İSTANBUL (AA) – TRT’nin bu yıl 8. kez düzenlediği senaryo geliştirme ve ortak yapım platformu “TRT 12 Punto”, dünya sinemasının önde gelen profesyonellerini ağırlamaya devam ediyor.
Etkinliğin bu yılki dikkat çekici konuklarından biri Cannes Film Festivali’nin Eleştirmenler Haftası (Semaine de la Critique) Program Direktörü ve Next Step Atölyesi Direktörü Thomas Rosso oldu.
Türkiye’deki genç sinemacılarla bir araya gelen ve projeleri yakından inceleyen Rosso, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bağımsız sinemanın geleceği ve kısa filmin endüstrideki hayati rolüne dair değerlendirmelerde bulundu.
“Film seçmek, bir katalogdan ürün beğenmek değildir”
Rosso, uluslararası festivallerin sadece bitmiş filmleri vitrine çıkaran mekanizmalar olarak görülmesinin yanlış olduğunu belirterek, yaratıcı sürecin en erken aşamasında kurulan bağların önemine dikkat çekti.
12 Punto gibi platformların tam olarak bu boşluğu doldurduğunu söyleyen Rosso, festival seçkilerinin arka planına dair şunları anlattı:
“Cannes gibi büyük festivallerde bizler filmleri genellikle her şey bittiğinde ya da bitmek üzereyken teslim alıyoruz. Ancak bir programcı olarak sadece masamıza gelecek bitmiş filmleri beklersek, sinemacılar için çok geç kalmış oluruz. Çünkü film seçmek, bir katalogdan ürün beğenmek değildir. Bu süreç aslında derin bir diyalogdur. Yapımcılarla ve hak sahipleriyle kurulan, filmin vizyonunu ve geleceğini anlamaya yönelik uzun bir sohbetin ürünüdür.”
Rosso, 12 Punto’nun sunduğu zemin sayesinde sinemacılara festivallerin arkasında “ulaşılamaz bürokratlar değil, gerçek insanlar olduğunu” hissettirebildiklerini dile getirdi.
Saraybosna veya Berlin gibi büyük film marketlerinde de Türk projelerine rastladıklarını, ancak buralardaki yoğunluk nedeniyle odaklanmanın zor olduğunu aktaran Thomas Rosso, “12 Punto’nun tamamen Türkiye sinemasına odaklanması, bizim burada çok daha fazla yerel profesyonelle derinlemesine, bölünmemiş bir zaman diliminde bağ kurmamızı sağlıyor.” dedi.
“Kısa film sadece bir ‘deneme sürümü’ olarak görülemez”
Rosso, sektörde kısa filmi sadece uzun metraja geçişte bir basamak olarak görme eğilimini değerlendirerek, bu bakış açısının sektörel gerçekler içinde anlaşılabilir olduğunu ancak sanatsal olarak eksik kaldığını savundu.
Bir yönetmenin ekibini test etmesi, tarzını denemesi ve çalışma metodunu oturtması için kısa filmin harika bir deney alanı olduğu yorumunu yapan Rosso, şöyle konuştu:
“Kısa film sadece bir ‘deneme sürümü’ olarak görülemez. O, başlı başına bağımsız bir sanat formudur. Sektörde çok temel bir kural vardır. Harika bir uzun metraj çekebileceğinizi kanıtlamak istiyorsanız, önce harika bir kısa film yapmalısınız. Çünkü kısa film oyunculuk yönetimi, hikaye anlatımı, ışık, ses ve kurgu gibi sinemayı sinema yapan tüm disiplinlerin en yoğun, en konsantre şekilde bir araya geldiği yerdir.”
Rosso, Cannes Eleştirmenler Haftası kapsamında kısa film yönetmenlerine de tıpkı uzun metraj yönetmenleri gibi eşit ve saygın birer sanatçı olarak yaklaştıklarını söyleyerek, “Bizim için en belirleyici olan şey, güçlü bir mizansen duygusu ve oyuncular aracılığıyla hikaye anlatabilme becerisidir. Günün sonunda sinemanın asıl özü ve mucizesi bundan ibarettir.” ifadelerini kullandı.
“Avukatlar ya da muhasebeciler sinemacılardan daha çok endişelenmeli”
Sinemada yapay zeka kullanımına da değinen Rosso, sinemanın kendine has mekanizmaları sayesinde bu duruma karşı diğer sektörlerden daha korunaklı olduğunu dile getirdi.
Yapay zekanın standartlaştırılmış formları taklit etmekte başarılı olduğunu ancak sanatsal yaratıcılığın teklik üzerine kurulduğunu belirten Rosso, şöyle devam etti:
“Toplumsal ve ekonomik açıdan yapay zekanın geleceğinden ben de endişeliyim. Ancak sinemanın bu tehdidin merkezinde yer aldığını düşünmüyorum. Açık konuşmak gerekirse, avukatlar ya da muhasebeciler sinemacılardan çok daha fazla endişelenmeli. Çünkü yapay zeka şablonlarla çalışır, oysa her iyi film kendi kurallarını kendi koyan bir ‘prototip’tir. Yapay zeka ise prototipler üretmekte son derece başarısızdır. Yakın zamanda tamamen yapay zeka tarafından üretilmiş bir film izledim ve dürüst olmak gerekirse tek kelimeyle berbattı. Evet, şekilsel olarak bir filme benziyordu ama ruhu olmayan, çok kötü bir taklitten ibaretti.”
“Yapay zeka bize kusursuz taklitler sunabilir ama benzersiz sinema mucizesini asla inşa edemez”
Teknolojik dönüşümlerin tarihsel gelişiminden de bahseden Rosso, müzik sektörünün her zaman bu anlamda sinemadan birkaç yıl önde gittiğini ve oradaki dönüşümün bir süre sonra sinemayı da etkisi altına aldığını anlattı.
Rosso, “Müzik sektöründe yapay zekanın ne kadar agresif bir şekilde alanı domine ettiğini görüyoruz. Bu dalga eninde sonunda sinemaya da çarpacak. Teknik tarafta, animasyonda ya da post-prodüksiyonda yapay zekanın kullanımı kaçınılmaz olarak artacaktır. Örneğin binlerce kişilik kalabalık sahneleri yaratmak artık yapay zekayla çok daha kolay ve ucuz. Bu durum gelecekte figüranların işlerini ciddi şekilde etkileyebilir.” görüşünü paylaştı.
Tüm bu teknolojik gelişmelere rağmen sinemanın temel taşları olan özgünlük ve sahicilik kavramlarının yapay zeka tarafından taklit edilemeyeceğine işaret eden Thomas Rosso, sözlerini şöyle tamamladı:
“Yapay zeka bize kusursuz taklitler sunabilir ama kusurlardan, yaşanmışlıklardan ve insani duygulardan beslenen o benzersiz sinema mucizesini asla inşa edemez. Sinemanın geleceği, makinelerin ne kadar akıllanacağıyla değil, bizim insan kalmakta, kendi özgün hikayelerimizi anlatmakta ve o insani kusurlara sahip çıkmakta ne kadar ısrarcı olacağımızla şekillenecek. Bu yüzden paniklemek yerine, her zamankinden daha fazla üretmeye, aramaya ve sinemanın o kolektif büyüsüne inanmaya devam etmeliyiz.”
Muhabir: Asya Setinay Karagül
