ANKARA (AA) – Kristersson, Store ve Stubb, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde basın mensuplarına ayrı ayrı açıklamalarda bulundu.
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Avrupa için ciddi güvenlik riski oluşturduğunu vurgulayan Kristersson, Rusya’nın müzakereye yanaşmadığını ancak Ukrayna’ya karşı da savaşı kazanamadığının altını çizdi.
Kristersson, “Geçen yıl Lahey Zirvesi’nde de vurguladığımız gibi Avrupalı müttefikler artık Avrupa’nın güvenliği için daha fazla sorumluluk alıyor.” dedi.
İsveç’in 2030’a kadar savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 5’ine çıkarmayı hedeflediğini belirten Kristersson, ülkesinin savunma harcamaları konusunda üzerine düşeni yaptığını söyledi.
Kristersson, savunma sanayisinin kapasitesinin artırılmasının giderek daha önemli hale geldiğini kaydederek, İsveç’in bu alandaki katkısına NATO’nun İsveçli Saab şirketince geliştirilen GlobalEye sistemini seçme kararının örnek gösterilebileceğini vurguladı.
Ukrayna’nın Rusya’ya karşı Batılı ülkelerin desteği sayesinde mücadele edebildiğini aktaran Kristersson, “Ukrayna’ya yönelik güçlü desteğin sürdürülmesi, bizim en önemli önceliğimizdir.” ifadesini kullandı.
Kristersson, Ukrayna’ya yeni nesil “Gripen E” savaş uçakları tedarik edeceklerini, aynı zamanda ikinci el savaş uçaklarını da hibe edeceklerini kaydetti.
“Şu ya da bu liderin söylemleriyle yaşamayı öğrenmek zorundayız”
Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store ise Lahey’de belirlenen yüzde 5 savunma harcamalarına ulaşma yolunda ilerlediklerini söyleyerek NATO’da bir diğer gündem maddesi olan Ukrayna’ya desteği sürdüreceklerini kaydetti.
Store, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını azaltabileceğine ilişkin tartışmalara ilişkin, Washington’ın Avrupa dışında da küresel sorumlulukları bulunduğunu ve bunun yeni bir yaklaşım olmadığını dile getirdi.
Avrupa’nın savunma konusunda üzerine düşeni yaptığını belirten Store, “Şu ya da bu liderin söylemleriyle yaşamayı öğrenmek zorundayız. Ancak somut verilere baktığınızda Avrupa’nın yalnızca daha fazla harcama yapmadığını, aynı zamanda daha akıllıca harcadığını görürsünüz.” ifadelerini kullandı.
Store, ABD’nin Avrupa’daki tüm askerlerini çekeceğini düşünmediğini aktararak, Norveç’in özellikle Kuzey Kutbu ve yüksek kuzey bölgesindeki faaliyetlerinin yalnızca Avrupa’nın değil, ABD’nin ulusal güvenliği açısından da önem taşıdığını kaydetti.
Norveç’in savunma alanındaki en büyük yatırımını donanmasına yapacağını belirten Store, bu alanda İngiltere, Kanada ve Almanya ile yenilikçi işbirliği yürüttüklerini ifade etti.
Finlandiya’dan “Grönland, Danimarka’nın meselesidir” mesajı
Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb da basın mensuplarına açıklamasında, Hürmüz Boğazı’nın açık kalmasının önemli olduğunu düşündüğünü söyleyerek, ABD ile İran arasında ateşkes ve diyaloğun sürmesini umduklarını belirtti.
NATO ittifakının bir arada kalmasının önemine işaret eden Stubb, Grönland konusunda ABD, Danimarka ve Grönland tarafları arasında görüşmelerin sürdüğüne dikkati çekti.
Stubb, “Grönland ile ilgili meseleler birbiriyle bağlantılıdır ve yalnızca Danimarka Krallığı’nın elindedir.” dedi.
NATO’nun her zamankinden güçlü olduğunu düşündüğünü belirten Stubb, “dış politika söylemlerindeki gündelik gürültüyü bir kenara bırakma” çağrısı yaptı.
Stubb, mevcut zirvede Ukrayna’ya ilişkin iki konunun görüşülmesi gerektiğini, bunlardan birinin askeri, mali ve siyasi perspektif, diğerinin de savunma olduğunu kaydetti.
Ukrayna’ya Patriot füzeleri ve diğer hava savunma sistemleri sağlanması gerektiğini söyleyen Stubb, “Rusya bu savaşı ekonomik zorluklar nedeniyle durdurmayacaktır. Rusya, bu savaşı Rus askerlerinin kayıpları nedeniyle de durdurmayacaktır, ancak Rus halkının savaşa karşı tavır aldığını hissederlerse bu savaşı durdurup müzakerelere başlayacaklardır ve şu anda tam da bunu görüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
Stubb, Rusya’ya müzakere masasına dönmesi için baskı uygulanmasına devam edilmesi mesajı verdi.
Ukrayna meselesini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve diğer liderlerle görüştüğünü ve temasları sürdüreceğini aktaran Stubb, “Umarım bazı sonuçlar elde ederiz. Bugün burada sonuç alabileceğimiz konusunda pek iyimser değilim.” diye konuştu.
Muhabir: Zeynep Katre Oran, Dilara Karataş, Emirhan Demir
