın ilerleyen dönemlerinde faiz indirimine devam edilmesi yönünde olduğunu kaydetti.
ABD ekonomisi nihai verilere göre beklentilerin üzerinde küçüldü
Makroekonomik veri tarafında ABD’de gayrisafi yurt içi hasıla 2025’in ocak-mart döneminde yüzde 0,5 ile tahminlerden fazla düştü. Böylece ABD ekonomisi, 2022’nin ilk çeyreğinden bu yana ilk kez küçüldü. Ülke ekonomisinin yılın ilk çeyreğinde küçülmesinde, ithalattaki artış ve kamu harcamalarındaki azalma etkili oldu.
ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı da 21 Haziran ile biten haftada 236 bine inerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşirken, devam eden başvurular Kasım 2021’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Ülkede dayanıklı mal siparişlerinin tutarı, mayısta aylık bazda yüzde 16,4 ile piyasa beklentilerinin üzerinde artış gösterdi. ABD’de mal ticareti açığı da mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 11,1 artarak 96,6 milyar dolara çıktı.
Ons altında geri çekilme
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi dün yüzde 4,25’e inerken, yeni günde yüzde 4,26’ta dengelendi. Azalan jeopolitik gerilimler ve tarifelerde anlaşma sağlanabileceği beklentilerin güçlenmesiyle altının ons fiyatı güne yüzde 1 düşüşle 3 bin 294 dolardan başladı.
Brent petrolün varil fiyatı, dün yüzde 0,5 artışla düşüşle 66,9 dolarda işlem görüyor.
Trump’ın, Fed Başkanlığı için yeni bir ismi eylül ya da ekim ayında seçip açıklamayı değerlendirdiği yönündeki haber akışıyla 97,076’ya inerek son 3 yılın en düşük seviyesini gören dolar endeksi, bugün önceki kapanışına göre yatay seyrederek 97,3’te bulunuyor.
New York Borsası’nda dün S&P 500 endeksi yüzde 0,8, Nasdaq endeksi yüzde 0,97, ve Dow Jones endeksi yüzde 0,94 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne pozitif bir seyirle başladı.
Avrupa borsaları Fransa hariç yükseldi
Avrupa borsalarında dün Fransa hariç alıcılı bir seyir öne çıkarken, ABD ile tarifelerin 90 gün boyunca ertelenmesi konusunda varılan anlaşmanın süresinin uzatılabileceğine yönelik beklentiler arttı.
Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB ülkeleri liderlerine ABD ile yürütülen ticaret anlaşması görüşmelerinin durumu hakkında bilgi verdiğini, ABD ile bir anlaşma yapmak istediklerini ancak uzlaşılamaması durumuna da hazırlıklı olduklarını söyledi.
Brüksel’de düzenlenen AB Zirvesi’nin dün sonuç bildirisinin güvenlik ve savunma bölümü paylaşıldı. Buna göre, AB liderleri Avrupa’nın savunmasını güçlendirme hedefini teyit etti.
Dün Almanya’da DAX 40 yüzde 0,64, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,19 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,08 yükselirken, Fransa’da CAC 40 endeksi yatay seyretti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar yeni güne karışık başladı.
Asya borsaları karışık seyrediyor
Asya piyasalarında ise karışık bir seyir öne çıkıyor. ABD ile Çin’in ticaret konusunda anlaşma sağlamasına yönelik haber akışı bölgede yakından takip edilirken, makroekonomik verilerden alınan sinyaller piyasalarda etkili oluyor.
Öte yandan bölgede bugün açıklanan verilere göre, Japonya’da Tokyo Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haziranda yıllık bazda yüzde 3,1 arttı. Tokyo’da çekirdek TÜFE de haziranda yüzde 3,1 ile beklentilerin altında yükseldi.
Japonya’da işsizlik oranı mayıs ayında öngörülere paralel olarak yüzde 2,5 oldu. Bu gelişmelerle, kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,4 yükselirken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,1 düştü. Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise yatay seyretti.
Yurt içinde ekonomik güven endeksi takip edilecek
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,25 değer kaybederek 9.301,05 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışının yüzde 0,1 altında 10.345,00 puanda işlem gördü.
Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) dün yayımlanan Para Politikası Kurulu (PPK) Toplantı Özeti’nde, enflasyonda kalıcı düşüş ve fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun sürdürüleceği belirtilerek, “Bu doğrultuda, politika faizi, enflasyon gerçekleşmeleri, ana eğilimi ve beklentileri göz önünde bulundurularak öngörülen dezenflasyon sürecinin gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirlenecektir.” ifadesi kullanıldı.
Dolar/TL, dün yatay seyirle 39,7730’dan kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışının yüzde 0,2 üzerinde 39,8460’tan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde ekonomik güven endeksi, yurt dışında ise ABD’de PCE fiyat endeksi, Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksinin öne çıkacağını dile getirerek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.300 ve 9.200 seviyelerinin destek, 9.500 ve 9.600 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
10.00 Türkiye, haziran ayı ekonomik güven endeksi
12.00 Avro Bölgesi, haziran ayı tüketici güven endeksi
15.30 ABD, mayıs ayı kişisel gelirler ve harcamalar
15.30 ABD, mayıs ayı PCE fiyat endeksi
17.00 ABD, haziran ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi
Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu
