İSTANBUL (AA) – ABD Başkanı Donald Trump’ın dün, Orta Doğu’da yakın zamanda barış sağlanabileceğine işaret eden açıklamaları piyasalara nefes aldırsa da İran tarafının yaptırımlar kaldırılana kadar saldırıların süreceğine yönelik söylemleri risk algısını yeniden artırdı.
Trump’ın İran’ın Hürmüz Boğazı’nı tamamen açması için tanıdığı 48 saatlik süre dün akşam itibarıyla sonlandı. Trump, ABD Savunma Bakanlığı’na, İran’daki enerji santrallerine ve enerji altyapısına yönelik her türlü askeri saldırıyı 5 günlük bir süre için erteleme talimatı verdiğini duyurdu.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise Trump’ın açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını belirterek, “ABD ile hiçbir müzakere yapılmadı ve sahte haberler, finans ve petrol piyasalarını manipüle etmek ve ABD ile İsrail’in içine saplandığı bataklıktan kurtulmak için kullanılıyor.” dedi.
Söz konusu açıklamalar bölgedeki gerilimin seyrine ilişkin netlik sağlamazken, İran’ın yakın coğrafyadaki ülkeleri hedef alması ve ABD deniz kuvvetlerinin bölgede yoğunlaştığına yönelik haber akışı yakın zamanda yeni bir saldırı dalgası başlayacağı ihtimaline yönelik endişeleri artırdı.
Trump’ın gerginliklerin sona erebileceğine ilişkin iyimser mesajlarıyla 100 doların altına gerileyen Brent petrolün varil fiyatı, çatışmaların sürebileceği korkularıyla yeniden 100 doların üzerine sıçradı.
Orta Doğu’daki gerilimin ekonomik etkilerine yönelik değerlendirmeler sürüyor. Petrol fiyatlarındaki sert yükselişin küresel ölçekte enflasyonist baskıları artırabileceği ve ekonomik aktivitede yavaşlamaya yol açabileceğine ilişkin riskler gündemde kalmaya devam ediyor.
Merkez bankalarının politika adımlarına ilişkin beklentilerde sıkılaşma ihtimali öne çıkarken, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönem politikalarına yönelik öngörüler sık değişkenlik gösteriyor.
Para piyasalarında, Fed’in faiz artırımına gidebileceğine yönelik ihtimaller zayıflarken, beklentiler bankanın politika faizini sabit bırakacağı yönünde yoğunlaşmaya başladı.
Süreçte Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, 2026 sonuna kadar faiz oranlarının düşebileceği konusunda iyimser olduğunu, ancak enflasyonun yüzde 2 hedefine doğru gittiğine dair kanıt görmesi gerektiğini söyledi. Goolsbee, Orta Doğu’daki gelişmelerin Fed’in planına engel olduğuna işaret etti.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran da Fed’in savaşa ilişkin kısa vadeli değerlendirmelere dayanarak politika belirlememesi gerektiğini kaydetti. Miran, para politikası görünümünü değiştirmeden önce tüm bilgileri beklemeleri gerektiğinin altını çizerek, Fed’in geleneksel olarak petrol şoklarını göz ardı ettiğini belirtti.
Altının onsu düşüş eğilimini 9. işlem gününe taşıdı
Bu gelişmelerin ışığında ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,4180 ile Temmuz 2025’ten bu yana en yüksek seviyeyi test etmesinin ardından yüzde 4,38 seviyesinde dengelendi.
Dolar endeksi de 100 seviyesi civarındaki seyrini korudu. Trump’ın iyimser mesajlarla düşüş hızı yavaşlayan altının ons fiyatı günü yüzde 2 değer kaybıyla 4 bin 406 dolardan tamamlayarak gerileme eğilimini 9. işlem gününe taşıdı.
Altının onsu şu sıralarda da yüzde 1,5 düşüşle 4 bin 338 dolardan işlem görüyor. Analistler, merkez bankalarının rezervlerinden altın sattığına dair haberlerin de altın fiyatlarındaki düşüşte etkili olduğunu belirtti.
