İSTANBUL (AA) – Dün Orta Doğu’daki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik tarafların geçici ateşkes açıklamasının ardından İran tarafından gelen ateşkes ihlali haberleri küresel risk iştahının törpülenmesine neden oluyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile dün yaptığı telefon görüşmesinde, İran’da Siri ve Lavan adalarına yapılan saldırıların ateşkesi ihlal anlamına geldiğini belirterek, “İran’ın sunduğu 10 şarttan birisi de Lübnan’da ateşkesin sağlanmasıdır. İran her türlü saldırıya karşılık verecektir.” dedi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de yaptığı açıklamada, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının ABD ile varılan geçici ateşkesi ihlal ettiğini aktararak, “Top ABD’nin sahasında. Dünya, ABD’nin taahhütlerini yerine getirip getirmeyeceğini izliyor.” ifadelerini kullandı.
İran ile ABD arasında varılan geçici ateşkese dair şartların net ve açık olduğunu vurgulayan Erakçi, “ABD, ateşkes ya da İsrail aracılığıyla devam eden savaş arasında bir seçim yapmak zorunda. İkisini birden seçemez.” değerlendirmesinde bulundu.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise İsrail’in Lübnan’a saldırılarının İran’la yapılan geçici ateşkesin bir parçası olmadığını belirterek, “Asla böyle bir söz vermedik.” dedi.
Söz konusu gelişmeler yatırımcılar tarafından yakından takip edilirken, Hürmüz Boğazı’nda geçişlerin sürmesi geçici ateşkesin bozulabileceğine yönelik endişeleri baskılıyor.
Öte yandan, Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, 11 Nisan Cumartesi günü İslamabad’da yapılacak ABD-İran müzakerelerinin ilk turuna Başkan Yardımcısı JD Vance’in katılacağını açıkladı.
ABD’li sözcü, görüşmelere ayrıca ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner’in öncülük edeceğini duyurdu.
Fed tutanaklarında enflasyon ve istihdama yönelik riskler vurgulandı
Öte yandan ABD Merkez Bankası (Fed) Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) 17-18 Mart’ta düzenlenen toplantısına ilişkin tutanaklar yayımlandı.
Tutanaklar, Fed yetkililerinin çoğunun enflasyona yönelik yukarı ve istihdama yönelik aşağı yönlü risklerin Orta Doğu’daki çatışmalarla birlikte arttığını değerlendirdiğini gösterdi.
Ayrıca tutanaklar, Orta Doğu’daki çatışmanın ardından hem faiz indirimi hem de faiz artırımı senaryolarının masada olduğunu ortaya koydu.
Analistler, ABD’de bugün açıklanacak büyüme ve PCE Fiyat Endeksi verilerinin yanı sıra yarın açıklanacak enflasyon verilerinin yakından takip edileceğini belirterek, söz konusu verilerin bankanın gelecekte izleyeceği yol haritasına ilişkin bilgi vereceğini kaydetti.
New York borsası pozitif seyretti
New York borsasında dün Orta Doğu’daki geçici ateşkes ve düşen petrol fiyatlarının etkisiyle pozitif bir seyir öne çıkarken, Dow Jones endeksi yüzde 2,85, S&P 500 endeksi yüzde 2,51 ve Nasdaq endeksi yüzde 2,80 değer kazandı. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne satıcılı başladı.
Orta Doğu’daki geçici ateşkesin bozulabileceğine yönelik endişeler tahvil piyasasında sert hareketlere neden oldu. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi dün yüzde 4,23 seviyesine kadar gerilemesinin ardından ateşkesin bozulabileceğine yönelik endişelerle yüzde 4,29’dan kapandı. Yeni işlem gününde ise 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,30 seviyesinde bulunuyor.
Altın fiyatları da ateşkes ihlallerine yönelik haber akışından etkilenirken, bölgede gerilimin tekrar artabileceği ve enerji maliyeti kaynaklı fiyat artışlarına yönelik endişelerle dün kazançlarının önemli bir kısmını geri verdi. Ons altın dün yüzde 0,3 artışla 4 bin 719 dolardan kapanırken, yeni günde yatay seyirle işlem görüyor.
Brent petrolün varil fiyatı ise Hürmüz Boğazı’nın geçişlere tekrar açılmasının ardından sert düşüş kaydetti. Dün yüzde 8,2 düşüşle 94,5 dolara düşen Brent petrolün varil fiyatı, yeni işlem gününde geçici ateşkesin bozulabileceğine yönelik endişelerle yüzde 0,3 yükselişle 94,8 dolardan satılıyor.
