İSTANBUL (AA) – AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, Orta Doğu’daki gerilimler, emtia piyasasında bazı ürünlerin talebinde zayıflamaya yol açarken iklimsel olaylar da fiyatların yönü üzerinde belirleyici oluyor.
Bu emtialardan biri olan kahve de bu gelişmelerden etkileniyor. Brezilya’da kahve hasadının rekor seviyelere ulaşacağına yönelik öngörüler, özellikle fiyatındaki düşüşte etkili oluyor. ABD Tarım Bakanlığı, Brezilya’da 2026-2027 kahve hasadının yıllık bazda yüzde 14 artışla 71,9 milyon torbaya çıkarak rekor seviyeye ulaşacağını öngörüyor.
Vietnam’dan kahve ihracatındaki büyük artış arz fazlasına yol açarken bu da fiyatlar üzerinde baskıya sebep oluyor. Diğer taraftan El Nino hava olayının gelecek yıl Brezilya’nın kahve hasadına zarar verebileceğine dair endişeler ise fiyatlar için destekleyici oluyor.
Ancak kayda değer iklimsel gelişmeler yaşanmadığı sürece kahve piyasasının kademeli olarak büyük arz fazlası evresine girebileceği öngörülüyor. Kahvenin libresi, 31 Aralık 2025’ten bu yana yüzde 28’in üzerinde azaldı. Brezilya realinin dolar karşısında değer kaybetmesi de kahve piyasasındaki satış baskısında etkili oldu.
Kahvenin libresi, geçen yıl ekimde arz endişeleriyle 4,3795 dolarla tarihi zirveyi görmüştü. Bu yıla 3,32 dolarda başlayan kahve fiyatları, bu gelişmelerin etkisiyle düşüşe geçti. Kahvenin libresi, ocak ayında yüzde 4,7, şubat ayında yüzde 15,5 azaldı. Mart ayında tepki alımlarıyla yüzde 6,3 artan kahve fiyatları, daha sonra tekrar düşüşe geçerek nisan ayında yüzde 4,3, mayıs ayında yüzde 7 değer kaybetti.
Böylece kahvenin libresi, bugün 2,49 dolara kadar gerileyerek Kasım 2024’ten bu yana en düşük seviyeyi gördü.
“Arz artarken talebin geri geldiğini görüyoruz”
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine, Brezilya ve Vietnam’ın kahvenin en büyük üreticileri olduğunu, dünyadaki üretimin yaklaşık yüzde 40’ını Brezilya’nın tek başına gerçekleştirdiğini söyledi.
Son dönemde Brezilya’da hava koşullarının üretim açısından elverişli seyretmesinin fiyatlar üzerinde baskı yarattığını ifade eden Ergezen, “Piyasalarda kahve rekoltesinde artış beklentisi bulunuyordu. Uygun iklim koşullarının da etkisiyle arz görünümünün güçlenmesi satış baskısını artırdı.” dedi.
Ergezen, aynı zamanda navlun fiyatlarındaki artışa da dikkati çekerek, enerji maliyetleri tarafında ciddi artışların yaşandığını belirtti.
Bu durumların da talep tarafını baskılayan unsurlar olarak öne çıktığına işaret eden Ergezen, şunları kaydetti:
“Bu talep tarafındaki baskı, kahve fiyatlarında etkisini net bir şekilde gösteriyor hatta belki en net etkin hissedildiği emtialardan bir tanesi diyebiliriz. Geçtiğimiz sene yaklaşık 1,2 milyon torbalık bir üretim fazlası vardı. Bu seneki üretim fazlasının Brezilya’daki artan rekolteyle birlikte yaklaşık 9 milyon torbanın üzerine çıkması bekleniyor. Bu, çok ciddi bir artış aslında. En büyük etkinin buradan olduğunu söyleyebiliriz. Bu etki de fiyatlarda hissedilen en büyük unsur. Dünyada Brezilya ve Vietnam en büyük ülkeler demiştik ama burada en büyük etkinin Brezilya’dan kaynaklandığını ve Brezilya’daki rekolte artış beklentilerinin bu anlamda ciddi bir artış aslında. Yani üretim fazlası 9,5 milyon torbaya çıkıyor. Son yılların en yüksek üretim rakamı, üretim fazlası. Bu da doğal olarak fiyatlamalar üzerinde ciddi baskı oluşturuyor.”
Zafer Ergezen, kahve fiyatlarında yılın en düşük seviyelerinin görüldüğü, hava olayı El Nino’yla bu etkinin bir miktar silinebileceğini söyledi.
Brezilya’daki dengesiz yağışların, Uzak Doğu’da yaşanabilecek kuraklığın kahve fiyatlarının toparlanmasına yol açabileceğinin altını çizen Ergezen, “Çok ciddi bir üretim fazlası bekleniyor. Aynı zamanda üretim fazlası beklenirken savaş nedeniyle oluşan yüksek enflasyon ve yüksek faiz ortamı, küresel büyümeyi aşağıya çekiyor yani kısaca talebi aşağıya çekiyor. Arz artarken talebin geri geldiğini görüyoruz. Bu da doğal olarak fiyatları baskılayan bir unsur.” diye konuştu.
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu, Ali Canberk Özbuğutu
