ANKARA (AA) – AA muhabirinin Ticaret Bakanlığı verilerinden yaptığı derlemeye göre, Türk müteahhitlik sektörü, yıllık uluslararası müteahhitlik gelirlerinden en çok pay alan ilk 10 ülke arasında bulunuyor.
Sektör, 2020’de yurt dışında yaklaşık 18 milyar dolar tutarında 386 proje yürüttü. Türk firmalarının yurt dışında üstlendiği projelerin tutarı 2021’de 32 milyar dolara çıktı. Söz konusu yılda 463 proje üstlenilirken elde edilen tutar, o dönemde ulaşılan en yüksek proje bedeli olarak hesaplandı.
Proje tutarı, Kovid-19 salgınının da etkisiyle 2022’de 20,1 milyar dolara gerilerken, proje sayısı 2021’e göre artış kaydetti. Söz konusu yılda proje sayısı 513 olarak kayıtlara geçti.
Yurt dışı müteahhitlik sektörünün 2023’te üstlendiği projelerin tutarı 28,8 milyar dolar, proje sayısı da 449 oldu. Sektörün 2024’te üstlendiği proje tutarı, küresel ekonomik sorunlar ve Rusya-Ukrayna savaşının etkisine rağmen 29,9 milyar doları buldu. Bu dönemde 386 proje üstlenildi.
Sektörün geçen yıl üstlendiği proje sayısı 309 olurken, bunların toplam bedeli 22,5 milyar dolar olarak belirlendi.
Türk müteahhitlik sektörü bu yılın mayıs sonuna kadar 15 ülkede tutarı 2,3 milyar dolar olan 40 proje üstlendi.
Sektör, 1972’den bu yana da 138 ülkede 562,6 milyar dolar tutarında 12 bin 901 proje yürüttü.
Sektörün üstlendiği işlerde ortalama proje bedelindeki seyir de dikkati çekti. Sektör, son olarak 2015’te 83,7 milyon dolarlık ortalama proje bedeline ulaşırken 2021’de bu rakam 69,1 milyon dolar oldu.
Ortalama proje değeri, 2022’de 39,2 milyon dolar, 2023’te 64,4 milyon dolar ve 2024’te 77,5 milyon dolar olarak hesaplandı. Bu değer, geçen yıl 72,9 milyon dolar olarak kayıtlara geçerken, bu yıl üstlenilen projelerde de ortalama tutar 59,2 milyon dolar olarak tespit edildi.
Projelerin yüzde 42,7’si Bağımsız Devletler Topluluğu’nda
Türk müteahhitleri, halihazırda Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT), Orta Doğu ve Afrika’da büyük projelere imza atıyor.
Bugüne kadar üstlenilen projelerin bölgesel dağılımında, yüzde 42,7’lik payla BDT ilk sırada yer aldı.
BDT’yi yüzde 25,4’lük payla Orta Doğu ülkeleri takip ederken, Afrika yüzde 18,1’lik pay ile üçüncü sırada dikkati çekti. Bu bölgeleri yüzde 10,4 ile Avrupa ve yüzde 2,6 ile Asya izledi.
Öte yandan, bugüne kadar en çok proje üstlenilen ilk 5 sektöre bakıldığında, “kara yolu, tünel ve köprüler” ilk sırada öne çıktı. Bu sektörün ardından, “konut ve rezidans projeleri”, “enerji santralleri”, “demir yolu projeleri” ve “ticaret merkezleri” geldi.
Muhabir: Mert Davut
