ANKARA (AA) – Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, serbest bölgeler, üretim, ihracat ve istihdam odaklı yapılarıyla Türkiye’nin dış ticaretine ve katma değerli üretim hedeflerine güçlü katkı sağlamaya devam ediyor.
Bu yılın ilk 4 ayında serbest bölgelerde elde edilen gerçekleşmeler, bu bölgelerin net ihracatçı karakterini, yüksek teknolojili üretim kapasitesini ve ekonomiye sağladığı döviz girdisini ortaya koyuyor.
Bu yılın ocak-nisan döneminde, ülkedeki 19 serbest bölgede ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,1 artarak 4,2 milyar dolara yükseldi. İhracat ve ithalat farkı açısından 1 milyar 511 milyon dolar fazla verilirken serbest bölgeler ekonomiye net döviz girdisi sağlamayı sürdürdü.
Serbest bölgelerden yapılan toplam satışlar içinde ihracatın payı yüzde 76,9, ihracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 156,2 olarak gerçekleşti.
Orta-ileri teknoloji (yüzde 51,9) ve yüksek teknoloji (yüzde 7,3) ürünlerin ihracattaki payı yüzde 59,2’ye ulaşırken serbest bölgelerin katma değerli ihracattaki stratejik rolü daha da belirginleşti.
Bölgeden Türkiye’ye satışlar haricindeki tüm yönlerde artış gerçekleşti. İhracatta kayda geçen yüzde 3,1 artışın ve Türkiye’den bölgelere yapılan satışlarla artırılan tedarikçilikteki yüzde 7,4 artışın etkisiyle, bölgelerden Türkiye’ye satışlardaki yüzde 6,4 azalış dengelendi. Toplam ticaret hacmi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,3 artarak 9,3 milyar dolara yükseldi.
5 serbest bölgenin ihracatında yüzde 10 ve üzerinde artış
Ege Serbest Bölgesi, ihracatını bu dönemde 113 milyon dolar (yüzde 11) artırarak 1 milyar 140 milyon dolara yükseltti ve toplam ihracatın yüzde 27,1’ini tek başına gerçekleştirdi.
Bursa Serbest Bölgesi, ihracatını yüzde 32,5 artırarak 673 milyon dolara, Antalya Serbest Bölgesi, ihracatını yüzde 10,8 artışla 233 milyon dolara ve Adana-Yumurtalık Serbest Bölgesi ihracatını yüzde 40,5 artırarak 193 milyon dolara yükseltti.
Başta Batı Anadolu, Bursa ve Adana-Yumurtalık olmak üzere 5 serbest bölgenin ihracatında yüzde 10 ve üzerinde artış kaydedildi.
Ege Serbest Bölgesi, yurt dışı ve Türkiye ile ticarette 2,15 milyar dolar hacme ulaşarak toplam ticaretin yüzde 23’ünü tek başına gerçekleştirdi.
Adana-Yumurtalık ve Batı Anadolu serbest bölgelerinde 4 ticaret yönünün tamamında artış gerçekleşirken, ilgili bölgelerdeki büyüme dikkati çekti.
Serbest bölgelerin nisan ayı performansı
Bu yılın nisan ayında 19 serbest bölgede, 477’si yabancı olmak üzere, toplam 1940 kullanıcı firma tarafından 85 bin 621 kişiye doğrudan istihdam sağlandı.
Verilen 2 bin 796 faaliyet ruhsatının 2 bin 97’si yerli, 699’u yabancı kullanıcılara tahsis edilirken üretim konulu faaliyet ruhsatlarının toplam içerisindeki payı bir önceki yıla göre 0,1 puan artarak yüzde 44,5’e yükseldi.
İhracat, yüzde 6,4 artarak 1 milyar 177 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti ve yine 1 milyar dolar barajının üzerinde seyretti. Dış ticarette 438,5 milyon dolar fazla elde edildi ve böylelikle serbest bölgeler ekonomiye net döviz girdisi sağlamaya devam etti.
Yurt dışı ve Türkiye’ye yapılan toplam satışlar içerisindeki ihracat payı yüzde 76,8, ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 159,4 olurken göstergelerin yüksekliği, serbest bölgelerin net ihracatçı karakterini yansıtması açısından dikkati çekti.
İhracat portföyünün teknolojik niteliği güçlenmeyi sürdürdü. Serbest bölgelerin ihracatında orta-ileri teknoloji (yüzde 52,3) ve yüksek teknoloji (yüzde 6,4) sınıfındaki ürünlerin payı yüzde 58,7’ye ulaşarak Türkiye’nin katma değerli ihracat hedeflerine doğrudan katkı sağladı.
Yurt dışı ve Türkiye ile toplam ticaret, geçen yılın aynı ayına göre hacim olarak yüzde 1,6 büyüyerek 1,92 milyar dolara yükseldi.
Bursa Serbest Bölgesi’nden nisanda en güçlü ihracat artışı
Bursa Serbest Bölgesi, ihracatını Nisan 2025’e göre 54,2 milyon dolar (yüzde 42) artırıp 183,1 milyon dolar seviyesine yükselterek en güçlü ihracat artış performansını sergileyen serbest bölge oldu.
Ege Serbest Bölgesi, ihracatını bu dönemde 41,5 milyon dolar (yüzde 15,3) artırarak 313,1 milyon dolara çıkarttı ve serbest bölgelerin toplam ihracatının yüzde 26,6’sını tek başına gerçekleştirdi.
Mersin Serbest Bölgesi, ihracatını geçen yılın aynı ayına göre 45,9 milyon dolar (yüzde 44,1) artırarak 150,2 milyon dolar seviyesine, Adana-Yumurtalık Serbest Bölgesi de ihracatını 32,2 milyon dolar (yüzde 90,4) artırarak 67,8 milyon dolar seviyesine yükseltti.
Adana-Yumurtalık, Antalya, Batı Anadolu, Bursa, Denizli, Ege, Gaziantep, İstanbul Endüstri, İstanbul İhtisas, İstanbul Trakya, Kayseri ve Mersin Serbest bölgeleri olmak üzere 13 serbest bölgenin ihracatında artış kaydedildi.
Ege Serbest Bölgesi, yurt dışı ve Türkiye ile ticarette 579,3 milyon dolar hacme ulaşarak serbest bölgelerin yurt dışı ve Türkiye ile toplam ticaretinin yüzde 22,2’sini tek başına gerçekleştirdi.
Serbest bölgelerin üretim, ihracat, teknoloji ve istihdam odaklı yapısını güçlendirmeye yönelik çalışmalar kararlılıkla devam edecek.
Muhabir: Mehmet Can Toptaş
