İSTANBUL (AA) – Orta Doğu’da jeopolitik tansiyonu kalıcı olarak düşürecek nihai bir anlaşmaya ulaşılması amacıyla ABD ve İran heyetleri arasındaki diplomatik temaslar arabulucular eşliğinde sürdürülüyor.
Hafta sonu İsviçre’de yürütülen müzakereler esnasında ABD Başkanı Donald Trump’ın İran heyetine yönelik sert açıklamaları dikkati çekerken, İran Meclis Başkanı ve Müzakere Heyeti Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf, ABD’nin tehditlerini önemsemediklerini belirtti.
Görüşmelerde zaman zaman gerilim artsa da uzlaşı masasında kalınması bölgede barışın tesis edilebileceğine yönelik umutları koruyor.
Bu gelişmelerin yanı sıra küresel enerji arzının kilit noktası konumunda Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği geçen haftaya nazaran azalma gösterdi. Boğazda yavaşlayan tanker trafiğinin petrol fiyatları üzerinde etkileri izlenirken, görüşmelerde ilerleme kaydedilse dahi enerji arzına yönelik endişelerin hemen yatışmayacağı değerlendiriliyor.
Petrol fiyatlarının makroekonomi üzerindeki etkileri belirginleşirken ABD’de bu hafta açıklanacak kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi ile büyüme verileri yatırımcıların odağında bulunuyor.
Geçen hafta ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh’ın şahin mesajları ve Orta Doğu’da kalıcı barış ikliminin sağlanmasının zaman alacağı endişeleriyle para piyasalarındaki fiyatlamalarda, bankanın yıl sonuna kadar bir kez faiz artıracağına kesin gözüyle bakılmaya başlandı.
ABD’de endeks vadeli kontratlar negatif seyrediyor
Söz konusu gelişmelerin ardından ABD’nin 2, 5 ve 10 yıllık tahvil faizlerinde yükseliş görüldü. Fed’in politikalarına ilişkin en duyarlı göstergelerden biri olan ABD’nin 2 yıllık tahvil faizi geçen hafta perşembe gününe göre yaklaşık 5 baz artışla yüzde 4,22’ye çıktı. ABD 10 yıllık tahvil faizi de 3 baz puanlık artışla yüzde 4,48’e yükseldi.
Fed’in gelecek dönemde sıkı duruşunu koruyacağı beklentileriyle dolar endeksindeki yukarı yönlü seyir yeni haftaya da taşındı. Endeks yüzde 0,1 artışla 100,9 seviyesinde bulunuyor.
Artan enflasyon risklerine bağlı olarak Fed’in şahin sinyallerinin etkisiyle faizlerin bir süre yüksek seviyelerde kalacağı beklentisi, altının ons fiyatı üzerinde baskı oluşturmaya devam ederken ABD-İran görüşmelerinde kaydedilen ilerleme, altın fiyatlarını destekledi. Altının onsu haftaya yüzde 0,6 yükselişle 4 bin 180 dolar seviyesinden başlangıç yaptı.
Söz konusu gelişmelerle ABD’de endeks vadeli kontratlar haftaya negatif başladı.
Avrupa’da gözler ECB Başkanı Lagarde’ın mesajlarında
Orta Doğu’daki gelişmeler ekseninde Avrupa borsaları cuma gününü İtalya hariç düşüşle kapatırken, yeni haftada endeks vadeli kontratlar negatif seyrediyor.
Bölgede bugün Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın Brüksel’deki Avrupa Parlamentosu Ekonomik ve Parasal İşler Komitesi (ECON) toplantısında yapacağı konuşma yatırımcılar tarafından yakından takip edilecek.
Analistler, Lagarde’ın vereceği mesajlarda ECB’nin gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin sinyaller aranacağını kaydederek, para piyasalarındaki fiyatlamaların bankanın yıl sonuna kadar en az bir faiz artışı daha yapacağı yönünde şekillendiğini belirtti.
Öte yandan bölgede bu hafta açıklanacak imalat sanayi ve hizmet sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin de ekonomik aktivitenin durumuna ilişkin bilgi sağlaması bekleniyor.
Bölgede siyasi gelişmeler de yakından takip edilirken, ABD Başkanı Trump, İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın görevinden istifa edeceğini kaydederek, Starmer’ın göç ve enerji politikalarında başarısız olduğunu savundu.
Çin’de kredi faiz oranları sabit tutuldu
Orta Doğu’ya ilişkin olumlu gelişmelerle Asya borsalarında Hong Kong hariç pozitif bir görünüm hakim olurken, Çin’de kredi faiz oranları sabit bırakıldı.
Ulusal Bankalar Arası Fon Merkezi, 1 yıllık kredi faiz oranını yüzde 3’te, 5 yıllık kredi faiz oranını ise yüzde 3,5’te sabit tuttu.
Bölge piyasalarında yarı iletken sektöründeki yükselişler dikkati çekerken, Güney Kore’de Kospi endeksinde işlem gören SK Hynix’in hisseleri yüzde 3,9 arttı. Hisselerindeki bu yükselişle şirket SK Hynix’in piyasa değeri 1,3 trilyon dolara çıktı.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,9, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,5, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 yükselirken Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,7 düştü.
Yurt içinde sektörel enflasyon beklentileri açıklanacak
Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,63 değer kaybederek 14.734,50 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,07 arttı.
Dolar/TL cuma gününü 46,4350’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,4570’ten işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde sektörel enflasyon beklentileri başta olmak üzere yoğun veri gündeminin, yurt dışında ise Avro Bölgesinde tüketici güven endeksi verisinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.500 puanın destek, 14.800 ve 14.900 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
10.00 Türkiye, haziran ayı tüketici güven endeksi
10.00 Türkiye, mayıs ayı Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE)
10.00 Türkiye, haziran ayı sektörel enflasyon beklentileri
10.00 Türkiye, haziran ayı hanehalkı beklenti anketi
17.00 Avro Bölgesi, haziran ayı Tüketici Güven Endeksi
Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu
