İSTANBUL (AA) – Kutup ekosistemlerindeki deniz örneklemesi çalışmalarını yürütmek amacıyla 25 gün önce İstanbul’dan yola çıkan araştırma ekibi, önce Oslo’ya ulaştı. Daha sonra Tromso’dan gemiyle ayrılan ekip, dünyanın kuzey ucuna gerçekleştirecekleri bilimsel araştırma seferi için son hazırlıklarını tamamladı ve burada bilimsel araştırmalara başladı.
Gemi üzerinde 82 derece kuzey enlemine kadar çıkan bilim ekibi, yine aynı güzergahı kullanarak Türkiye’ye geldi.
Oşinografi, biyoloji, kimya, atmosfer dinamikleri, meteoroloji, jeodezi ve uydu sistemleri alanlarında toplam 12 farklı bilimsel proje ve çalışmanın hayata geçirildiği sefere 12 bilim insanı katıldı. Küresel iklim değişikliğinin etkilerini yerinde incelemek ve kritik araştırmalara imza atmak üzere sefer gerçekleştiren bilim ekibinde Arjantin, Bulgaristan ve Uruguay’dan 3 yabancı araştırmacı da bulundu.
Bilim ekibi, bu yıl da “Ulusal Kutup Bilim Stratejisi” kapsamında, küresel iklim değişikliği, tehdit altındaki ekosistemler ve insan kaynaklı etkiler gibi ulusal ve uluslararası öneme sahip öncelikli bilimsel temalar üzerine çalışmalarını sürdürdü. Sefer, önceki yıllarda olduğu gibi bu yıl da güncellenen çevre protokolleri doğrultusunda, doğada minimum iz bırakılması prensibiyle gerçekleştirildi.
Örnekler ve doğrulama verileri toplanarak Türkiye’ye getirildi
Sefer kapsamında Arktik Okyanusu ve Svalbard çevresindeki belirlenen bilimsel örnekleme noktalarında çok disiplinli saha çalışmaları yapıldı.
Sefer süresince farklı projeler kapsamında yaklaşık 4 bin deniz mili mesafe kat edildi. Yolculuk hariç 22 gün süren seferde 94 farklı istasyon noktasında bilimsel örnekler toplandı.
Kutup ekosistemlerindeki deniz örneklemesi, oşinografik ölçümler, su ve sediment örnekleri, Arktik Okyanusu’ndaki sıcaklık ve tuzluluk dağılımları, mikroplastik varlığı, sualtı dronu çalışması, uzay koşullarıyla karşılaştırılmalı çalışmalar, atmosferik partikül ve aerosol örnekleri, meteorolojik ölçümler, GNSS (Küresel Seyrüsefer Uydu Sistemi) verileri, biyolojik örnekler, deniz buzu gözlem kayıtları ve uzaktan algılama doğrulama verileri toplanarak Türkiye’ye getirildi.
Sefer, Türkiye’nin kutup araştırmalarındaki bilimsel görünürlüğünü artırıyor
Arktik’ten getirilen örnekler, ilgili üniversiteler ve araştırma kurumlarının laboratuvarlarında analiz edilecek ve elde edilen sonuçlar Arktik bölgesindeki çevresel değişimlerin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacak.
Sefer kapsamında yürütülen çalışmalar, Türkiye’nin kutup araştırmalarındaki bilimsel görünürlüğünü artırırken, uluslararası işbirliklerinin güçlendirilmesine ve Arktik’e ilişkin uzun dönemli bilimsel veri üretimine katkı sağlamaktadır. Analizlerin tamamlanmasının ardından elde edilen sonuçlar ulusal ve uluslararası bilim dünyasıyla paylaşılacak.
TASE-VI başlangıcında TÜBİTAK 2204-D Lise Öğrencileri İklim Değişikliği Araştırma Projeleri Yarışması’nda alan birincisi olan ve mülakatla seçilen 2 farklı projeden 3 lise öğrencisi de projelerini Arktik’te test etme imkanı buldu.
Bakan Kacır da 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi ekibini ziyaret etti
Öte yandan, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, sefer kapsamında hem Türk bilim heyetini hem de araştırmaların sürdüğü bölgeyi ziyaret etti.
İlk olarak Svalbard Adası’nda bulunan Longyearbyen yerleşimine gelen Kacır, Türk araştırmacıların bulunduğu gemiye çıktı ve sefere eşlik etti.
Kacır, sefere katılan Türk bilim insanları ile sohbet ederek onlardan araştırmaları hakkında bilgi aldı.
Bakan Kacır, son olarak Svalbard yetkilileri ile bir araya geldi.
“94 farklı istasyondan başarılı örnekleme işlemlerimizi gerçekleştirdik”
6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi Lideri kaptan Doğaç Baybars Işıler, İstanbul Havalimanı’nda AA muhabirine yaptığı açıklamada, 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferini başarıyla tamamlayarak ülkeye döndüklerini belirterek, “Sefer boyunca yaklaşık 4 bin deniz mili yolu kat ederek 94 farklı istasyondan başarılı örnekleme işlemlerimizi gerçekleştirdik.” dedi.
Sefere Türk Deniz Kuvvetleri Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi ile İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi ve Gebze Teknik Üniversitesi’nden araştırmacıların katıldığını anlatan Işıler, ayrıca lise öğrencilerinin projelerini deneme fırsatı bulduğunu söyledi.
Işıler, “Tüm araştırmacılarımızla birlikte uzay gözlemlerimizden ve çalışmalarımızdan deniz gözlemleri ve çalışmalarına, oşinografi çalışmalarından gemi üzerinde kurduğumuz meteoroloji istasyonuyla yaptığımız ölçümlere, su altı, su dibi ve deniz dibi gözlemlerine kadar 12 farklı projeyi de hayata geçirdik.” diye konuştu.
Her yıl tonlarca kargoyu Arktik ve Antarktika’ya götürüp geri getirdiklerini anlatan Işıler, zorlu koşullara karşı yapılan bu araştırmalarda ekip çalışmasının ve tecrübenin önemli olduğunu bildirdi.
Işıler, Türkiye’nin kutup araştırmaları alanında 16 farklı ülkeyle ikili işbirliği anlaşmasının bulunduğunu ifade ederek, bu kapsamda TASE-VI seferine 3 yabancı araştırmacının katıldığını dile getirdi.
“AA seferlerin toplumumuza yansıtılmasında son derece önemli destek oluyor”
Doğaç Baybars Işıler, seferin ve çalışmaların duyurulmasının önemine işaret ederek, “Bu kapsamda Anadolu Ajansı’ndan (AA) muhabir arkadaşlar her sene Arktik ve Antarktika seferlerimize gelerek bunların aktarılmasında ve toplumumuza yansıtılmasında son derece önemli destek oluyorlar.” dedi.
Bakan Kacır’ın seferi ziyaret etmesine değinen Işıler, “Bu son derece kıymetli bir durum. Devletimizin kutup çalışmaları alanına gösterdiği ilgi ve ehemmiyeti göstermekle birlikte ülkemizin bu alandaki bütün başarılarının uluslararası alanda daha güçlü aktarılması adına kıymetliydi.” şeklinde konuştu.
“Akademik başarımızı bugüne kadar ortaya koymuş bulunmaktayız”
Doğaç Baybars Işıler, bu seferlerin 2017’den beri düzenlendiğini anımsatarak, şu değerlendirmelerde bulundu:
“6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferimizle artık Svalbard takım adalarının etrafının tamamını kapsayacak şekilde örnekleme istasyonlarımızı tamamladık. Bu durum, bundan sonraki seferler için yapacağımız optimizasyonlar, elde edeceğimiz veriler, uzun dönem izleme çalışmaları ve ortaya çıkacak makaleler açısından son derece büyük önem arz ediyor. Çünkü aldığımız her numunenin ve örneğin kıymeti çok büyük. Çok izole ortamlarda, zorlu koşullarda, değişken yerlerde anlık olarak planlamaları yapıp örnekleri gerçekleştiriyoruz. Literatüre katkı bağlamında ülkemizin bugüne kadar kutuplar alanında ürettiği yayınların yüzde 80’i Q1 ve Q2 yayınlarında. Dolayısıyla bu akademik başarımızı bugüne kadar zaten ortaya koymuş bulunmaktayız. Bundan sonraki süreçte de hedefimiz bunları artırarak devam edebilmekte. Q1 ve Q2, akademik dergilerin bilimsel etki ve prestijine göre yapılan sıralamada en üst iki grubu ifade ediyor.”
Muhabir: Uğur Aslanhan