AB, enerji piyasalarında kısa sürede normalleşme beklemiyor
Avrupa borsalarında dün alıcılı bir seyir izlenirken, Orta Doğu’daki geçici ateşkes haberinin ardından bölgede risk iştahı yükseldi.
Orta Doğu’daki çatışmalardan kaynaklı artan enerji maliyetleri ve arz sıkıntısından en çok etkilenen bölgelerden olan Avrupa’da, geçici ateşkes haberinin ardından bir miktar rahatlama olsa da enerji piyasasına yönelik endişeler sürüyor.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, ABD ile İran arasındaki geçici ateşkese rağmen Avrupa’da yüksek enerji fiyatlarının kısa sürede düşmeyeceğini söyledi.
Itkonen, yaşanan krizin kısa sürmeyeceğini vurgulayarak, “Şu anda yüksek enerji fiyatlarına yol açan bu krizin kısa süreli olacağına dair kendimizi kandırmamalıyız.” dedi.
AB’nin Hürmüz Boğazı’ndan enerji ürünleri tedarikine ilişkin Itkonen, “Aldığımız hacimlere bakacak olursak sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) yaklaşık yüzde 8,5’i Hürmüz Boğazı’ndan geliyor. Ham petrol ve petrol ürünleri dahil olmak üzere petrol tarafında ise bu oran yaklaşık yüzde 7 civarında ve ağırlıklı olarak Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden sağlanıyor. Jet yakıtı ve dizel açısından ise bu oran yaklaşık yüzde 40 seviyesinde.” ifadelerini kullandı.
Diplomatik tarafta ise Orta Doğu’da geçici ateşkesin bozulabileceği endişeleri bölgede de etkili olurken, Avrupa Birliği (AB) başkanları, 7 Avrupa ülkesi ile Kanada’nın liderleri, ABD-İran arasında İsrail’i de kapsayan geçici ateşkesin, savaşa hızlı ve kalıcı bir son vermek için müzakerelerin önünü açması gerektiğini açıkladı.
Bu gelişmelerle, dün Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 5,1, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 4,5, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 3,7 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi ise yüzde 2,5 yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne satıcılı başladı.
Asya borsaları ateşkesin bozulabileceği endişeleriyle negatif seyrediyor
Asya borsalarında, Orta Doğu’daki geçici ateşkesin bozulabileceği endişesiyle artan risk algısının etkisiyle negatif bir seyir izleniyor.
Bölge ekonomileri çatışmalar esnasında Hürmüz Boğazı’nın geçişlere kapatılmasından büyük ölçüde etkilenirken, Orta Doğu’daki çatışmaların tekrar başlayabileceği ve Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin aksayabileceği endişesi bölge piyasalarında risk algısını artırıyor.
Dün güçlü yükselişlerin görüldüğü bölge piyasalarında bugün geçici ateşkese yönelik tedirginlikler etkisini gösterirken, taraflardan gelecek mesajlar yakından takip ediliyor.
Bölgedeki diplomatik temaslar da izlenirken, Japonya Savunma Bakanı Koizumi Şinciro, başkent Tokyo’yu ziyaret eden Avustralya Savunma Bakanı Richard Marles ile görüştü.
Görüşme sonrası düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Koizumi, “Orta Doğu küresel dikkatleri üzerine çekse de Japonya çevresi ve Hint-Pasifik bölgesinde güvenliğimize yönelik bir boşluk oluşmasına izin vermemeliyiz.” ifadesini kullandı.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,8, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,8, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,3 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 değer kaybetti.
Borsa günü yükselişle tamamladı
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 4,76 değer kazanarak 13.536,84 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışının yüzde 0,25 altında 15.780,00 puandan işlem gördü.
Dolar/TL, dünü 44,5030’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 yükselişle 44,5310’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD’de büyüme, PCE Fiyat Endeksi ve toptan eşya stoklarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.700 puanın direnç, 13.400 ve 13.300 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
15.30 ABD, şubat ayı kişisel gelirler ve harcamalar
15.30 ABD, şubat ayı PCE Fiyat Endeksi
15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
15.30 ABD, 4. çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH)
17.00 ABD, şubat ayı toptan eşya stokları
Reporter: Mahmut Çil