Bu gelişmelerle, S&P 500 endeksi yüzde 1,15, Nasdaq endeksi yüzde 1,38 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,38 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Avrupa borsaları İngiltere hariç pozitif seyretti
Avrupa borsalarında İngiltere hariç alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, bölge genelinde enerji arzına ilişkin gelişmelere duyarlılık yüksek seviyede devam ediyor.
Yükselen enerji maliyetlerinden ötürü enflasyonist baskıların artabileceği endişeleriyle bölge genelinde tahvil piyasalarında görülen yukarı yönlü baskı bir nebze azaldı. Fransa, İngiltere, Almanya ve İspanya’nın 10 yıllık tahvil faizleri sınırlı da olsa geri çekildi.
Öte yandan, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İran’ın Körfez ülkelerine yönelik saldırılarına ve Hürmüz Boğazı’nı kapatmasına tepki gösterdi.
Von der Leyen, Canberra’da Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ile görüşmesinin ardından Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulundu ve “İran, mayın döşeme, insansız hava araçları ve füze saldırıları ile ticari gemi geçişlerini engellemeye yönelik diğer girişimlere derhal son vermelidir.” dedi.
Doğal gaz ve petrol fiyatlarındaki artışın zincirleme etkilerini hissettiklerine dikkati çeken Leyen, Orta Doğu’da çatışmaları sona erdirmek için İran’la müzakere masasına oturma zamanının geldiğini söyledi.
Diğer taraftan AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Stephane Sejourne, Avrupa’nın fosil yakıtlara bağımlılığını azaltması gerektiğini söyledi. Bu gelişmelerle, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,22, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,81 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,79 yükselirken, İngiltere’de FTSE 100 endeksi ise yüzde 0,24 düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.
Asya’da risk iştahı yüksek
Asya tarafında pozitif bir seyir hakimken, Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelere ek olarak yatırımcılar bölgede açıklanan makroekonomik verileri değerlendiriyor.
Hürmüz Boğazı’ndan Asya ülkelerine doğru yola çıkan tankerlerin engellenmediğine yönelik haber akışı enerji maliyetlerinin artmış olsa da arzın devamlılığına ilişkin iyimserliği artırarak bölge piyasalarında risk iştahını destekliyor.
Bölgede bugün açıklanan verilere göre, Japonya’da enflasyon yıllık bazda 1,3 ile beklentilerin altında gerçekleşti. Ülkede çekirdek enflasyonda Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) yıllık yüzde 2 olan hedefinin altına düştü.
Buna ek olarak Japonya’da imalat sanayi PMI 51,4, hizmet sektörü PMI 52,8 ve bileşik PMI 52,5 ile önceki aya göre yavaşlama gösterdi.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,8, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,7, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,8 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 yükseldi.
BIST 100 endeksi günü pozitif kapattı
Dün güne satış baskısıyla başlayan ve 12.632,41 puana kadar gerileyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, Trump’ın açıklamaları sonrası kayıplarını telafi etti. Endeks günü yüzde 0,92 değer kazancıyla 13.168,16 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,52 azalışla 15.395,00 puandan işlem gördü.
Dolar/TL, dünü 44,3040’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,3460’tan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde finansal hizmetler güven endeksi, reel kesim güven endeksinin, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.500 puanın direnç, 13.100 ve 13.000 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
10.00 Türkiye, mart ayı finansal hizmetler güven endeksi
10.00 Türkiye, mart ayı reel kesim güven endeksi
10.00 Türkiye, mart ayı imalat sanayi kapasite kullanım oranı
10.00 Türkiye, ocak ayı kısa vadeli dış borç stoku
11.30 Almanya, mart ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI
12.00 Avro Bölgesi, mart ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI
12.30 İngiltere, mart ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI
16.45 ABD, mart ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI
17.00 ABD, mart ayı Richmond Fed imalat sanayi endeksi
Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu
