VAN (AA) – Geçen yıl son 70 yılın en kurak dönemlerinden birini yaşayan Van Gölü Havzası’nda, yağış miktarının artması akarsuları canlandırdı, bazı su kaynaklarında da seviye artışı sağladı.
Artan yağış miktarı kuruma noktasına gelen baraj ve akarsuların yanı sıra kıyılarında büyük çekilmenin görüldüğü Van Gölü’nde de su miktarının eski seviyelerine ulaşmasına dair umutları güçlendirdi.
Kar kalınlığının yüksek kesimlerde metreleri bulduğu havzada, karın erimesi ve ilkbaharda beklenen yağışlar, tarımsal verimliliğin artmasına yönelik beklentileri de yükseltti.
“Yaz ayı için oldukça sevindirici bir durum”
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş, AA muhabirine, son yıllarda ülke genelinde yaşanan kuraklık nedeniyle özellikle yaz aylarında akarsuların debilerinin düştüğünü, birçok gölün yüzey alanının küçüldüğünü veya tamamen kuruduğunu söyledi.
Van Gölü’nün kapalı bir havzada yer aldığını, dolayısıyla su giriş ve çıkışının olmadığını belirten Akkuş, havzadaki su dengesini kar ve yağmurların belirlediğini ifade etti.
Kar ve yağmurun havza açısından önemine vurgu yapan Akkuş, şunları kaydetti:
“Kışın yeterli kar ve yağmur yağışı varsa, bu durum yazın suyunuz olacağı anlamına gelir ancak kışın yağış olmazsa yazın ciddi bir kuraklıkla karşılaşmak kaçınılmaz olur. Geçen yıl ile bu yılı karşılaştırdığımızda durumun çok daha iyi olduğunu söyleyebiliriz çünkü 2025 yılı neredeyse son 70 yılın en kurak yıllarından biri olarak kayıtlara geçti. Özellikle şubattaki yağışlar önceki yıllara göre yaklaşık yüzde 60 düşüş gösterdi. Bu nedenle 2025’in yazında havzada çok şiddetli bir kuraklık yaşandı. Bu yıla baktığımızda tablo daha olumlu. Şubat ayı yağışları mevsim normallerine göre yüzde 100’den fazla artış gösterdi. Bu da yaz ayı için oldukça sevindirici bir durum.”
Van Gölü’ne dökülen Karasu Çayı’nın oluşturduğu sulak alanın geçen yıl bu dönemde kar örtüsünden arındığını anlatan Akkuş, “Bu yıl söz konusu alan kar örtüsüyle kaplı. Özellikle son yağan kar, havzanın su kaynaklarına oldukça pozitif katkı sundu. Geçen yıla göre yağışlar yüzde 100’den fazla arttı. Bu da önümüzdeki yaz ayı için oldukça sevindirici ve umut verici bir gelişme. Geçen yıl yaz aylarında Van Gölü Havzası’nda çok şiddetli bir kuraklık yaşanmıştı.” diye konuştu.
“Suyu etkin bir şekilde yönetmemiz gerekiyor”
Küresel iklim değişimi, yanlış su kullanımı ve tarımsal sulamada halen eski yöntemlerin kullanılmasının oluşturduğu olumsuzluklara değinen Akkuş, suyun etkin kullanılmaması durumunda kuraklığın kaçınılmaz hale geleceğini vurguladı.
Yağışların sevindirici olduğunu ancak suyun doğru yönetiminin de büyük önem taşıdığını dile getiren Akkuş, sözlerini şöyle tamamladı:
“Kar yağışı dağların doruklarında birikerek zamanla eriyor ve özellikle yaz aylarında akarsuları besliyor. Dağların zirvelerinde biriken kar aslında doğal bir su deposu görevi görüyor. Geçen yıla göre bu yıl barajlardaki doluluk oranlarının ve akarsuların debilerinin daha yüksek olduğunu söyleyebiliriz ancak burada önemli bir sorun var. Akarsu debilerimiz oldukça düzensiz. Suya daha az ihtiyaç duyduğumuz dönemlerde akarsu debileri yüksek oluyor. Suya en çok ihtiyaç duyduğumuz yaz aylarında debiler düşüyor. Şubat ve martta tarımsal sulama yapılmıyor. Buna rağmen akarsu debileri yüksek seviyede. Önümüzdeki aylarda tarımsal sulama başladığında ise akarsu debilerinde düşüş yaşanacak. Bu nedenle mevcut suyu etkin bir şekilde yönetmemiz gerekiyor. Artan nüfus ve artan tüketimle birlikte suyu doğru yönetemezsek, sadece kar yağışına güvenerek sorunu çözmemiz mümkün olmaz.”
Muhabir: Emre Ilıkan,Muhammed Onur Yavrutürk
