ANKARA (AA) – ABD’nin Grönland konusunda Danimarka’ya destek veren 8 Avrupa ülkesi için ek gümrük vergisi uygulama kararı almasının Arktik’teki güvenlik durumunu daha da endişeli hale getirdiği belirtiliyor.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ülke medyasına yaptığı değerlendirmede, Avrupa’nın Trump’ın tehditlerine boyun eğmeyeceğini söyledi.
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen de Norveç’in başkenti Oslo’da düzenlenen basın toplantısında ABD’nin gümrük kararına ilişkin “rahatsız edici” betimlemesini kullanarak “Bu, durumu daha zor ve paradoksal kılıyor.” dedi.
AB’den transatlantik ilişkilerin zayıfladığı uyarısı
Trump’ın Grönland’a destek veren Avrupalı ülkelere ek gümrük vergisi getireceği açıklamasının ardından, Brüksel’den de açıklamalar gecikmedi.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, hızlıca ortak açıklama yaparak Trump’ın bu kararının transatlantik ilişkileri zayıflatacağını ve tehlikeli sarmala yol açacağını belirtti.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da Trump’ın kararının Rusya ve Çin’i mutlu edeceğine dikkati çekti.
Bu arada, Trump’ın açıklamalarına Avrupa Parlamentosu (AP) tarafından da hızlı tepki geldi.
AP’deki büyük siyasi gruplar, Trump’ın Grönland nedeniyle Avrupa ülkelerine tarife uygulanacağını açıklamasının ardından AB ile ABD arasında Temmuz 2025’te uzlaşıya varılan ticaret anlaşmasının onaylanmayacağını duyurdu.
Trump’ın açıklamaları, pazar günü de AB ülkelerinin büyükelçilerini olağanüstü toplantıda bir araya getirdi.
AB Konseyi Başkanı Costa da gelişmeler ışığında AB liderlerini bu hafta içinde olağanüstü AB Liderler Zirvesi’nde bir araya getireceğini duyurdu.
AB koridorlarında Trump’a misilleme olarak ABD’ye karşı 93 milyar avro tutarında gümrük vergisi uygulanması tartışmaları yapılıyor.
NATO kanadı hareketleniyor
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de 17 Ocak’ta ABD Başkanı Trump’la telefon görüşmesi yaptı.
Trump’la Grönland ile Arktik’teki güvenlik durumunu ele aldıklarını belirten Rutte, bu konuda çalışmaya devam edeceklerini dile getirdi.
Rutte, ayrıca 19-23 Ocak’ta İsviçre’nin Davos kasabasında yapılacak toplantıda ABD Başkanı ile görüşmeyi sabırsızlıkla beklediğini ifade etti.
Rutte’nin bugün aynı zamanda NATO karargahında Danimarka Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen ve Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt’i ağırlaması bekleniyor.
21 ve 22 Ocak’ta yapılacak NATO Genelkurmay Başkanları Toplantısı’nda da ana gündem maddesinin Grönland olacağı öngörülüyor.
Grönland’da binlerce kişinin katılımıyla gösteri düzenlendi
Bu arada, 17 Ocak’ta Grönland’ın başkenti Nuuk’ta binlerce kişinin katılımıyla gösteri düzenlendi.
Kent merkezinde bir araya gelen göstericiler, ABD’nin Nuuk Konsolosluğunun önüne gelerek, “Satılık değiliz” yazılı dövizler açtı.
Grönland medyası, 56 bin nüfuslu Ada’da düzenlenen gösterinin bugüne kadarki en büyük protesto olduğunu ifade etti.
Trump’ın söylemlerine karşı çıkan binlerce kişi, aynı gün Danimarka’nın başkenti Kopenhag başta olmak üzere ülke genelindeki kentlerde bir araya geldi.
Trump’ın Grönland tehdidi
Trump, ülkesinin “ulusal güvenlik amacıyla Grönland’a ihtiyacının olduğunu” ve bunun “inşa edilen Altın Kubbe için hayati önem taşıdığını” ifade etmişti.
Washington’da bir araya gelen ABD, Danimarka ve Grönland dışişleri bakanlarının görüşmesi sonrasında da temel anlaşmazlıkların devam ettiği belirtilmiş, ABD’nin Grönland’ı “ele geçirme arzusunun açık” olduğu kaydedilmişti.
Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bölge Grönland, daha önce ABD tarafından gelen ve egemenliğin devredilmesini de içeren yaklaşımları reddetmişti.
Danimarka, son dönemde müttefiklerle bölgedeki askeri işbirliğini artırma çağrısı yapmıştı. Bu kapsamda Avrupa ülkeleri, küçük askeri birlikleri ve subayları Grönland’a göndereceklerini açıklamıştı.
Trump, bunun üzerine Grönland ile ilgili tartışmalarda dünya barışının tehlikede olduğunu savunarak, ABD’nin Grönland’ı almasına karşı çıktıkları gerekçesiyle Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya’ya gümrük vergileri getireceğini açıklamıştı.
Grönland’a giden bu 8 Avrupa ülkesi için 1 Şubat 2026’dan itibaren yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacağını, 1 Haziran 2026’dan sonra vergi oranının yüzde 25’e çıkarılacağını belirten Trump, Grönland’ın tamamen ve eksiksiz olarak satın alınmasına ilişkin anlaşmaya varılana kadar oranın bu şekilde kalacağını duyurmuştu.
Muhabir: Lejla Biogradlija,Şerife Çetin
