İSTANBUL (AA) – Asıl adı Eşref Kolçakoğlu olan sanatçı, canlandırdığı karakterler ve Yeşilçam’a kazandırdığı unutulmaz rollerle Türk sinemasının hafızasında yer etti.
Bazı kaynaklarda doğum yeri Moskova olarak belirtilse de Kolçak, TRT’ye verdiği röportajda Erzurum’un İspir ilçesinde 28 Ocak 1927’de dünyaya geldiğini ifade etmişti.
Harun ve Hateme Kolçakoğlu çiftinin çocuğu olarak dünyaya gelen sanatçı, 1938’de ailesiyle Erzurum’a ardından İstanbul’a taşındı.
Kolçak, İstanbul’da Sultanahmet Erkek Sanat Enstitüsünün Tesviye ve Marangozluk Bölümünde eğitim aldı, bir dönem ayakkabı tamirciliği yaptı, ardından marangoz dükkanı ve mobilya mağazası işletti.
Modern dansla ilgilenen sanatçı, 1944’te Atilla Revü Opereti’nde profesyonel tiyatro hayatına başladı. Ses Tiyatrosu’na 1945’te geçen Kolçak, Cahide Sonku’nun yönettiği ve başrolünde yer aldığı 1947 yapımı “Fedakar Ana” filmiyle figüranlıktan oyunculuğa adım attı.
Şinasi Özonuk’un yazıp yönettiği 1953 yapımı “Affet Beni Allah’ım” filminde Neriman Köksal ile başrolü paylaşan sanatçı, bu yapımla sinemada büyük çıkış yakaladı. Kolçak, daha sonra yaptığı açıklamada, “Eşref Kolçak olmama o film neden oldu.” ifadesini kullanmıştı.
Özcan Kolçak ile 1955’te evlenen sanatçının aynı yıl oğlu Harun Kolçak dünyaya geldi.
200’e yakın yapımda rol aldı
Sanat hayatı boyunca yaklaşık 200 film ve televizyon dizisinde rol alan Kolçak, özellikle 1950 ve 1960’lı yıllarda melodram ve kahramanlık filmlerinin aranan jönlerinden biri oldu.
“Namus Uğruna”, “Bir Şoförün Gizli Defteri”, “Düşman Yolları Kesti”, “Hanım”, “Korkusuz Kabadayı” ve “Çılgınlar Cehennemi” adlı yapımlarda rol alan sanatçı, fantastik Türk sinemasının önemli örneklerinden “Altar” ve “Süpermen Dönüyor” filmlerinde de oynadı.
“Namus Uğruna” filmindeki “Eşref”, “Düşman Yolları Kesti”ndeki “Yüzbaşı Nazım” karakterleriyle hafızalarda yer edinen sanatçı, Tarık Buğra’nın eserinden uyarlanan TRT dizisi “Küçük Ağa”da canlandırdığı “Binbaşı Hamdi” rolüyle de beğeni topladı.
Oyunculuk eğitimi almadığını sık sık dile getiren Kolçak, sanat anlayışını “Güzel sanatların kitabı yok.” sözüyle ifade etti.
Sanatçı, 1989 yapımı “Hanım” filminin çekimleri sırasında ayağı sakatlanmasına rağmen çalışmaya devam etti.
Çok sayıda ödüle layık görüldü
Eşref Kolçak, “Namus Uğruna” filmindeki performansıyla 1961 Türk Film Festivali’nde “En İyi Erkek Oyuncu” ödülünü aldı.
Türk sinemasına katkıları dolayısıyla 1989 Antalya Altın Portakal Film Festivali kapsamında ödüle layık görülen sanatçı, “Güle Güle” filmindeki rolüyle de 2000 yılında Altın Portakal Film Festivali’nde “En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu” ödülünün sahibi oldu.
Sanatçıya 2003’te “Altın Portakal Yıldırım Önal Anı Ödülü” ile 4. Malatya Uluslararası Film Festivali’nde “Onur Ödülü” verildi.
Türkan Şoray’ın yönettiği 2015 yapımı “Uzaklarda Arama” filmiyle yeniden izleyici karşısına çıkan sanatçı, verdiği röportajlarda sinemaya bakışını ve mesleğine duyduğu bağlılığı sık sık dile getirdi.
Kolçak, bir röportajında, “Ben yatakta değil, çalışarak ölmek istiyorum.” ifadesini kullanırken, Türk sinemasına ilişkin değerlendirmesinde ise “Bizim insanımız, seyrettiği filmde kendinden bir parça görmezse zevk almaz. Biz çok gerçekçi filmler yapıyorduk.” sözleriyle Yeşilçam sinemasını değerlendirmişti.
Sinemayı “gelecek kuşaklara yazılmış canlı mektuplar” olarak tanımlayan sanatçı, beğenmediği hiçbir senaryoda rol almadığını da ifade etmişti.
Eşref Kolçak, akciğerlerinde sıvı toplanması nedeniyle tedavi gördüğü hastanede 26 Mayıs 2019’da hayatını kaybetti.
Usta sanatçı, vasiyeti üzerine, 2017’de yaşamını yitiren oğlu Harun Kolçak ile eşi Özcan Kolçak’ın yanına defnedildi.
Kolçak’ın rol aldığı yapımlar arasında “Fedakar Ana”, “Namus Uğruna”, “Süpermen Dönüyor”, “Küçük Ağa”, “Çalıkuşu”, “Berlin in Berlin”, “Aynalı Tahir”, “Çiçek Taksi”, “Yalan Dünya”, “New York’ta Beş Minare”, “Hayalimdeki Köy” ve “Uzaklarda Arama” da yer alıyor.
Muhabir: Özlem Limon
