TAHRAN (AA) – AA muhabirinin Tahran sokaklarında mikrofon uzattığı kişiler, mutabakat metninde yer alan maddeler özelinde değerlendirmelerde bulunarak, İran ekonomisinin söz konusu mutabakat ve olası nihai anlaşmaya birlikte düzeleceğine dair umutlu olduklarını dile getirdi.
Tahran’daki İnkilap Meydanı’nda esnaflık yaparak geçimini sağlayan 63 yaşındaki Erselan Novruzi, mutabakat zaptında emeği geçen İranlı siyasileri tebrik ettiğini belirterek, “Son 47 yılda halka verilen en sevindirici, en mutlu edici ve en güzel haber buydu. Barıştan, huzurdan ve istikrardan daha güzel ve daha tatlı hiçbir şey yoktur. Biz memnunuz, hepsine teşekkür ediyoruz, gerçekten ellerinden öpüyoruz.” dedi.
Ülke ekonomisinin büyük oranda dolar etkisi altında bulunduğunu kaydeden Novruzi, “Ekonomi konusunda size bir şey söyleyeyim. Bugün Meclis’te alınan bir kararın etkisi hemen görülmeyebilir. Asıl etkisini önümüzdeki aylarda göreceğiz ve insanlar bunun olumlu sonuçlarını hissedecekler. Ekonomimiz ve günlük yaşamımız büyük ölçüde doların etkisi altındaydı. Şimdi ise son birkaç günde dolar yaklaşık otuz bin riyal düştü ve daha da düşecektir. Ekonomi canlanacak, ticaret hareketlenecek, fabrikalar çalışacak, ham maddeler ülkeye girecek.” ifadelerini kullandı.
“Anlaşmada emeği geçen herkese helal olsun”
Novruzi, mutabakat ve olası nihai anlaşmayla birlikte dünyanın İran’a bakış açısının değişeceğini vurgulayarak, barışla birlikte yabancı yatırımcıların ve turistlerin İran’a gelmesi halinde ekonominin ciddi manada fayda sağlayacağını söyledi.
İran’ın geleceği hakkında olumlu düşüncelere sahip olduğunu aktaran Novruzi, “Eğer altyapı kaynakları ve madenler değerlendirilirse, fabrikalar kurulursa, ham maddeler ve makineler ülkeye gelirse, üretim tesisleri açılırsa, Allah’ın izniyle her şey daha iyiye gidecek ve güzel günler yaşanacaktır.” dedi.
Novruzi, İran’da bazı aşırılık yanlılarının halkın yüzünün gülmesini istemediklerini öne sürerek, “Gerçekten Dışişleri Bakanı’nı, değerli Cumhurbaşkanımız Sayın Pezeşkiyan’ı ve Meclis Başkanı’nı içtenlikle tebrik etmeliyiz. Bu gerçekten İran halkı için en güzel haberdi. Baştan sona son derece sevindirici bir gelişmeydi.” değerlendirmesinde bulundu.
Ülkesinin ve halkının savaş yanlısı olmadığını ve hayat dolu bir halk olduklarını dile getiren Novruzi, “Savaş, felaket, yıkım ve aşağılanma halklara hiçbir şey kazandırmaz. Mutluluğun, istikrarın ve huzurun peşindeyiz. Biz dostluk elimizi tüm milletlere ve tüm dünyaya uzatıyoruz. Tüm dinlere de saygı ve dostluk eli uzatıyoruz. Hiç kimseyle bir savaşımız ya da düşmanlığımız yok. Anlaşmada emeği geçen herkese helal olsun. Gerçekten helal olsun. Ellerine sağlık, emeklerine sağlık.” diye konuştu.
“Bu savaş nedeniyle bazı özel ilaçlar artık bulunamaz hale geldi”
Üniversite öğrencisi Emir Hüseyin Hacı Karberi ise, mutabakat zaptının imzalanmasıyla birlikte doğru bir iş yapıldığını söyleyerek, “Bu savaş nedeniyle bazı özel ilaçlar artık bulunamaz hale geldi. Benim annem de beyin tümörü hastası ve özel ilaçlar kullanıyor. Bu ilaçlar gerçekten çok zor bulunuyor ve çok pahalı. Bence, -yapılan anlaşmanın diğer yönlerine şu an girmiyorum ama- bu ilaçların yeniden piyasaya gelmesi çok önemli ve çok iyi bir gelişme olur.” ifadelerini kullandı.
Devlet yetkililerine çabalarından ötürü teşekkür eden Karberi, “Bana göre gerçekten yapılabilecek en iyi işlerden birini yaptılar. Yetkililerin emeğine sağlık.” dedi.
Tahran sokaklarında seyyar satıcılık yapan Mehdi Piriay da, gerçek bir anlaşmanın hem İran hem de halkı için yararlı olacağını ve ülkesinde çok sayıda insanın ekonomik zorluk yaşadığını söyledi.
Piriay, şunları kaydetti:
“Bir gün bakıyoruz piyasa iyi, anlaşma olacak deniyor ve fiyatlar düşüyor. Ertesi gün anlaşma olmadı deniyor, fiyatlar yeniden yükseliyor. Bu belirsizlik artık sona ermeli, bir netliğe kavuşmalı. Sonuçta doların küresel etkisi var. Mesela anlaşma yapılacağı söylendiğinde dolar düşüyor, altın düşüyor. Anlaşmanın olmayacağı konuşulduğunda ise yükseliyor. Bunun dolar ve altın üzerinde çok büyük etkisi var. Ekonomi üzerinde de ciddi etkileri bulunuyor. Eğer nihai anlaşma sağlanırsa sonuçta halkın da yararına olur. Fiyatlar ucuzlar, dolar düşer, altın düşer ve insanların ekonomik durumu bir nebze olsun rahatlar.”
Nasır Kazımi ise tarihsel geçmişi göz önüne alındığında ABD’nin izlediği “emperyalist politikaları” sebebiyle kendilerine güven duyulamayacağını ve bu nedenle İran Silahlı Kuvvetleri’nin hazırlıklı olması ve 14 maddelik mutabakat zaptına fazla güvenmemesi gerektiğini vurguladı.
Sonuç itibariyle anlaşma yapılmasının olumlu olabileceğini ve iyi sonuçlar doğurabileceğini söyleyen Kazımi, “Ancak yine de güvenmemek gerekir. Örneğin Libya’da gördük, Batılı ülkeler Libya hükümetiyle müzakere ettiler, fakat daha sonra aynı hükümete karşı harekete geçtiler ve sonuçta ülke parçalanıp harap oldu. Bu yüzden anlaşma iyi bir gelişme olsa bile ihtiyatlı olmak ve gerekli hazırlıkları elden bırakmamak gerekir.” değerlendirmesini yaptı.
Muhabir: Tolga Akbaba
