İSTANBUL (AA) – Orta Doğu’da yeniden duyulmaya başlanan patlama sesleri, piyasalardaki mevcut jeopolitik risk algısını artırdı. ABD ile İran heyetlerinin yeni tur görüşmeler için bir araya gelmesine kısa süre kala bölgede karşılıklı askeri hamlelerin sürmesi, jeopolitik risklerin fiyatlamalar üzerindeki etkisini belirginleştiriyor.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran’a ait 80’den fazla hedefin vurulduğunu açıkladı. Paylaşımda kuvvetlerin konuşlu ve hazır durumda kalmaya devam ettiği vurgulandı.
İran cephesinden gelen açıklamada ise İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD saldırılarının mutabakat zaptını ihlal ettiğini belirterek, zorbalık ve baskıyla sonuca ulaşılamayacağını ifade etti.
Bölgede tansiyonun yeniden artmasıyla petrol fiyatlarında yeni bir sıçrama yaşandı. Brent petrolün varil fiyatı, dün, yüzde 5,2 artışla 75,8 dolara çıkarak 29 Nisan’dan bu yana en hızlı günlük yükselişini kaydetti. Brent petrol yeni günde de varil başına yüzde 0,2 yükselişle 75,9 dolarda bulunuyor.
Bölgede barış sürecinin kalıcı olmayabileceğine yönelik endişelerle yükselen petrol fiyatlarının, enflasyon görünümü ve buna bağlı olarak merkez bankalarının para politikalarına yönelik beklentilerdeki değişimler yakından izleniyor.
Söz konusu gelişmeler, Fed’in şahin adımlara başlayacağı tarihe ilişkin piyasa beklentilerinin öne çekilmesine neden oluyor. Saldırıların ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed’in eylül ayında faiz artışı yapabileceği ihtimalleri yüzde 77’ye yükseldi. Bankaya ilişkin tahminler 2027 yılında da bir faiz artırımı olabileceğine işaret etti.
Bu gelişmelerin paralelinde yatırımcılar bugün yayımlanacak Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanaklarına odaklandı. Analistler, tutanaklardaki olası ipuçlarının para politikasına ilişkin daha fazla netlik sağlanmasına yardımcı olabileceğini kaydederek, faiz patikasına yönelik değerlendirmelerin piyasalarda oynaklığı artırabileceğini ifade etti.
Öte yandan artan çip maliyetleri teknoloji ve yarı iletken sektörünü baskılamaya devam ederken, Çinli girişim DeepSeek’in kendi yapay zeka çipini geliştirdiğine dair haber akışı, bu baskıyı artırdı.
Analistler, bu gelişmenin ABD’li çip üreticilerinin rekabet avantajı ve yapay zeka altyapısı yatırımlarına ilişkin endişeleri artıran bir unsur olarak kabul edilebileceğini kaydetti. Makroekonomik veri tarafında, ABD’nin dış ticaret açığı mayısta aylık bazda yüzde 42,2 artarak 77,6 milyar dolarla Mart 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
ABD’de tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi de haziranda yüzde 3,7’ye çıkarak Eylül 2023’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Tahvil faizleri yükseldi, altın geriledi
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 10 baz puan yükselişle yüzde 4,56’ya çıkarken, yeni işlem gününde yüzde 4,55 seviyesinde dengelendi.
Parasal duruşun daha fazla sıkılaştırabileceği endişeleriyle dolar endeksi dün yüzde 0,3 artışla 101,2’ye yükseldi. Dolar endeksi yeni günde yüzde 0,1 düşüşle 101,1’de bulunuyor.
Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleriyle alternatif maliyeti artan altının ons fiyatı, dün yüzde 1,4 değer kaybederek 4 bin 106 dolardan günü tamamladı. Altının onsu yeni işlem gününde ise yüzde 0,5 artışla 4 bin 125 dolardan alıcı buluyor.
Kurumsal tarafta çip şirketlerindeki satış dalgası göze çarparken Marvell Technology’nin hisseleri yüzde 7,5, Lam Research’ün hisseleri yüzde 6,9, AMD ile Applied Materials’ın hisseleri yüzde 6,5, Micron Technology’nin hisseleri yüzde 4,7, Qualcomm’un hisseleri yüzde 1,9 ve Broadcom’un hisseleri yaklaşık yüzde 1 değer kaybetti.
Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,45, Nasdaq endeksi yüzde 1,16 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,25 düştü. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
Avrupa borsaları İngiltere hariç negatif seyretti
Avrupa borsaları dün İngiltere hariç satıcılı bir seyir izlerken, bölge gündeminde jeopolitik gelişmeler ve Fed’in toplantı tutanakları yer alıyor. İngiltere’de enerji hisselerine yönelik talep artışı ülkede piyasaları desteklerken ülkede siyasi gelişmeler de yakından izlendi.
Aşırı sağcı Reform UK Partisi lideri Nigel Farage, aldığı bağışları bildirmediğinin ortaya çıkmasının ardından milletvekilliğinden istifa ettiğini ancak kendisinden boşalan koltuk için yapılacak seçimde yeniden yarışacağını açıkladı.
Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, gelişmiş yapay zeka modellerinin siber saldırıları daha hızlı ve etkili hale getirmesiyle artan risklere karşı önlemler içeren eylem planı hazırladı.
AB Komisyonundan yapılan açıklamada, yeni nesil gelişmiş yapay zeka modellerinin siber güvenlik anlayışını yeniden şekillendirdiğine işaret edildi. Açıklamada, “Yapay zeka, güvenlik açıklarını tespit etmek, saldırıları otomatikleştirmek ve siber olayların ölçeği ile hızını benzeri görülmemiş düzeyde artırmak amacıyla kötüye kullanılabiliyor.” ifadelerine yer verildi.
Makroekonomik veri tarafında Almanya’da sanayi üretimi mayısta aylık yüzde 0,9 ile tahminlerin üzerinde arttı. Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi ise yıllık bazda değişim göstermedi.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,1 yükselirken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,51, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,37 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,95 düştü.
Asya borsaları karışık seyrediyor
Asya tarafında karışık bir seyir öne çıkarken, çip şirketlerine yönelik gelişmeler ve Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin enerji arzını tehdit etmesi fiyatlamalarda belirleyici oluyor.
Çinli DeepSeek’in kendi yapay zeka çipini geliştirdiğine dair haber akışı, Çin ve Hong Kong borsalarında pozitif bir görünümün oluşmasını destekledi. Çin’in en büyük yarı iletken üreticisi SMIC’in hisseleri yüzde 7,2 arttı.
Öte yandan bölgede bugün açıklanan verilere göre Japonya’da mayıs cari işlemler dengesi 3 trilyon 968,3 milyar yen (yaklaşık 24,45 milyar dolar) fazla verdi.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,66 ve Güney Kore’de Kospi endeksi ise yüzde 4,35 düşerken Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,46 yükseldi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan: F-35 konusu bizim için yeni bir konu değil
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,50 değer kazancıyla 14.497,37 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,14 düştü. Dolar/TL dünü 46,8550’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışına önceki kapanışa paralel seyrediyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’ne katılmak üzere Ankara’ya gelen ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde bir araya geldi.
Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Erdoğan, “F-35 konusu bizim için yeni bir konu değil. Bunu Amerika ile daha önce de görüştük. Biz 5 uçağın da sözünü aldık. Sayın Trump’ın bu konuda bize ayrıca sözü var. Şimdi Liderler Zirvesi’nde yapacağımız görüşmelerde F-35 ile ilgili kendilerinden daha önce aldığımız sözün geleceğe yönelik olumlu şekilde test ettiğimizi biliyorum.” dedi.
ABD Başkanı Donald Trump da “Türkiye, (Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan) liderliğinizde askeri açıdan çok güçlü ülke haline geldi. (CAATSA yaptırımları) Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim.” diye konuştu.
Analistler, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nden gelecek haber akışının bugün de yakından takip edileceğini belirtti.
Bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Fed toplantı tutanakları, ABD’de toptan eşya stoklarının takip edileceğini ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
14.00 ABD, haftalık Mortgage Başvuruları
17.00 ABD, mayıs ayı Toptan Eşya Stokları
21.00 ABD, Fed Toplantı Tutanakları
Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu
