İSTANBUL (AA) – ABD, İsrail ve İran arasındaki henüz tam olarak sona ermeyen gerilim, piyasalarda fiyatlamaları belirleyen temel faktör olmaya devam ediyor.
Orta Doğu’daki yüksek tansiyona rağmen taraflar arasında bir anlaşma zemini arayışları ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin risklerin bir miktar azalması piyasalara olumlu yansıyor. Son iki haftada Hürmüz Boğazı’ndan tanker geçişlerinin nispeten arttığı görülürken, ABD Başkanı Donald Trump’ın boğazda mahsur kalan ve Orta Doğu’daki krizle ilgisi olmayan “tarafsız” ülkelere ait gemilerin geçişine destek vereceklerini duyurması petrol tedarikine ilişkin endişeleri azalttı.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Özgürlük Projesi” olarak adlandırdığı bu sürece yapılacak her türlü müdahalenin güçlü bir şekilde karşılık bulacağını bildirdi. İranlı yetkililerden gelen açıklamalarda ise ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda denizcilik düzenlemesine müdahalesinin ateşkesi ihlal edeceği belirtildi.
Analistler, Hürmüz kriziyle birlikte petrolün kalitesinden çok erişilebilirliğinin fiyatlandığını belirterek, petrol arzını artırabilecek her türlü gelişmenin olumlu karşılandığını söyledi.
Söz konusu gelişmelerle Brent petrolün varili yüzde 1,37 azalışla 106,1 dolarda işlem görüyor. Brent petrolün varili geçen haftayı 107,6 dolardan tamamlamıştı.
Öte yandan, Orta Doğu’daki risklerin makro göstergelere yansımaları değerlendirilmeye devam ediyor. Geçen hafta önde gelen merkez bankaları para politikalarında senkronize şekilde temkinli adımlar atarken, merkez bankası başkanları ihtiyatlı söylemlerde bulunmuştu.
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell başta olmak üzere Avrupa Merkez Bankası (ECB), İngiltere Merkez Bankası (BoE) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) başkanları Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin enflasyon ve büyüme üzerindeki etkilerine dikkati çekti.
Yeni haftada ise ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi, küresel ölçekte imalat sanayi ve hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin ekonomilerin gidişatına yönelik bilgi sağlaması beklenirken, devam eden bilanço sezonunda şirketlerin finansal sonuçları da yakından izlenecek.
ABD 10 yıllık tahvil faizi geriledi
Geçen hafta Fed Başkanı Powell’ın şahin tona yakın tutumuyla tahvil piyasalarında artan satış baskısı yerini alışlara bıraktı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,38 seviyesinde bulunuyor.
Son zamanlarda çoğunlukla Fed’in temkinli duruşunu sürdüreceğine yönelik beklentilerin sürmesi ve teknik olarak öne çıkan hareketlerle yönlenen altının onsu, haftanın ilk işlem gününde yüzde 0,1 düşüşle 4 bin 608 dolardan alıcı buluyor.
Dolar endeksi ise yatay seyirle 98,1 seviyesinde bulunuyor. ABD’de vadeli işlem piyasalarında, endeks vadeli kontratlar haftaya pozitif seyirle başladı.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar pozitif seyrediyor
Avrupa borsaları enerji fiyatlarındaki artış ve faizlerin uzun süre yüksek kalacağı endişeleriyle baskı altında kalırken, Avro Bölgesi’nde bu hafta açıklanacak Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ülkede enflasyonun seyri hakkında sinyaller verecek.
Orta Doğu’daki gerilimlerin azalması ve Hürmüz Boğazı’ndaki trafiğin hız kazanacağı beklentileriyle Avrupa’da endeks vadeli kontratlar haftaya alıcılı başladı.
Geçen hafta ECB’nin üç temel politika faizinde değişikliğe gitmemesi ve Başkan Christine Lagarde’ın gerçekleştirdiği sözle yönlendirme, bölgede ekonominin stagflasyonist bir görünüme evrilme riskini yatırımcıların odağına yerleştirdi.
Enerji arzına dair jeopolitik şokların manşet enflasyonu yeniden yukarı yönlü tetiklemesi, ECB’nin yakın bir dönemde faiz artışına gitme ihtimalini artırdı.
Bu gelişmelerin yanında Orta Doğu’daki gelişmelerin bölgedeki yansımaları da takip edilirken, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, ABD’nin Almanya’ya orta menzilli Tomahawk seyir füzelerinin teslimatının şu aşamada olası görünmediğini belirtti.
Asya borsalarında işlem hacmi düşük seyrediyor
Enerji duyarlılığı yüksek olan Asya tarafında Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin artacağına dair gelişmeler olumlu karşılandı.
Bölgede Japonya ve Çin’de piyasalar tatil nedeniyle kapalı kalırken, haftanın ilk işlem gününde açık olan Güney Kore ve Hong Kong borsalarında pozitif görünüm hakim. Bölgede yeni haftada tatil dolayısıyla Japonya’da 3 gün, Çin’de 2 gün işlem yapılmayacak. Bugünlerde bölge genelinde işlem hacminin zayıf kalması bekleniyor.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 4,3 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,7 yükseldi.
Yurt içinde enflasyon verileri takip edilecek
Perşembe günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,92 değer kazanarak 14.442,56 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise perşembe akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,24 artışla 17.432,00 puandan işlem gördü.
Öte yandan yurt içinde gözler enflasyon verilerine çevrildi.
AA Finans’ın nisan ayı enflasyon verilerine ilişkin beklenti anketine katılan ekonomistler, nisanda Tüketici Fiyat Endeksi’nin aylık bazda yüzde 3,19 artacağını tahmin etti. Dolar/TL, cuma gününü 45,1870’ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 45,1910’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde enflasyon, yurt dışında ise ABD’de fabrika siparişleri, dayanıklı mal siparişleri, Avro Bölgesi imalat sanayi PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
10.00 Türkiye, nisan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)
10.00 Türkiye, nisan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)
10.00 Türkiye, nisan imalat sanayi PMI
11.00 Avro Bölgesi, nisan imalat sanayi PMI
17.00 ABD, mart fabrika siparişleri
17.00 ABD, mart dayanıklı mal siparişleri
Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu
