ANKARA (AA) – Japonya Meteoroloji Ajansına (JMA) göre, Kumamoto eyaletinde 28 Temmuz’da yerel saatle 16.27’de 10 kilometre derinlikte 7,1 büyüklüğündeki deprem meydana geldi. Sarsıntı, yangınlar, yol ve köprü çökmeleri dahil eyalet genelinde geniş çaplı hasara yol açtı.
Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, depreme ilişkin yaptığı açıklamada, eyalet genelinde bazı noktalarda “birçok kişinin mahsur ve kayıp durumda” olduğunu bildirdi.
Depremde şimdiye kadar 28 kişi hayatını kaybetti. Kumamoto genelinde 450 farklı tahliye merkezinde yaklaşık 10 bin kişi barınıyor. Japonya Öz Savunma Kuvvetleri (SDF) ekipleri arama kurtarma çalışmaları için bölgeye sevk edildi.
JMA deprem ve tsunami risk azaltma uzmanı Kiyomoto Masaşi, bölgede sismik aktivitenin, Kumamoto’nun iç kesimleri ile Yatsuşiro Denizi arasında yaklaşık 50 kilometrelik hatta devam ettiğini belirtti.
– 2016’da 30 saat arayla “ikiz deprem”
Dünyada deprem riski en yüksek ülkelerden biri olan Japonya, volkanlar ve okyanus çukurlarından oluşan “Pasifik Ateş Çemberi” üzerinde yer alıyor.
Kumamoto eyaletinde 14 Nisan 2016’da yerel saatle 21.26’da 6,2 büyüklüğünde ve 28 saat sonra 16 Nisan’da yerel saatle 01.25’te 7 büyüklüğünde meydana gelen ardışık depremler, 10 yıl önceki gibi, aynı hat üzerinde benzer bir ardışık ikiz deprem oluşabileceği kaygısını akla getirdi.
28 saat arayla yaşanan söz konusu “ikiz deprem”de 277 kişi hayatını kaybetmişti.
Japon afet bilişimcileri ve deprem güvenliği uzmanları, bölgede fay segmentlerindeki aktivite doğrultusunda “güçlü ve ardışık ikiz deprem yaşanabilme” olasılığına dikkati çekti.
Fay hattı “Futagawa-Hinagu”
Tokyo Üniversitesi (UTokyo) Fakültelerarası Enformasyon Çalışmaları Enstitüsü Öğretim Üyesi ve afet bilişimi uzmanı Profesör Watanave Hidenori, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ön sismolojik değerlendirmeleri doğrultusunda depremi “sığ bir iç kara depremi” olarak nitelendirdi ve sarsıntının yerleşim yeri ve sanayi bölgelerine yakınlığı dolayısıyla ciddi hasara yol açtığını belirtti.
Watanave, “Bu depremin, 2016’daki Kumamoto depremleriyle ilişkili olma olasılığının yüksek olduğuna inanıyorum. Kumamoto’daki depremin merkez üssü, 2016’da kırılan Futagawa-Hinagu fay hattı bölgesine yakın. 2016’da kırılmayan bir fay segmenti bu sefer hareket etmiş olabilir.” dedi.
Son tahliller doğrultusunda kabuk deformasyonu, uydu radar verileri ve yüzey kırıklarının analizinin gerekli olacağını söyleyen Watanave, “2026’daki depremle ilişkili olarak, birbirine bağlı fay sistemi içinde yeni bir büyük deprem olarak tanımlıyorum.” ifadesini kullandı.
Artçı depremler ve iklim koşullarına dair bölge halkına uyarıda bulunan Watanave, “Dikkatli olmak şart. Aktif fay segmentleri bulunuyor. Güçlü artçı depremler olası. Hasarlı binalar, heyelanlar, yangınlar, gaz sızıntıları ve aşırı yaz sıcakları da ciddi ikincil riskler oluşturuyor.” diye konuştu.
“Şiddetli ve ardışık ikiz bir deprem”
Deprem güvenliği uzmanı Moriwaki Yoşinori de 14 Nisan 2016’da yerel saatle 21.26’da 6,2 büyüklüğünde ve 16 Nisan’da yerel saatle 01.25’te 7 büyüklüğünde meydana gelen iki depremi anımsattı.
“Ardışık deprem” riskine dikkati çeken Moriwaki, sismik aktivite analizleri doğrultusunda, Kumamoto eyaletinin batı kıyısı boyunca uzanan ve 100 kilometreden fazla uzunluğa sahip Futagawa-Hinagu fay hattında hareketlenmeler beklenebileceğini bildirdi.
2016’da 28 saat arayla meydana gelen Kumamoto depremleri gibi bu hafta da aynı fay hattı üzerinde “ardışık ikiz bir depremin” yeniden yaşanabileceğine işaret eden Moriwaki, “Japonya her zaman deprem ülkesi. 2016’dakine benzer şekilde bu hafta içinde şiddetli ve ardışık bir ikinci deprem yaşanabilir. O bölge oldukça karışık. Depremlerin sayısı iki katından fazla.” dedi.
“Ardışık bir ikinci deprem ihtimali sıfır değil”
Japonya Sivil Toplum Kuruluşları Uluslararası İşbirliği Akademisi (AICAT) Direktörü ve afet önleme araştırmacısı Nakahama Yoşikazu, deprem kaynaklı hasar görmüş yollar nedeniyle tıbbi, gıda ve günlük ihtiyaç maddelerinin temini zorlaşacağını vurguladı.
Nakahama, “Bölgede iyileşme süreci gecikecektir. Deniz taşımacılığı kullanılmalıdır. Helikopterler de etkili bir çözüm.” ifadesini kullandı.
Kumamoto’da 10 yıl önce kısa süre içinde iki farklı büyük deprem yaşandığına işaret eden Nakahama, “6 ya da 7 büyüklüğünde ardışık bir ikinci depremin bu bölgede yeniden yaşanma ihtimali sıfır değil. Birçok mağdur için büyük bir şok ve hayal kırıklığına neden olabilir.” diye konuştu.
Muhabir: Ahmet Furkan Mercan
