İSTANBUL (AA) – Küresel piyasalar, ABD ile İran arasında savaşı sona erdirecek anlaşma sağlanması yönündeki ilerlemelerle geçen hafta alış ağırlıklı seyir izlerken gözler, ABD Başkanı Donald Trump’ın beklenen Çin ziyareti ve ABD’de açıklanacak enflasyon verisine çevrildi.
Orta Doğu’da kalıcı barışın sağlanabileceğine dair iyimserlik, geçen hafta küresel piyasaları pozitif etkiledi.
Taraflar arasında barış ihtimalinin yükselmesiyle petrol fiyatlarında görülen geri çekilmeler, küresel piyasalardaki risk iştahını artırırken olası kalıcı barışın Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatlarını hızlandıracağı öngörüsü ve ABD’de güçlü gelen şirket bilançoları da piyasalardaki olumlu havayı destekledi.
Taraflardan gelen karışık açıklamalar ise devam eden ateşkes sürecine ilişkin kırılgan görünümün sürdüğünü ortaya koydu.
Öte yandan ticaret cephesinde ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği’ne (AB) ticaret anlaşmasındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi için 4 Temmuz’a kadar süre tanıdığını, aksi takdirde AB’ye yönelik gümrük vergilerinin daha yüksek seviyelere artırılacağını bildirdi.
Piyasalarda ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da yakından takip edildi. New York Fed Başkanı John Williams, yüksek enflasyon seviyeleri, iş gücü piyasasından gelen çelişkili sinyaller ve Orta Doğu’daki çatışmanın yol açtığı artan belirsizliğin alışılmadık bir durumu ortaya koyduğunu söyledi.
Williams, “Para politikasının mevcut duruşu, tam istihdam ve fiyat istikrarı hedeflerimize yönelik riskleri dengelemek için uygun bir konumda.” değerlendirmesinde bulundu.
Makroekonomik veri tarafında ABD’de tarım dışı istihdam nisanda 115 bin kişi artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşirken işsizlik oranı değişmeyerek yüzde 4,3 oldu. Ülkede nisanda ADP özel sektör istihdamı 109 bin kişi arttı. Özel sektör istihdamı, bir önceki ay 62 bin kişi yükselmişti. Açıklanan veriler, ülkede istihdam piyasasının dirençli kaldığına işaret etti.
Analistler, ABD’de iş gücü piyasasında gözlenen ivmelenmenin ekonomik aktivitenin dayanıklılığını koruduğuna işaret ettiğini belirterek, bu görünümün Fed’in enflasyon ile resesyon arasında karşı karşıya kaldığı politika ikilemini hafifletebileceğini kaydetti.
ABD ile İran arasında kalıcı barışın sağlanabileceğine dair iyimserlikle Brent petrolün varil fiyatı geçen hafta yüzde 8,1 azalarak 98,9 dolara geriledi.
Fed’e ilişkin “şahin” beklentilerin azalması ve petrol fiyatlarındaki düşüşle birlikte enflasyonist baskıların hafifleyeceği tahminleriyle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yatay seyirle yüzde 4,36’dan tamamladı.
Gerilimlerin azalacağı beklentisiyle dolar endeksi de geçen hafta yüzde 0,3 azalışla 97,8 seviyesine geriledi.
Altının onsu ise dolardaki zayıflama ve tahvil faizlerindeki geri çekilmeyle haftayı yüzde 2,2 artışla 4 bin 715 dolardan tamamladı.
Gelecek hafta ABD’de açıklanacak enflasyon verisinin ve ABD Başkanı Donald Trump’ın beklenen Çin ziyaretinin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması öngörülüyor.
New York borsasında rekorlar öne çıktı
New York borsasında Orta Doğu’da barışın sağlanabileceğine yönelik iyimserlik ve şirketlerin açıkladığı güçlü bilançolarla geçen hafta pozitif seyir izlendi.
Çip şirketi Advanced Micro Devices (AMD), yayımladığı bilançosunda güçlü kar ve gelir bildirdi. Mevcut çeyreğe dair gelir tahminleri de beklentileri aşan AMD’nin hisseleri, haftalık bazda yüzde 18,9 değer kazandı.
Bu gelişmelerle haftalık bazda S&P 500 endeksi yüzde 2,33, Nasdaq endeksi yüzde 2,38 ve Dow Jones endeksi de yüzde 0,22 değer kazandı.
S&P 500 endeksi 7.401,50, Nasdaq endeksi 26.248,62 puanla rekor seviyeyi gördü.
Gelecek hafta pazartesi 2. el konut satışları, salı TÜFE, çarşamba ÜFE, perşembe haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve perakende satışlar, cuma sanayi üretimi, New York Fed sanayi endeksi ve kapasite kullanımı takip edilecek.
Avrupa borsaları karışık seyretti
Avrupa borsalarında geçen hafta Orta Doğu’daki gerilimlerle enerji maliyetlerinin yüksek seyrini koruması ve Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin güç kazanmasıyla karışık seyir izlendi.
Bölgedeki gerilimlerin enerji kanalı üzerinden bölge ekonomilerini tehdit ettiği bu dönemde olası kalıcı barışın süregelen enflasyon ve büyüme risklerini törpülemesi öngörülüyor.
ABD Başkanı Trump’ın AB menşeli otomobil ve kamyonlara uygulanan tarifeleri yüzde 25’e çıkaracağını açıklaması da piyasalarda risk algısının devam etmesine neden oldu.
Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Trump ile yaptığı görüşmede Orta Doğu’daki gerilimi ve AB-ABD ticaret anlaşmasının uygulanmasını değerlendirdiklerini belirterek, gümrük tarifelerinin azaltılması yönünde önemli ilerleme kaydedildiğini bildirdi.
Bu arada İngiltere’de yerel seçimlerin ilk sonuçları, aşırı sağcı Nigel Farage liderliğindeki Reform UK Partisinin önemli kazanımlar elde ettiğini ve iktidardaki İşçi Partisinin ciddi kayıplar yaşadığını ortaya koydu.
Bu durumun İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın liderliğini sorgulanır hale getirebileceği değerlendirilirken siyasi belirsizliklerle tahvil piyasasında satış baskısının artabileceği endişeleri öne çıkıyor.
Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi’nde mart ayı üretici enflasyonu aylık bazda yüzde 3,4 ile Ağustos 2022’den bu yana en hızlı yükselişe işaret ederken verinin alt kalemleri incelendiğinde enerji maliyetlerindeki yükseliş öne çıktı.
Almanya’da mart ayına ilişkin sanayi üretiminin aylık yüzde 0,7, yıllık da yüzde 2,8 azalarak beklentilerden kötü geldi. Avro Bölgesi’nde üretici enflasyonundaki hızlanma, ECB’ye yönelik “şahin” beklentileri pekiştirirken Almanya’da sanayi üretiminin beklentilerin aksine gerilemesi bölgede ekonomik aktivitenin ivme kaybedebileceğine yönelik endişeleri artırdı.
Bu gelişmelerle, haftalık bazda Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,19, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 2,2 değer kazanırken İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,26 değer kaybetti. Fransa’da CAC 40 endeksi ise yatay seyretti.
Gelecek hafta salı günü Almanya’da enflasyon, çarşamba günü Avro Bölgesi’nde perşembe günü de İngiltere’de büyüme verileri takip edilecek.
Asya borsalarında Güney Kore ve Japonya rallisi görüldü
Asya borsalarında Orta Doğu’daki gerilimlerin azalabileceğine yönelik iyimserlikler ve güçlü gelen şirket bilançolarıyla bölgede teknoloji öncülüğünde sert yükselişlerin öne çıktığı ralli havası görüldü.
Geçen hafta bölgede ABD ile İran arasında anlaşma sağlanacağına yönelik beklentiler, risk iştahının yüksek seyretmesinde etkili oldu. Anlaşma ile Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerinin artacağı ve bunun da enerjide çoğunlukla ithalata bağımlı Asya ekonomileri için rahatlatıcı etken olacağı düşünülüyor.
Öte yandan Çin’in ekonomik ilişkilerden sorumlu Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng’ın, ABD Başkanı Donald Trump’ın 14-15 Mayıs tarihlerinde Çin’e yapmayı planladığı ziyaret öncesinde ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ile görüştüğü bildirildi.
Xinhua’nın haberine göre, video konferans yoluyla yapılan görüşmede, Başbakan Yardımcısı Hı, ABD’nin yakın zaman içinde ekonomi ve ticaret alanında Çin’e yönelik kısıtlayıcı tedbirlerine yönelik endişelerini dile getirdi.
Taraflar, Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in 30 Ekim’de Güney Kore’nin Busan şehrindeki zirve buluşmasında ve önceki konuşmalarında vardıkları mutabakatın uygulanması, tarafların ekonomi ve ticaret alanlarında kaygılarının daha fazla giderilmesi ve pragmatik işbirliğinin geliştirilmesine yönelik görüş alışverişinde bulundu.
Öte yandan Japonya Merkez Bankası (BoJ) 18-19 Mart’taki Para Politikası Kurulu toplantısının tutanaklarını yayımladı.
Tutanaklara göre, üyelerin çoğu, ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı enerji şokunun, uzaması ve enflasyon üzerinde ikinci tur etkiler yaratması endişelerine yol açması durumunda faiz oranlarını artırma ihtiyacı duyuyor.
Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 5,38, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 13,63, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,39 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,65 değer kazandı.
Nikkei 225 endeksi 63.091,14 puan, Güney Kore’de Kospi endeksi 7.531,88 puanla rekor seviyeyi gördü.
Gelecek hafta pazartesi Çin’de enflasyon, çarşamba Japonya’da dış ticaret dengesi, cuma Japonya’da ÜFE takip edilecek.
Borsa haftayı rekorlarla tamamladı
Yurt içinde de geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 4,29 yükselişle 15.062,64 puana çıkarak tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirirken gördüğü en yüksek seviye rekorunu 15.167,10 puana taşıdı.
Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 45,3660’tan tamamladı.
AA Katılım Finans Zirvesi Özel Oturumu’nda konuşan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, “Temel önceliğimiz fiyat istikrarını sağlamak. Savaş, dezenflasyon sürecini etkilese de kararlılığımızı değiştirmiyor.” dedi. Karahan, sıkı para politikasıyla, son dönemde enflasyonda gözlenen bozulmanın orta vadeli görünümü bozmasına izin vermeyeceklerini vurguladı.
Gelecek hafta çarşamba ödemeler dengesi, perşembe Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) açıklayacağı yılın ikinci Enflasyon Raporu, cuma TCMB piyasa katılımcıları anketi takip edilecek.
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
