İSTANBUL (AA) – Yapay zeka alanındaki devasa yatırımların karşılık bulup bulmayacağına dair endişelerle çip üreticisi şirketlerin hisseleri üzerinde devam eden satış baskısı ve artan jeopolitik riskler küresel piyasalarda risk algısının devam etmesine neden oluyor.
Trilyonlarca dolarlık harcamaların ne zaman kar sağlayacağı hala belirsizliğini korurken, teknoloji hisselerinin aşırı değerlenip değerlenmediği de piyasalarda tartışma konusu olmaya devam ediyor. ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını yoğunlaştırması ve İran’ın misilleme olarak bölgedeki diğer ülkelere saldırılarına devam etmesi küresel piyasalarda risk iştahını olumsuz etkiliyor.
Bölgede gerilimin yeniden tırmanmasıyla petrol fiyatlarının yükselmesi ve Hürmüz Boğazı’ndan gemilerin geçişlerinin sınırlı kalmaya devam etmesi halinde enflasyonist endişelerin tekrar artabileceği tahmin ediliyor.
Bu hafta ABD’de açıklanan enflasyon verilerinin temel fiyat baskılarının hafiflediğine işaret etmesine karşın yatırımcılar enerji fiyatlarındaki son artışın enflasyondaki yavaşlama trendini tersine çevirebileceği endişesiyle bu geçmişe dönük verilere temkinli yaklaşıyor.
Analistler, ABD ve İran’ın uzlaşma yolundan giderek uzaklaştığını belirtti.
Bu gelişmelerin yanı sıra ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Dallas Fed Başkanı Lorie Logan enflasyonun yüzde 2 seviyesine doğru gerilememesi halinde söz konusu veriyi bu seviyeye taşımaya yardımcı olmak için bir miktar politika sıkılaşmasına ihtiyaç olduğunu ifade etti.
Kansas City Fed Başkanı Jeff Schmid de temel endişesinin enflasyon olduğunu, enflasyonun hala çok yüksek ve uzun süredir hedefin üzerinde seyrettiğini kaydetti. Makroekonomik veri tarafında ABD’de perakende satışlar haziranda aylık bazda yüzde 0,2 ile beklentilere paralel arttı.
Ülkede ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı ise 11 Temmuz ile biten haftada 208 bine gerileyerek piyasa beklentilerinin altında kaldı. Söz konusu veriler, ABD ekonomisinin gücünü koruduğunu gösteriyor.
ABD’nin Brezilya’ya yüzde 25 oranında yeni gümrük tarifesi uygulama kararı da ticaret gerilimleri yeniden gündeme geldi.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,55’te bulunurken, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 100,8 seviyesinde seyrediyor. Brent petrolün varil fiyatı, yüzde 0,1 artışla 84,1 dolara yükseldi. Orta Doğu’daki gerilimlerin yeniden tırmanmasıyla Brent petrol, haftayı son üç ayın en hızlı haftalık yükselişiyle tamamlamaya hazırlanıyor.
Altının onsu yatay seyirle 3 bin 976 dolarda seyrediyor.
ABD-İran geriliminin petrol fiyatlarını yüksek seviyelerde tutması ve enflasyonun Fed’in kısıtlayıcı bir politika izleyeceği endişelerini güçlendirmesi altın fiyatları üzerinde baskı oluşturmayı sürdürüyor.
Analistler, Orta Doğu’da gerilim devam ettiği sürece likidite ihtiyacının süreceğini ve dolara olan talebin artacağını belirterek, altın fiyatlarındaki düşüş eğiliminin devam edebileceğini söyledi.
Yüksek petrol fiyatları, ekonomilerde enflasyonun hedef seviyelerin üzerinde kalma olasılığını artırarak Fed’in politikalarına dair belirsizliği artırıyor. Bu durum, faiz oranlarının daha uzun süre yüksek kalmasına, doların desteklemesine ve altın gibi varlıkların cazibesinin azaltmasına yol açıyor.
New York borsası geriledi
New York borsası, çip hisselerindeki satış baskısının etkisiyle günü düşüşle tamamladı. Büyük bankaların güçlü bilançolarının ardından şirketlerin açıkladığı finansal sonuçlar da yatırımcıların odağında yer aldı.
Yarı iletken üreticisi TSMC’nin ikinci çeyrek karının yüzde 77,4 artarak piyasa beklentilerini aşmasına rağmen sermaye harcamalarına yönelik tahminini artırmasının etkisiyle şirketin hisseleri yüzde 2,3 geriledi.
Diğer çip üreticilerinin hisselerinde de düşüş görülürken, Intel’in hisseleri yüzde 5,8, Micron Technology’nin hisseleri yüzde 5,7, Arm Holdings’in hisseleri yüzde 5,4, Advanced Micro Devices’ın (AMD) hisseleri yüzde 5,3 ve Broadcom’un hisseleri yüzde 5 değer kaybetti.
ABD’li hava yolu şirketi United Airlines’ın hisseleri ise şirketin ikinci çeyrek finansal sonuçlarının beklentilerin üzerinde gelmesine rağmen petrol fiyatlarındaki yükselişin bu yıl yakıt maliyetini yaklaşık 6 milyar dolar artıracağını öngörmesi sonrası yüzde 1,8 düştü.
GE Aerospace hisseleri, şirketin finansal sonuçlarının beklentilerden daha iyi gelmesine ve şirket bu yıla ilişkin kar tahminini yükseltmesine rağmen yüzde 3,5 geriledi.
ABD’li teknoloji şirketlerinden Alphabet’in hisseleri de şirketin en güçlü yapay zeka modeli Gemini 3.5 Pro’nun piyasaya sürülmesini ertelediğine dair haberler üzerine yüzde 4,4 düştü.
Sağlık sigortası şirketi UnitedHealth’in ise bu yıla ilişkin kar tahminini yukarı yönlü revize etmesinin ardından hisseleri yüzde 1,2 yükseldi. Öte yandan Küresel internet televizyon ağı Netflix’in geliri bu yılın ikinci çeyreğinde yüzde 13,4 artışla 12,6 milyar dolara yükseldi. Netflix’in net karı da yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 8,8 artarak 3,4 milyar dolara yükseldi. Şirketin net karı 2025’in aynı döneminde 3,1 milyar dolar olarak hesaplanmıştı.
Netflix’in açıkladığı güçlü bilançolara karşın şirketin hisseleri piyasa sonrası işlemlerde yüzde 8,9 değer kaybetti.
Kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 0,20, S&P 500 endeksi yüzde 0,51 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,47 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.
Avrupa borsaları İngiltere hariç geriledi
Avrupa borsalarının yönü üzerinde şirket bilançoları etkili oluyor. Kamu hizmetleri ve telekom sektöründeki şirketlerin bilançolarının beklentilerin altında kalması ve yapay zeka şirketlerine ilişkin değerlemelerin çok yükseldiğine dair endişeler Avrupa piyasalarında satış baskısının artmasına neden oldu.
Siyasi gelişmeler yatırımcıların odağında bulunuyor. İngiltere’de Andy Burnham pazartesi günü başbakanlık koltuğuna oturmaya hazırlanıyor. Analistler, İngiltere’de kritik konunun ülkede hazine ve maliye bakanlığına kimin geleceği olduğunu belirtti.
Diğer taraftan ülkede başbakanın vergileri artırıp artırmayacağı da merak ediliyor.
Burnham’ın arazi vergilerini artırabileceğine dair öngörüler öne çıkıyor. Analistler, arazi vergisinin artırılmasının İngiltere’de konut fiyatlarında sert düşüşü beraberinde getirebileceğini söyledi.
Öte yandan İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi (ONS), mayıs ayına ilişkin büyüme rakamlarını açıkladı.
Buna göre, martta yüzde 0,3 büyüyen ve nisanda yüzde 0,1 daralan İngiltere ekonomisi, mayısta yüzde 0,1 büyüdü. Diğer taraftan Avro Bölgesi mayısta 7,8 milyar avro ticaret açığı verdi. Geçen yılın mayıs ayında 15 milyar avro ticaret fazlası verilmişti.
Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,54 değer kazanırken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,05, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,34 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,07 değer kaybetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.
Asya borsaları negatif seyrediyor
Asya borsalarında bugün negatif bir seyir izlenirken, Japonya borsasındaki sert düşüş öne çıkıyor.
Bu hafta yatırımcılar, büyük bankaların açıkladığı güçlü bilançoların ardından yarı iletken sektöründen bankacılık gibi diğer sektörlere yöneldi. Bu durum, çip sektörüne daha fazla bağımlı olan Asya piyasalarını satış baskısına karşı savunmasız bıraktı.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 6,4, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,6, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2 geriledi.
Güney Kore borsasında bugün tatil nedeniyle işlem görülmüyor.
Borsa günü yükselişle tamamladı
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,22 değer kazanarak 14.251,29 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,2 geriledi. Dolar/TL dün günü yüzde 0,1 artışla 47,0890’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 47,1610’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksi, konut satış istatistikleri, kısa vadeli dış borç istatistikleri ile uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings’in beklenen Türkiye değerlendirmesi, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde enflasyon ve ABD’de sanayi üretimi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.350 ve 14.500 puanın direnç, 14.150 ve 14.000 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
10.00 Türkiye, haziran ayı konut fiyat endeksi
10.00 Türkiye, haziran ayı konut satış istatistikler
10.00 Türkiye, mayıs ayı kısa vadeli dış borç istatistikleri
11.00 Avro Bölgesi, mayıs ayı cari işlemler dengesi
12.00 Avro Bölgesi, haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)
14.00 Türkiye, 28. hafta BDDK bankacılık sektörü verileri
14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
15.30 ABD, haziran ayı konut başlangıçları
15.30 ABD, haziran ayı inşaat izinleri
16.15 ABD, haziran ayı sanayi üretimi
16.15 ABD, haziran ayı kapasite kullanım oranı
17.00 ABD, temmuz ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
