İSTANBUL (AA) – AB üyesi 27 ülkenin devlet veya hükümet başkanı, 2 gün sürecek AB Liderler Zirvesi için Brüksel’de bir araya geldi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ile birlikte zirve öncesi basına açıklamalarda bulundu.
Costa, bu haftayı Ukrayna için “tarihi bir hafta” şeklinde niteleyerek, AB’nin 15 Haziran’da Ukrayna’yla katılım müzakerelerinde ilk fasıl bölümünü açmasının Birliğin genişlemesi ve Ukrayna’nın üyeliği açısından “çok önemli” olduğunu söyledi.
AB’nin ABD, Kanada, Japonya ve İngiltere gibi ortaklarla Ukrayna’yı desteklemeye devam etmek için beraber çalıştıklarını belirten Costa, “Bu nedenle G7’de, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşı sürdürme yeteneğini azaltmak için ekonomisine daha fazla baskı uygulama kararı aldık.” dedi.
Von der Leyen de Ukrayna’yla ilk fasıl bölümünün açılmasının “büyük bir ilerleme” olduğunu vurgulayarak, “Yazın daha fazla fasıl bölümü açabilmeyi umuyoruz.” ifadesini kullandı.
Rusya-Ukrayna Savaşı’nda durumun “tersine dönmeye” başladığını söyleyen von der Leyen, “Ukrayna’nın hattını koruduğunu, hatta kısmen de olsa topraklarını geri kazandığını ve çok güçlü bir dönemden geçtiğini görüyoruz.” dedi.
Von der Leyen, Kiev’in AB üyesi ülkelerle “cephe hattındaki” ülkeler için “dron duvarı” oluşturma projesinde beraber çalıştığını aktararak, “Bu, Ukrayna’nın AB’nin çalışmalarına ne kadar entegre olduğunu ve bu alanda ilerleme kaydettiğini göstermektedir.” değerlendirmesinde bulundu.
Rus ekonomisinin “sıkıntı çektiğini” savunan von der Leyen, “Rusya’nın interneti kesmesi, örneğin Telegram’ı yasaklaması gibi gelişmeler her şeyi açıkça ortaya koyuyor. Rusya, yeniden bir demir perde örüyor ancak bu kez halkının üzerine dijital bir demir perde.” yorumunu yaptı.
“Putin’i ateşkes görüşmelerine nasıl zorlayacağımız konusunda fikir birliğine vardık”
Zelenskiy de ilk fasıl kümesinin açılması dolayısıyla AB liderlerine teşekkür ederek, bugün katılım müzakerelerinde kalan 5 diğer fasıl kümesini ele alacaklarını belirtti.
AB liderleriyle G7 Liderler Zirvesi’nin sonuçları, Ukrayna’nın savunmasına destek, kışa hazırlık ve Rusya’ya baskı yapma konularını görüşeceğini aktaran Zelenskiy, “G7 Zirvesi’nde nasıl güçlü duracağımız ve bu savaşı sona erdirmek için (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin’i ateşkes görüşmelerine nasıl zorlayacağımız konusunda fikir birliğine vardık.” diye konuştu.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da zirve öncesinde yaptığı açıklamada, Rusya’ya yönelik 21. yaptırım paketini görüşeceklerini, bunun hızla kabul edilmesi umudunu dile getirdi.
Kallas, Kızıldeniz ve Aden Körfezi’nde faaliyet gösteren AB’nin Aspides misyonunda “rekor sayıda geminin” görev aldığını aktararak, Fransa ve İngiltere öncülüğünde Hürmüz Boğazı’nın yeniden güvenli şekilde ulaşıma açılması amacıyla oluşturulan girişimin bu misyonla beraber çalışabileceğini belirtti.
ABD-İran arasında imzalanan mutabakatın savaşı durdurmak ve Hürmüz Boğazı’nın açılması için “iyi temel” oluşturduğunu belirten Kallas, “Örneğin nükleer gibi daha karmaşık konuları müzakere etmek için 60 günlük bir süre de var. Bu konuda da uzmanlığımızı sunmuş bulunmaktayız, zira daha önce de nükleer müzakerelerde yer almıştık.” diye konuştu.
Kallas, Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Barış Gücü’nün (UNIFIL) görev süresinin sene sonunda biteceğini, bu alanı kapsayacak farklı yetki alanına sahip ayrı bir misyon kurulması için görüşmelerin sürdüğünü aktardı.
Gazze Barış Planı’nı da masaya yatıracaklarını belirten Kallas, bu planın uygulanması konusunda “pek ilerleme kaydedilemediğini” söyledi.
Ukrayna ve Moldova’nın AB üyelik süreçlerinde kaydedilen ilerleme görüşülecek
Liderler, zirvenin ilk kısmında, Avrupa Parlamentosu (AP) Başkanı Roberta Metsola ile görüş alışverişinde bulunacak.
Daha sonra Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’nin katılımıyla gerçekleştirilecek oturumda, Ukrayna’daki son durum, Rusya’ya yönelik yaptırımlar ve Kiev’e sağlanan mali ve askeri destek ele alınacak.
Zirvede, Ukrayna ve Moldova’nın AB üyelik süreçlerinde kaydedilen ilerleme ile genişleme politikası da değerlendirilecek.
Liderlerin, rekabetçilik ve küresel ekonomik sınamalar başlıklı oturumda, özellikle Çin ile ticarette yaşanan dengesizlikler, küresel ekonomik görünüm ve Avrupa sanayisinin rekabet gücünün artırılmasına yönelik adımları görüşmesi bekleniyor.
Toplantılarda, 2028-2034 dönemini kapsayacak yeni Çok Yıllı Mali Çerçeve (MFF) de ele alınacak. Liderler, Birliğin gelecek dönemdeki bütçe öncelikleri konusunda ilk kapsamlı görüş alışverişini gerçekleştirecek.
Zirve kapsamında Orta Doğu’daki gelişmeler, Gazze’deki insani durum, İran ile ilgili son gelişmeler, Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ve AB-İsrail ilişkileri gündeme gelecek.
Liderlerin, savunma alanında kaydedilen ilerleme, düzensiz göç ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele konularını da değerlendirmesi öngörülüyor.
Muhabir: Ata Ufuk Şeker, İbrahim Hamdi Hacıcaferoğlu
