İSTANBUL (AA) – ABD/İsrail-İran Savaşına ve teknoloji şirketlerine ilişkin gelişmeler küresel piyasaların odağında olmayı sürdürüyor.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ve İran arasında anlaşmaya varıldığını duyurdu.
ABD Başkanı Donald Trump da İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı’nın açılarak ABD’nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını bildirdi.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de, ABD ile anlaşmaya varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran’da İsviçre’de imzalanacağını belirtti.
ABD ve İran arasında varılan barış anlaşmasının küresel enflasyon baskılarını hafifleteceği ve yüksek faiz oranlarına duyulan ihtiyacı azaltacağına yönelik öngörüler, küresel piyasalarda risk iştahını destekliyor.
Söz konusu gelişmenin bu hafta faiz kararlarını açıklayacak merkez bankaları için bir rahatlama sağlaması beklenirken, enerji fiyatlarından kaynaklı enflasyonist baskılara dair endişelerin hafifleyebileceği ve bunun da para politikalarını sıkılaştırma konusundaki baskıyı bir nebze olsun hafifletebileceği tahmin ediliyor.
Anlaşmayla enerji arzına ilişkin sıkıntıların hafiflemesi bekleniyor.
Olumlu haber akışına karşın taraflar arasında anlaşma imzalanana kadar yatırımcıların temkinli bir tutum sergileyebileceği öngörülüyor.
Analistler, özellikle nakliye ve sigorta şirketlerinin anlaşmanın geçerliliğinden emin olmak isteyeceklerini söyledi.
Piyasaların gözü yeni Fed’in faiz kararında olacak
Öte yandan bu hafta piyasaların gözü, yeni ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh’ın yöneteceği ilk faiz kararı toplantısından çıkacak para politikası kararlarında olacak. Bankanın faiz oranını sabit tutmasına kesin gözüyle bakılırken, Warsh’ın ilk sözle yönlendirmelerindeki tonuna dikkat edilecek.
Güçlü istihdam verileri ve yükselen enflasyon nedeniyle Fed’in yıl sonuna kadar bir kez faiz artıracağına dair öngörüler masada dururken, jeopolitik gelişmelere ilişkin olumlu haber akışıyla bankanın faiz artırımına gideceğine yönelik öngörüler bir miktar zayıfladı.
Analistler, para politikası metni ile Warsh’ın toplantı sonrası yapacağı açıklamalarda gelecek dönem politikalarına ilişkin sinyaller aranacağını belirterek, alınacak sinyallerle birlikte piyasalarda oynaklığın artabileceğini bildirdi.
Warsh’ın “şahin” söylemlerde bulunması durumunda dolara olan talebin artabileceği tahmin ediliyor.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, bankanın aralık toplantısında yüzde 73 ihtimalle politika faizini 25 baz puan artıracağı öngörülüyor.
Makroekonomik veri tarafında, ABD’de Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi, haziranda 48,9’a çıkarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi haziranda yüzde 4,8’den yüzde 4,6’ya gerilese de İran savaşının başlamasından önce görülen seviyenin üzerinde kalmaya devam etti.
ABD’de bu hafta açıklanacak sanayi üretim verilerinin de yatırımcılara ekonominin gidişatına dair bir bakış açısı sunması bekleniyor.
Bu gelişmelerle 82,50 dolarla 3 ayın en düşük seviyesini gören Brent petrolün varil fiyatı, önceki kapanışın yüzde 3,9 altında 82,7 dolarda seyrediyor.
Petrol fiyatlarının artık sürdürülebilir bir şekilde düşebileceği ve enflasyonist baskıları azaltabileceğine yönelik umutlarla tahvil piyasasındaki satış baskısı azalırken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 6 baz puan azalışla yüzde 4,43’e geriledi.
Tahvil faizlerindeki düşüş ve genel olarak risk algısındaki iyileşme, doları aşağı çekerken, dolar endeksi yüzde 0,3 azalışla 99,5 seviyesinde seyrediyor.
Söz konusu gelişmelerle altının onsu yüzde 2,8 artışla 4 bin 328,7 dolardan işlem görüyor.
New York borsası pozitif seyretti
New York borsası, cuma günü SpaceX’in halka arzıyla pozitif seyretti.
Hisse başına 135 dolardan halka arz edilen Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX’in hisseleri, Nasdaq borsasında 150 dolardan işlem görmeye başladı. Gün içinde 176,52 dolara kadar tırmanan şirketin hisseleri yüzde 19,2 artışla 160,95 dolardan günü tamamladı.
