ABU DABI (AA) – IRENA Genel Kurulu kapsamında yayımlanan “Yenilenebilir Enerjiyle Güçlendirilen Sürdürülebilir Kalkınma için İnovasyon Görünümü Raporu”, dönüşümün, teknolojik inovasyonun politika, düzenleme, piyasa tasarımı, sistem işletimi ve iş modellerindeki yeniliklerle birlikte ele alınmasıyla mümkün olduğunu ortaya koyuyor.
IRENA raporu, politika yapıcılara dayanıklı güç sistemleri inşa etmek, enerjiye erişimi genişletmek ve yerel kalkınmayı teşvik etmek için 40 yeniliği öne çıkarıyor.
Söz konusu 40 yenilik, politika yapıcılar için şebeke modernizasyonu, merkezi olmayan çözümler, kapsayıcı yerel kalkınma ve enerjiye erişim başlıkları altında dört stratejik araç setinde toplanırken ajansın bütüncül yaklaşımı ülkelerin ve toplulukların kendi teknik, ekonomik ve sosyo-kültürel koşullarına uygun, hızla uygulanabilir çözümler geliştirilmesini hedefliyor.
Bu kapsamda, raporda yapay zeka ve dijital uygulamalardan akıllı planlama ve şebekeden bağımsız (off-grid) çözümler yoluyla şebekelerin modernizasyonuna kadar yeni iş modelleri yer alıyor.
Rapor ayrıca, sistemli ve bütünleşik bir yaklaşımın, dayanıklı elektrik sistemleri sunabileceği, enerjiye erişimi genişletebileceği, uygun maliyeti sağlayabileceği ve enerji dönüşümünün tüm potansiyelini hayata geçirebileceği sonucuna varıyor.
Öte yandan, Tanzanya, Kenya, Kolombiya ve Malezya’da enerji toplulukları yerel yenilenebilir projelere ortak olurken Batı Afrika’da 15 ülkeyi kapsayan bölgesel enerji havuzları sınır ötesi yenilenebilir enerji paylaşımını mümkün kılıyor.
Malezya’da dinamik hat derecelendirmesi iletim kapasitesini yüzde 10-50 artırırken Uganda ve Ruanda’daki batarya değiştirme istasyonları ile Sierra Leone ve Liberya’da uygulanan “kullandıkça öde” modelleri enerjiye ve elektrikli ulaşıma erişimi genişletiyor.
“Duruma uygun çözümler tavsiye ediyoruz”
Rapora ilişkin değerlendirmelerde bulunan IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, şunları kaydetti:
“Sorulması gereken soru enerji sisteminin dönüştürülüp dönüştürülmeyeceği değil, bunu herkesin yararına olacak şekilde bütüncül bir yaklaşımla yapıp yapmayacağımızdır. Enerji dönüşümü yalnızca teknolojinin mevcudiyetiyle ilgili değildir, aynı zamanda sosyal adaleti sağlayan çözümlerle ilgilidir. Bugünkü raporla sistemik innovasyon yaklaşımını savunuyor ve politika yapıcılara, duruma özel çözümler geliştirmeleri için bir araç seti sunuyoruz.”
Yenilenebilir teknolojilerin, çoğu bölgede elektriğin en ucuz kaynağı olduğuna işaret eden La Camera, “Maliyet açısından rekabetçi yenilenebilir enerji ile birçok yeniliğin merkezi olmayan yapısının birleşimi, özellikle gelişmekte olan ve yükselen ekonomilerde adil bir geçiş ve ekonomik kalkınma için evrensel elektrik erişimini ve güç sistemlerinin dayanıklılığını ulaşılabilir kılmaktadır.” değerlendirmesinde bulundu.
Muhabir: Gülşen Çağatay
