İSTANBUL (AA) – Orta Doğu’daki devam eden “ABD/İsrail-İran Savaşı” piyasaların odağında yer almaya devam ederken, bölgedeki duruma ilişkin karışık sinyaller piyasaların yön bulmasını zorlaştırıyor. Bu durum yatırımcıların da temkinli davranmasına neden oluyor.
Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın açılmadan savaşın sona erebileceğine ilişkin açıklamaları ve Fed Başkanı Jerome Powell’ın da faiz artışı beklentilerini yumuşatan açıklamaları sonrasında ABD ve Avrupa’daki endeks vadeli kontratlarında yükselişler görülmesine karşın, bölgede çatışmaların devam etmesiyle Asya piyasalarında negatif bir seyir izleniyor.
Kuveyt’e ait bir ham petrol tankerinin (es-Salimi), Birleşik Arap Emirliklerinin Dubai Limanı’nda İran tarafından doğrudan hedef alındığı ve tankerde yangın çıktığı belirtildi.
Öte yandan Trump, ülkesinin İran’daki askeri saldırılarını sona erdirmek için “yeni ve daha makul bir rejimle” ciddi görüşmeler yürüttüğünü ileri sürerek, bu aşamada “büyük ilerleme” kaydedildiğini ifade etti.
Anlaşma sağlanmaması halinde neler yaşanabileceğine yönelik tehditlerde bulunan Trump, böyle bir durumda Basra Körfezi’ndeki Hark Adası, elektrik santralleri ve petrol kuyularını hedef alacaklarını belirtti.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de düzenlediği basın toplantısında, Tahran yönetiminin kamuoyuna yaptığı açıklamaların aksine anlaşmaya “giderek daha istekli olduğunu” ileri sürdü.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise Fox News televizyonuna verdiği röportajda, ABD’nin zamanla Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü yeniden ele geçireceğini vurgulayarak, gerek ABD refakatiyle gerekse çok uluslu bir refakat gücüyle seyrüsefer serbestliğinin sağlanacağını ifade etti.
Öte yandan Fed Başkanı Powell, Harvard Üniversitesinde katıldığı bir etkinlikte, Orta Doğu’da yaşananlar karşısında politikalarının gelişmelerin seyrini bekleyip görmek için uygun bir konumda olduğunu belirtti.
Powell, enflasyon beklentilerinin kısa vadenin ötesinde iyi bir şekilde çıpalanmış göründüğünü ifade etti.
İş gücü piyasasına yönelik aşağı yönlü risklerin, faiz oranlarının düşük tutulmasını gerektirdiği ancak enflasyona yönelik yukarı yönlü risklerin ise faizlerin düşürülmemesini telkin ettiği mevcut duruma işaret eden Powell, bu iki hedef arasında bir gerilim yaşandığını, zorlu bir dönemde “oy birliği” beklemenin yanıltıcı olabileceğini söyledi.
Bu arada, Uluslararası Para Fonu (IMF), Orta Doğu’daki savaşın doğrudan etkilenen ülkelerin ekonomilerinde ciddi aksamalara yol açtığını, birçok ekonomi için ise görünümü kararttığını bildirdi.
IMF yetkilileri tarafından kaleme alınan blog analizinde, Orta Doğu’daki savaşın enerji, ticaret ve finansa etkileri ele alındı.
Analizde, dünyanın yeni bir şokla daha karşı karşıya olduğu belirtilerek, Orta Doğu’daki savaşın yaşamları ve geçim kaynaklarını altüst ettiği belirtildi.
Powell, enflasyon beklentilerinin kısa vadenin ötesinde iyi bir şekilde çıpalanmış göründüğünü ifade etmesi sonrasında enflasyonist endişeler bir nebze azalırken, Bankanın bu yıl faiz artırımına gitmeyeceğine yönelik öngörülerin güç kazandığı ve bunun da tahvil piyasasındaki satış baskısını azalttığı görüldü.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,32 seviyesinde dengelendi. Dolar endeksi yüzde 0,2 azalışla 100,4 seviyesinde seyrediyor. Altının onsu söz konusu gelişmelerin etkisiyle yüzde 1,2 artışla 4 bin 564 dolardan, Brent petrolün varili ise yüzde 1,8 azalışla 106,1 dolardan işlem görüyor.
106,9 dolarla Temmuz 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi gören Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı, yüzde 0,1 düşüşle 102,8 dolar seviyelerinde dengelendi.
Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,11 değer kazanırken, S&P 500 endeksi yüzde 0,39 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,73 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Avrupa borsaları pozitif seyretti
Avrupa borsaları, devam eden jeopolitik gerilimlerden destek bulan petrol ve madencilik hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle dün pozitif seyretti. Alman Ekonomi Araştırma Enstitüsü (Ifo), Orta Doğu’daki çatışmaların yol açtığı artan enerji maliyetleri ışığında Almanya’da daha fazla şirketin fiyat artırmayı planladığını bildirdi.
Makroekonomik veri tarafında, Avro Bölgesi’nde Orta Doğu’daki gelişmelerin ekonomik büyümeyi zayıflatacağı beklentisiyle ekonomik güven endeksi martta aylık bazda 1,6 puan düşüşle 96,6 seviyesine geriledi.
Almanya’da mart ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık yüzde 1,1’le beklentilerin üzerinde, yıllık yüzde 2,7’yle beklentiler dahilinde arttı. Ülkede TÜFE şubatta aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 1,9 artmıştı.
Almanya’da enflasyonun hızlanması Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz artırımına gitmek zorunda kalabileceğine yönelik öngörüleri öne çıkardı. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, geçen hafta ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarının ve Tahran’ın misillemelerinin yol açtığı enerji şokunun yüzde 2 olan büyük ve kalıcı bir aşım riskine yol açarsa, para politikasında bir ayarlama yapılmasının meşru hale gelebileceğini belirtmişti.
Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun Tarımdan Sorumlu Üyesi Christophe Hansen, artan gübre fiyatlarının ve Orta Doğu’daki gelişmelerin tarım sektörünü ciddi şekilde etkilediğini belirterek, yeni önlemler üzerinde çalıştıklarını söyledi.
Fransız enerji şirketi Total Energies hisseleri, Orta Doğu fiziksel petrol piyasasına yönelik stratejik hamlelerin kar beklentilerini artırmasıyla yüzde 3’ün üzerinde değer kazandı.
JPMorgan’ın güçlü ilk çeyrek beklentileri sonrası spor otomobil üreticisi Ferrari’nin hisseleri yüzde 4’ten fazla yükselerek EuroStoxx 50’ye öncülük etti. Alman savunma sanayi şirketi Rheinmetall’ın hisseleri, artan sipariş defteri ve “kriz hissesi” niteliğiyle yüzde 2 yükseldi.
Bu gelişmelerle, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,18, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,92, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,02 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi ise 1,61 yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Asya borsaları negatif seyrediyor
Asya borsaları, jeopolitik gelişmelere ilişkin belirsizliklerin etkisiyle negatif seyrediyor.
Makroekonomik veri tarafında Çin’de şubat ayında 49 seviyesinde olan mart ayına ilişkin imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) mart ayında 50,4 seviyesine, hizmet sektörü PMI 49,5’ten 50,1’e, bileşik PMI 49,5’ten 50,5’e yükseldi.
Ülkede imalat sanayi aktivitesinin 2 aylık daralmanın ardından pozitif tarafa döndüğü görüldü.
Analistler, Çin’in Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerden kaynaklı etkilerden diğer ülkelere göre daha az etkilenmesinin beklendiğini belirterek, enerji fiyatlarındaki artışın ülkedeki yeşil enerji sektörüne olumlu yansıyabileceğini söyledi.
Öte yandan Japonya’da mart ayına ilişkin Tokyo TÜFE, yüzde 1,4 ile beklentiler altında artarken, bir önceki aya göre yavaşladı. Ülkede, Tokyo TÜFE şubat ayında yüzde 1,6 artmıştı.
Ülkede, işsizlik oranı şubat ayında yüzde 2,6 ile beklentilerin altında gerçekleşirken, ocak ayında yüzde 4,3 artış kaydeden sanayi üretimi şubatta yüzde 2,1’le beklentilerin üstünde azaldı.
Sanayi üretimi yıllık bazda ise yüzde 0,3 artarak beklentileri karşılayamadı.
Japonya’da ocak ayında yüzde 4,1 artan perakende satışlar şubatta yüzde 2 ile beklentilerin üzerinde azalırken, söz konusu veri yıllık bazda beklentilerin aksine yüzde 0,2 azaldı. Güney Kore, İran’la savaşın şiddetlenmesi nedeniyle enerji maliyetlerini hafifletmek için 17 milyar dolardan fazla ek bütçe önerdi.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,3, ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,3 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 azaldı.
Borsa günü düşüşle tamamladı
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,57 değer kaybederek 12.626,35 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,1 azalışla 14.540,00 puandan işlem gördü.
Dolar/TL, dün günü yatay seyirle 44,4423’ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,4750’den işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı, dış ticaret dengesi ve Hizmet Üretici Fiyat Endeksi’nin, yurt dışında ise ABD’de JOLTS açık iş sayısı İngiltere’de büyüme, Almanya’da işsizlik oranı, Avro Bölgesi’nde enflasyon başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.500 ve 12.400 puanın destek, 12.700 ve 12.800 seviyelerinin ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
09.00 İngiltere, 4. çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla
09.00 İngiltere, 4. çeyrek cari işlemler dengesi
09.00 İngiltere, mart ayı konut fiyat endeksi
10.00 Türkiye, şubat ayı işsizlik oranı
10.00 Türkiye, şubat ayı dış ticaret dengesi
10.00 Türkiye, şubat ayı Hizmet Üretici Fiyat Endeksi
10.55 Almanya, mart ayı işsizlik oranı
12.00 Avro Bölgesi, mart ayı Tüketici Fiyat Endeksi
16.00 ABD, ocak ayı konut fiyat endeksi
17.00 ABD, mart ayı Conference Board tüketici güven endeksi
17.00 ABD’de şubat JOLTS açık iş sayısı
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