SpaceX’in halka arzı, teknoloji ve yapay zeka sektörü için önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Uzay endüstrisindeki diğer şirketlerin hisselerindeki düşüş ise dikkati çekti. EchoStar Corp ile Rocket Lab’ın hisseleri yaklaşık yüzde 11, Redwire’ın hisseleri yüzde 11,5 ve AST SpaceMobile’in hisseleri yüzde 15,5 değer kaybetti.
Bu gelişmelerle cuma günü Dow Jones endeksi yüzde 0,7, S&P 500 endeksi yüzde 0,5 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,31 değer kazandı. ABD’de endeks vadeli kontratlar da güne pozitif başladı.
Avrupa’da bu hafta BoE’nin faiz kararı takip edilecek
Avrupa borsalarında da cuma günü pozitif bir seyir izlendi.
Bölgede cuma günü Almanya’da ve İngiltere’de açıklanan makroekonomik veriler öne çıktı.
İngiltere ekonomisi nisanda aylık bazda yüzde 0,1 daralırken şubat-nisan aylarını kapsayan üç aylık dönemde yüzde 0,7 büyüdü. Böylece İngiltere ekonomisi nisanda Ağustos 2025’ten bu yana ilk kez daraldı.
ABD/İsrail-İran Savaşı’nın etkileri İngiltere ekonomisinde görülmeye başladı. Orta Doğu’daki gerilimin devam etmesi durumunda enerji şokunun İngiltere haneleri ve işletmelerini daha fazla etkileyebileceğine dair endişeler devam ediyor.
Almanya’da ise mayıs ayına ilişkin tüketici fiyat endeksi aylık yüzde 0,2 azalırken yıllık ise yüzde 2,6 arttı ve beklentileri karşıladı. Almanya’da TÜFE aylık bazda azalmasına karşın yıllık TÜFE’deki artış enerji maliyetlerinden kaynaklı enflasyon baskısının devam ettiğini ortaya koyuyor.
Öte yandan Avrupa’da bu hafta İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) faiz kararı takip edilecek. Bankanın bu hafta politika faizini sabit bırakması beklenmesine karşın jeopolitik gerginliklerin devam etmesi durumunda yılın geri kalanında faiz artırımına gidebileceği tahmin ediliyor.
Söz konusu gelişmelerle, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,66, Fransa’da CAC 40 endeksi ise yüzde 1,83, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,97 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,63 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Asya borsaları pozitif seyrediyor
Asya borsalarında jeopolitik gerginliklerin azalmasıyla haftanın ilk işlem gününde pozitif bir seyir izleniyor.
Petrol fiyatlarının gerileyeceğine ilişkin beklentilerin enerji ithalatçısı olan Japonya için büyük bir avantaj sağlaması beklenirken, bu beklentilerle Japonya borsasında sert yükselişler görülüyor.
SpaceX’in halka arz olması da Asya’daki teknoloji şirketlerinin hisse performansına olumlu yansıdı.
Öte yandan Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) yarınki faiz kararı Asya piyasalarının en önemli gündem maddesi olarak öne çıkıyor.
BoJ, özellikle ABD/İsrail-İran savaşı nedeniyle artan enflasyon baskıları karşısında haziran ayında politika faizini artırabileceğine işaret etmişti.
Bankanın böylece 1995’ten bu yana politika faizini ilk kez yüzde 1’e yükseltmesi bekleniyor. Analistler, politika yapıcıların faizleri artırarak ülkede tahvil piyasasında görülen oynaklığı da azaltmayı amaçlayabileceğini söyledi.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 4,9, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 5,3, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,9 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 yükseldi.
Nikkei 225 endeksi, 69.682,23 puanla rekor seviyeyi gördü.
Borsa cuma gününü yükselişle tamamladı
Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,42 değer kazanarak 13.938,48 puandan tamamlamıştı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,24 yükseldi.
Dolar/TL cuma gününü yüzde 0,2 artışla 46,2680’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,2740’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretimi, yurt dışında ise ABD’de ve Avro Bölgesi’nde sanayi üretimi başta olmak üzere veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 14.100 puanın direnç, 13.800 ve 13.700 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
10.00 Türkiye, nisan ayı sanayi üretimi
12.00 Avro Bölgesi, nisan ayı sanayi üretimi
12.00 Avro Bölgesi, nisan ayı ticaret dengesi
16.15 ABD, mayıs ayı sanayi üretimi
16.15 ABD, mayıs ayı kapasite kullanım oranı
16.30 ABD, haziran ayı New York Fed imalat endeksi
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
