HALEP (AA) – Halep’te farklı dönemlere ait binlerce el yazması sayfa, arşivlerde ve özel koleksiyonlarda varlığını korurken, bu eserlerin önemli bir bölümü yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunuyor.
Eski el yazması eser ve belge restorasyonu alanında uzman Havatmi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Halep ve çevresindeki eserlerin bölgenin tarihini, bilimsel birikimini ve kültürel üretimini yansıtan önemli bir medeniyet mirası olduğunu söyledi.
“Büyük ve tanınmış aileler Osmanlı dönemine ait belgeleri muhafaza ediyor”
Osmanlı dönemine ait belgelerin önemine dikkati çeken Havatmi, özellikle köklü ailelerin bu tür evrakları uzun yıllardır muhafaza ettiğini belirtti.
Havatmi, “Büyük ve tanınmış aileler, Osmanlı dönemine ait mülkiyet belgeleri, vakfiye kayıtları ve ödeme belgelerini muhafaza etmektedir. Bu belgeler özellikle 1850’li yıllara, Osmanlı’nın geç dönemine aittir.” dedi.
“Bu belgeler, Osmanlı’dan günümüze uzanan kimlik ve sürekliliği ortaya koyuyor”
Söz konusu belgelerin tarihsel sürekliliğe işaret ettiğini vurgulayan Havatmi, şunları söyledi:
“Tapu kayıtları, vakıf belgeleri ve kimlik niteliğindeki evraklar büyük değer taşıyor. Osmanlı mührü taşıdıkları için tarihsel açıdan da önemliler. Bu belgeler, Osmanlı’dan Arap dönemine ve günümüz Suriye’sine uzanan kimlik ve sürekliliği ortaya koyuyor.”
Restorasyon çalışmaları ve yaşanan zorluklar
Yaklaşık 50 yıllık mesleki deneyime sahip olduğunu belirten Havatmi, kariyerinin büyük bölümünü küçük bir atölyede geçirdiğini anlattı.
Havatmi. “Eski kitap ve belgelerin restorasyonu alanında uzun yıllar çalıştım. Daha sonra gelişmiş teknikleri öğrendim ve özellikle Japon kağıdı kullanımında uzmanlaştım.” diye konuştu.
Restorasyon çalışmalarında en büyük sorunlardan birinin malzeme temini olduğunu ifade eden Havatmi, “Özellikle Japon selüloz kağıdı gibi özel malzemeler büyük önem taşıyor ancak bunların temini zor olabiliyor.” dedi.
Restorasyonun geleceği ve riskler
Mesleğin giderek unutulma riski taşıdığına dikkati çeken Havatmi, şöyle konuştu:
“Bu alan büyük ölçüde teknik bilgi ve sanatsal beceri gerektiriyor ancak ne yazık ki günümüzde yeterince ilgi görmüyor. Bireysel bir meslek haline geldiği için geniş kütüphane sistemlerinde yaygınlaşmadı ve yok olma riskiyle karşı karşıya.”
Başkent Şam’da zaman zaman Kültür ve Eserler Müdürlüğü tarafından eğitim programları düzenlendiğini belirten Havatmi, ancak mesleğin gereken ilgiyi görmediğini dile getirdi.
Havatmi, “Bu meslek sabır ve sanat gerektiriyor. Bu nedenle gençler tarafından çok tercih edilmiyor.” ifadelerini kullandı.
“En büyük hayalim bu alanda eğitimlerin verilmesi”
Havatmi, sözlerini şöyle tamamladı:
“En büyük hayalim Halep’teki tüm kamu kütüphanelerinde bu alanda eğitimlerin verilmesi, atölyelerin kurulması ve gençlerin bu mesleği öğrenmesi. Zira Halep’teki eski kütüphaneler ve arşivler çok sayıda korunması gereken belge ve kitap içeriyor. Ancak tüm bunlar ihmal nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.”
Muhabir: Ahmet Karaahmet
