PRIŞTINE (AA) – Avrupa’da çocukların sosyal medyada kontrolsüz içeriklere maruz kalması, bağımlılık riski ve ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkiler nedeniyle küçük yaştakilere yönelik sosyal medya kısıtlamaları getiren ülkelerin sayısı her geçen gün artıyor.
Son olarak Yunanistan’ın 15 yaşından küçüklerin sosyal medya kullanımını 1 Ocak 2027 itibarıyla yasaklayacağı duyuruldu.
Kararı duyuran Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, son yıllarda ebeveyn ve uzmanlarla yaptığı görüşmelerde çocukların stresli olduğu, uyuma zorluğu çektiği, sürekli cep telefonlarına baktığı bilgisinin aktarıldığını belirterek, çocukların da uzun süre ekrana bakmaları sebebiyle beyinlerinin yorulduğunu söyledi.
Bu nedenle zor bir karar alacaklarını vurgulayan Miçotakis, 15 yaşından küçüklerin sosyal medyaya erişiminin yasaklanacağını duyurdu.
Fransız Parlamentosunun üst kanadı Senatoda 15 yaşından küçüklere belirli şartlar altında sosyal medya yasağı getiren yasa tasarısı kabul edildi.
Yasa, gençlerin fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimlerini olumsuz etkileyebilecek sosyal medya platformlarının çıkarılacak bir kararnameyle 15 yaşından küçüklere yasaklanmasını ve bu platformların kullanıcılarının yaşını kontrol etmesini öngörüyor.
İngiltere’de ise gençler üzerinde sosyal medya yasakları pilot uygulamayla test edilecek. Ülke genelinde 300 gencin katılacağı pilot uygulama kapsamında sosyal medya uygulamalarına erişim tamamen kaldırılacak, günlük kullanım süresi sınırlandırılacak veya belirli saatlerde erişim engellenecek.
Çocuk ve ebeveynlerin uygulama öncesi ve sonrası görüşmelere katılması sağlanarak kısıtlamaların aile hayatı, uyku düzeni ve okul performansı üzerindeki etkileri değerlendirilecek.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ülkede var olan düzenlemelerin çocukları internetin zararlı etkilerinden korumadığını belirterek, kısa süre içinde 16 yaş altının sosyal medya kullanımını engelleme ya da kısıtlama konusunda gerekli adımı atacaklarını bildirdi.
İngiltere’de ayrıca 5 yaş altı çocukların ekran süresini azaltmak ve yaşa uygun içeriklerin izlenmesini sağlamak için ailelere yönelik rehber de yayımlandı.
Polonya da çocukların ekran süresini ve sosyal medya kullanımını sınırlamaya yönelik adım atan ülkelerin arasına katılacak.
Polonya Eğitim Bakanı Barbara Nowacka, 16 yaş altı öğrencilerin okullarda cep telefonu kullanmasını 1 Eylül’den itibaren yasaklayacaklarını bildirdi.
Almanya’da hükümet tarafından kurulan “Dijital Dünyada Çocuk ve Genç Koruma” komisyonunun, bu yıl yaş sınırları ve okullarda cep telefonu yasağı gibi konularda öneriler sunması bekleniyor.
Almanya Dijital İşler Bakanı Karsten Wildberger, sosyal medyanın gençlerin gelişimi üzerindeki olumsuz etkilerine dikkati çekerek, çocuklar için sosyal medyaya yaş sınırı getirilmesi konusuna açık olduğunu söyledi.
İspanya da 16 yaşın altındaki çocukların sosyal paylaşım ağlarına erişimini yasaklayacak.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, 16 yaşın altındaki çocukların sosyal paylaşım ağlarına erişimine yasak getireceklerini, dijital platformlar üzerindeki denetimi artırmak ve yöneticilerini bu ağlarındaki ihlallerden sorumlu tutmak için başka önlemler de alacaklarını duyurdu.
İspanya hükümeti, ayrıca sosyal paylaşım siteleri yöneticilerini dijital platformlarda işlenen her türlü ihlalden yasal olarak sorumlu tutan, bu ihlallerde savcılığa soruşturma hakkı veren yasa tasarısını meclise sunacak.
Portekiz de 13 yaş altı çocuklar için sosyal paylaşım ağlarının yasaklanması ve 13-16 yaş aralığına sadece ebeveyn veya sınıf öğretmeni izniyle kullanım hakkı getirilmesi için ilk adımı attı.
İktidardaki sağ görüşlü Sosyal Demokrat Partinin (PSD) çocuklarda sosyal medya kullanımını düzenleyen yasa tasarısı mecliste onaylanarak son halini alması için komisyona gönderildi.
Tasarı, mevcut haliyle 13 yaşın altındakilere sosyal paylaşım ağlarına erişimin tamamen yasaklanmasını, 13-16 yaş aralığına ise ebeveyn veya sınıf öğretmeni izninden sonra yaş doğrulamasının yapılacağı dijital bir anahtar sistemi aracılığıyla kullanım izni verilmesini öngörüyor. Ayrıca, sosyal medya platformlarına sahip olan ve yasaya uymayan şirketlere 2 milyon avroya kadar para cezası verilmesi de tasarıda yer alıyor.
Danimarka’da da 15 yaş altındaki çocuklar için sosyal medya platformlarının yasaklanmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor. Danimarka hükümeti, konuyla ilgili Kasım 2025’te parlamentodaki üç koalisyon partisi ile iki muhalefet partisinin desteğini aldığını duyurdu.
Danimarka Dijital İşler Bakanlığı da yasak kapsamında kullanılabilecek yaş doğrulama araçlarını içeren uygulamayı hayata geçirecek.
Norveç hükümeti, 15 yaş altındakiler için sosyal medyayı yasaklamayı öngören yasa teklifine ilişkin görüş almak amacıyla kamuoyu istişaresi başlattı. Video oyunları ile okul veya ders dışı faaliyetlerle ilgili iletişimde hizmet olarak kullanılan platformların önerilen yasa tasarısı kapsamı dışında tutulacağı belirtildi.
Avusturya’da da koalisyon hükümeti ortakları, 14 yaş altındakilere sosyal medya yasağı getirilmesi konusunda mutabık kaldı.
Çekya Başbakanı Andrej Babis, ülkede 15 yaşın altındaki çocuklara sosyal medya platformlarının yasaklanmasını desteklediğini belirtti.
Slovenya’da da 15 yaşın altındaki çocuklar için sosyal medya kullanımının kısıtlanmasını da öngören yasa tasarısı hazırlanıyor.
Hükümet, TikTok, Snapchat ve Instagram gibi içerik paylaşımının yapıldığı sosyal ağları düzenlemeyi hedefliyor.
Bu arada, İtalya’da da 15 yaş altı çocuklar için sosyal medya yasağı getirilmesi için çalışma yürütülüyor. Tasarının gelecek aylarda parlamentoda son halini alıp oylanması bekleniyor.
AP’den “sosyal medyada 16 yaş sınırı” çağrısı
Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekilleri, Birlik topraklarında çocukların sosyal medyaya erişimi için 16 yaş sınırı getirilmesi çağrısı yapan raporu kabul etmişti.
AB’nin diğer kurumlarına tavsiye niteliğindeki raporunda, 13 ila 16 yaşındaki çocukların dijital platformlara ebeveyn izniyle erişebilmesi talep ediliyor.
Raporda, AB Komisyonunun Birlik genelinde yaş doğrulama uygulaması geliştirmesi ve sosyal medya platformlarının ürünlerinin güvenli ve yaşa uygun tasarıma sahip olması gerektiği vurgulanıyor.
Çocukların çevrim içi ortamda karşılaştığı fiziksel ve ruhsal sağlık risklerine işaret edilen raporda, bağımlılığı artırabilen, çocukların konsantre olma ve çevrim içi içeriklerle sağlıklı etkileşim kurma yeteneğine zarar veren “manipülatif stratejilere” karşı korunma sağlanması isteniyor.
Avustralya, Aralık 2025’te 16 yaş altındaki çocuklar için sosyal medya platformlarını yasaklayan ilk ülke olmuştu.
Reporter: Eren Beksaç
