İSTANBUL (AA) – ABD/İsrail-İran Savaşı’nın küresel ekonomi üzerindeki olumsuz etkileri sürerken, merkez bankaları politika adımlarını bu risklerin gölgesinde atıyor.
Bölgede yeniden alevlenen çatışmaların ardından petrol fiyatlarında görülen yükseliş, Avro Bölgesi’nde enerji maliyetlerinin yeniden artabileceği beklentisini güçlendirdi. Enerji maliyetlerindeki yükselişin ulaştırma, üretim ve hizmet sektörleri üzerinden genel fiyatlara yayılma riski, ECB’nin enflasyonla mücadelede zafer ilan etmesini zorlaştırıyor.
Orta Doğu’daki çatışmaların enerji fiyatları üzerinden yeniden enflasyonist baskı oluşturması, ECB’nin ilave gevşeme konusunda daha ihtiyatlı hareket edebileceği beklentilerini güçlendirdi.
Piyasalarda ağırlıklı beklenti, bankanın bu toplantıda politika faizlerini değiştirmeyerek mevcut seviyelerde bırakacağı yönünde şekilleniyor.
Ancak bankanın bir sonraki toplantıda faiz oranlarında artışa gitmesine kesin gözüyle bakılırken karar metninde “veri odaklı” ve “toplantı bazlı” yaklaşımını koruyacağı görüşü öne çıkıyor.
ECB’nin perşembe günü vereceği kararın yanı sıra ECB Başkanı Christine Lagarde’ın enflasyon görünümü, enerji fiyatları ve jeopolitik risklere ilişkin değerlendirmeleri, Avrupa piyasalarının kısa vadeli yönü açısından belirleyici olacak.
Özellikle bankanın savaş kaynaklı maliyet baskılarını geçici mi yoksa kalıcı mı gördüğüne ilişkin mesajları, gelecek toplantılara yönelik faiz beklentilerinin yönlenmesinde kritik rol oynayacak.
Orta Doğu’daki duruma ilişkin yeni belirsizlik yılın ikinci yarısı için faiz artırımı beklentilerini yeniden canlandırdı
Rabobank Kıdemli Makrostratejisti Bas van Geffen, ABD-İran ateşkesinin bozulmasının ECB’ye ilişkin daha ılımlı bir senaryonun gerçekleşme olasılığını azalttığını ancak enerji fiyatlarının ECB’nin temel senaryosuyla genel olarak tutarlı seviyelere geri döndüğünü belirtti.
Orta Doğu’daki duruma ilişkin yeni belirsizliğin yılın ikinci yarısı için faiz artırımı beklentilerini yeniden canlandırdığını ifade eden Geffen, “Christine Lagarde, bu durumun enflasyon risklerini yeniden yukarı yönlü etkileyebileceğini belirtebilir ancak bunun acil bir politika müdahalesini gerektirdiğini düşünmüyoruz. Bir faiz artışı daha öngörüyoruz ancak eylül ayının bu artış için daha olası bir zaman olduğunu düşünüyoruz.” yorumunu yaptı.
Geffen, İran savaşının yeniden tırmanmasının yukarı yönlü enflasyon risklerine yeni bir ivme kazandırdığını dile getirdi.
Bu durumun temmuz toplantısında bankanın “şahin” üyelerinden bazılarına bir faiz artırımı daha yapılması için cesaret verebileceğini söyleyen Geffen, çoğu politika yapıcının tekrar faiz artırımı yapmak için acele etmeyeceği öngörüsünde bulundu.
Geffen, enerji fiyatlarındaki artışın yanı sıra ABD ve İran arasında Mutabakat Zaptı’nın çöküşünün de yeniden alevlenen çatışmanın süresi ve kapsamı konusunda yeni bir belirsizlik oluşturduğunu vurguladı.
Bu belirsizliğin tüketici güveni yoluyla hem enflasyon hem de büyüme üzerinde sabit olmayan etkilere yol açabileceğini kaydeden Geffen, “Daha şahin bir tutum sergileyen bazı politika yapıcılar, Orta Doğu’daki gerginliğin artmasının bir faiz artışı daha gerektirdiğini savunabilir. Ancak şu anda bu görüşün geniş bir destek bulma ihtimalinin düşük olduğunu düşünüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
“2027’nin ikinci ve üçüncü çeyreklerinde faiz indirimi gelebilir”
ABN AMRO Hollanda ve Avro Bölgesi Kıdemli Ekonomisti Jan-Paul van de Kerke, “Haziran toplantısında faiz artırımının ardından, ECB’nin eylül ayında faiz oranlarını tekrar artırarak mevduat faizini yüzde 2,50’ye çıkarmasını bekliyoruz.” ifadesini kullandı.
Eylülde olması beklenen bu faiz artırım kararının enflasyon beklentilerini istikrarlı tutmak için olacağını belirten Kerke, enerji fiyatlarındaki düşüşlere rağmen çekirdek enflasyonun yüksek kalmasının beklendiğini ifade etti.
Kerke, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Ancak nihayetinde, ikincil etkilerinin kontrol altına alınacağını ve 2027 başlarında ECB’nin enflasyon görünümüne yeterince güvenerek faiz oranlarını kademeli olarak nötr politika ayarı tahminine geri getireceğini bekliyoruz. 2027’nin ikinci ve üçüncü çeyreklerinde birer faiz indirimi bekliyoruz ve bu indirimin de mevduat faiz oranının tekrar yüzde 2’ye düşürülmesi yoluyla yapılmasını öngörüyoruz.”
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu, Ali Canberk Özbuğutu
