ANKARA (AA) – Otokar, Romanya Milli Savunma Bakanlığı’nın şirketi C.N. Romtehnica S.A’nın (Romtehnica) açtığı ve 857 milyon avro büyüklüğündeki 4×4 Taktik Tekerlekli Hafif Zırhlı Araç Alımı İhalesi kapsamında üretim ve teslimatlara devam ederken önemli bir gelişme yaşandı.
Yapılan sözleşme doğrultusunda Romtehnica’ya ilk 278 adedi Otokar tesislerinde, kalan kısmı ise Romanya’da üretilmek üzere toplam 1059 aracın 2025 yılı son çeyreğinden başlayarak 5 yıl içerisinde teslim edilmesi öngörülüyordu.
Romtehnica, Romanya’da üretilecek kısım için sözleşme takvimindeki yerel üretim hazırlıklarına yönelik ara hedeflerin zamanında yerine getirilmediği iddiasıyla güncel kurla yaklaşık 1 milyar 880 milyon lira, Otokar tesislerinde üretilecek ilk parti teslimatlardan bugüne kadar satışı tamamlanan 194 adet aracın geç teslim edilmesi nedeniyle de 72 milyon lira tutarında tazminat talepleri iletti.
Otokar, yasal haklar saklı kalmak kaydıyla konunun çözümü için ilgili makamlarla görüşmelerine devam ediyor.
Otokar Genel Müdürü Aykut Özüner, ihale doğrultusunda bugüne kadar yürütülen çalışmalar, ortaya çıkan tazminat talepleri ve projenin seyrine ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.
Türkiye’de ürettikleri 278 COBRA II aracının tamamının Romanya’ya sevkiyatlarının tamamlandığını bildiren Özüner, “Bu araçların şu ana kadar 194 adedi Romanya ordusu envanterine girdi. Kalan araçların kabul işlemleri de aralık ayından bu yana sürüyor.” dedi.
Romanya sözleşmesi ile ilgili cezai işlemlerin ve tazminat taleplerinin nedenine ilişkin soruya Özüner, “İş planında birçok alt süreç ve hedefler yer alıyor. Bazı ara hedeflerin zamanında yapılmadığı iddialarıyla tazminat talebiyle karşılaştık. Sözleşmenin gerektirdiği gizlilik nedeniyle ilave bilgi paylaşamıyoruz. İlgili konuda hukuki itirazlarımızı yaptık. Romanya makamlarının konuyu titizlikle ve bütün taraflar için en doğru şekilde çözeceklerinden kuşku duymamaktayız.” yanıtını verdi.
Sözleşmenin geleceği
“Bu tazminat talebi projenin gidişatını etkiler mi? Sözleşmenin iptali söz konusu mu?” sorularına karşılık Özüner, şöyle konuştu:
“Uluslararası savunma sanayi sözleşmelerinde ‘ara hedef değerlendirmeleri’ sırasında bu tarz gelişmeler yaşanabiliyor. Dünyada pek çok örneği de mevcuttur. Son gelişmelerle ilgili olarak bir taraftan müşterimizle karşılıklı iyi niyet ve sorumluluk hissi çerçevesinde görüşmelerimiz devam ederken, diğer yandan da projeye olan odağımız tüm hızı ile devam etmektedir. Sözleşmenin iptali söz konusu değildir.”
Özüner, “Romanya’da üretilecek olan kalan 781 aracın üretime başlaması ve banttan iniş takvimi netleşti mi? Son durum projeyi nasıl etkileyecek?” soruları üzerine, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Halihazırda Romanya’da üretim yapmaya hazır durumdayız ve bu çerçevede faaliyetler devam ediyor. Zamanlama vermemiz şu an için mümkün değil, ancak şunu özellikle belirtmek isteriz, Romanya ordusuna araç tedarikinin ötesinde, Otokar bu projeye ‘Romanya’ya modern, NATO standartlarında bir kara platformu tesisi kazandırmak amacıyla’ başladı ve bu amacımız halen en kuvvetli şekilde devam ediyor. Sağlıklı bir şekilde savunma sanayi üretimi yapılması ve Romanya’dan ihracat yapabilecek ve NATO tedarikçisi olacak yetkinlikte bir tesisin ülkeye kazandırılması için çalışmalarımız büyük bir hassasiyet ile sürüyor. Romanya Savunma Bakanlığı’na bu taahhüdümüzü yerine getirmek konusunda en ufak bir çekincemiz yok. Bazı ara hedeflerin yerel sebeplerle gecikmesi projenin toplam zamanlamasını ve hedefini etkilemeyecektir.”
“Ülkedeki tesisimizin stratejik bir merkez haline gelmesini bekliyoruz”
“Bu tazminat talebinin diğer projelerini etkileyip etkilemeyeceği” sorusuna da Aykut Özüner, “Güncel durum zamanlama ve iş planındaki ara hedeflere ilişkindir. Teknik yeterlilik, kapasite ya da üretim kalitesi ile ilgili bir memnuniyetsizlik söz konusu değildir. Teslim ettiğimiz araçların kullanımına başlandı. Kaldı ki Otokar, NATO ve Birleşmiş Milletler operasyonları dahil 40’tan fazla ülkede 70’ten fazla son kullanıcıya gerçekleştirdiği teslimatlar ile defalarca rüştünü ispat etmiş küresel bir markadır. Romanya Savunma Bakanlığı’nın bizi tercih etmesinin temel sebebi de bu yetkinliklerimizdir. Bugün itibari ile 194 aracımızın Romanya ordusu tarafından kullanımına başlanmıştır. Benzer uygulamalar dünyada pek çok savunma projesinde görülebilmektedir. Diğer projelerimizi etkilemesini beklemiyoruz.” yanıtını verdi.
Romanya’da COBRA II araçlarının yerel üretiminin yapılacağı fabrikanın öncelikli müşterisinin Romanya Silahlı Kuvvetleri olacağını vurgulayan Özüner, “Hedeflerimizden biri de ilerleyen dönemlerde buradan SAFE programı kapsamında bölgeye ihracat yapılması. Bu sebeple Romanya’nın savunma sanayi hedefleri kapsamında ve Otokar’ın Avrupa’da büyüme hedefleri doğrultusunda, ülkedeki tesisimizin stratejik bir merkez haline gelmesini bekliyoruz.” diye konuştu.
“Uluslararası pazarlarda pek çok farklı ihtiyacı takip ediyoruz”
“Romanya’nın paletli zırhlı araç (ZMA) ihalesinde Otokar’ın TULPAR modelinin şansı ve COBRA II projesinin paletli araç konusunda nasıl bir referans sağladığı?” sorusuna karşılık Özüner, şunları kaydetti:
“Bildiğiniz gibi daha önce 2017 yılında Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) ihtiyaçları doğrultusunda dönemin en büyük ve en önemli 8×8 taktik tekerlekli zırhlı araç sözleşmesini imzaladık ve teslimatları başarıyla tamamladık. İlerleyen dönemlerde Avrupalı rakiplerimizi geride bırakarak Estonya’dan çok kritik bir sipariş aldık ve yine teslimatları başarıyla tamamladık. Romanya, Estonya, BAE gibi anlaşmalar bizim globaldeki başarılarımızın hem en güzel örnekleri hem de en önemli referansları oldu. Farklı coğrafyalarda önemli görevler üstleniyoruz ve elde ettiğimiz başarılardan gurur duyuyoruz. Özellikle Avrupa’daki başarılarımız gelişmekte olan ülkelerde de ses getiriyor. Uluslararası pazarlarda pek çok farklı ihtiyacı takip ediyoruz. Romanya’nın paletli ihalesi, bunlardan sadece biri… Henüz yayınlanmış bir ihale içeriği yok. Somut gelişmeler oldukça tabii ki kamuoyu ile paylaşacağız. Gelecek dönemde daha farklı işlere imza atmayı ve global pazarlarda büyümeyi hedefliyoruz.”
“Farklı ülkelerdeki yapılandırmalarımızı da kuvvetlendiriyoruz”
COBRA II’ye yönelik proje ile Romanya’da üretim teknolojileri ve mühendislik kabiliyet gelişimine büyük katkı sağladıklarını dile getiren Özüner, “Çok boyutlu ve kapsamlı bir teknoloji transferi söz konusu. COBRA II araçlarının Romanya’daki üretimi, kaynaktan kesime, boyadan montaja kadar tüm aşamaları kapsayacak. Tüm bunların yanında ülkeye test kabiliyetleri de kazandırılacak.” dedi.
Otokar’ın “Türkiye’de üret, dünyaya sat” modelinden “yerelde üret, dünyaya sat” modeline geçişine ilişkin değerlendirmeler yapan Aykut Özüner, ulusal güvenlik ve ekonomik kalkınma açısından savunma sanayinde yerli üretim kabiliyetlerine ve teknolojiye sahip olmanın öneminin son dönemde tüm coğrafyalarda daha fazla vurgulanmaya başlandığını belirtti.
Özüner, “Otokar olarak gözlemlediğimiz bu ihtiyaca cevap verebilecek şekilde, yerel iş birlikleri, ortak ürün geliştirme ve yerel üretim modelini benimsiyor, küresel pazarlarda dost ve müttefik ülkeler için güçlü bir iş ortağı olmayı hedefliyoruz. Uzun süredir bu stratejilerimiz arasında yer alan bir konu. Bu doğrultuda farklı ülkelerdeki yapılandırmalarımızı da kuvvetlendiriyoruz. Bugün BAE’de, Romanya’da, Kazakistan’da var olan iştirak şirketlerimiz bu hedefimizin en somut göstergeleri.” diye konuştu.
Muhabir: Göksel Yıldırım
