ANKARA (AA) – Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, yazılı açıklamasında, kahverengi kokarcanın, fındık başta olmak üzere 300’den fazla bitkisel üründe zarara yol açabildiğini aktardı.
Kahverengi kokarcaya karşı entegre mücadele prensipleri çerçevesinde mekanik, biyoteknik, biyolojik ve kimyasal mücadele yöntemlerini içeren “Kahverengi Kokarca ile Mücadele Eylem Planı” yürütüldüğünü hatırlatan Yumaklı, Bakanlığın planlamaları doğrultusunda, zararlının bulunduğu ve risk altında görülen illere samuray arısı salımları yapıldığını anımsattı.
Yumaklı, 2025’te mücadelede il sayısının 40’a çıkarılarak, yaklaşık 1 milyon 156 bin samuray arısı salımı gerçekleştirildiğini, bu çalışmanın dünya ölçeğinde dikkat çeken parazitoit salım uygulamaları arasında yer aldığının altını çizdi.
“859 bin 329 hanede kışlak mücadelesi yapıldı”
Kahverengi kokarca zararlısına karşı feromon tuzaklardan samuray arısına kadar birçok farklı yöntemle mücadelenin devam ettiğine işaret eden Yumaklı, 40 ilde öncelikle biyolojik mücadelenin, popülasyon yoğunluğunun yüksek olduğu ekonomik zarar eşiğini aşan alanlarda kimyasal mücadelenin yapıldığını ifade etti.
Yumaklı, sonbahar döneminde ise Karadeniz ve Marmara bölgelerindeki bulaşık alanlarda feromon tuzaklarla cezbet-öldür yöntemi uygulanarak, mücadele çalışmalarının sürdürüldüğünü vurgulayarak, “Zararlının kışlamak amacıyla korunaklı alan dediğimiz ev, ahır, samanlık, serender, merek, depo gibi alanlara yöneldiği dönemde, bir sonraki yılın popülasyonunun kırılması amacıyla kışlak mücadelesi yürütülüyor. 2026’da 859 bin 329 hanede kışlak mücadelesi yapıldı. Biyolojik mücadele amacıyla 2026 içinde doğaya 1 milyon 650 bin samuray arısı salındı. Kahverengi kokarcayla biyolojik mücadele kapsamında, uluslararası işbirliklerini güçlendiriyoruz. Parazitoit üretimi ve salımına ilişkin edinilen bilgi ve tecrübelerimizi, Gürcistan ve Azerbaycan ile paylaşarak, bu ülkelerde yürütülen biyolojik mücadele çalışmalarına teknik katkı sağlıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Türkiye’de üretilen 20 bin samuray arısını Azerbaycan’a gönderdiklerini bildiren Yumaklı, söz konusu ülkede ilk parazitoit salımını 7 Temmuz’da TAGEM’e bağlı Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü personelinin desteğiyle başarıyla gerçekleştirildiğini belirtti.
Üreticilere eğitimler veriliyor
Yumaklı, “Kahverengi Kokarca ile Ülkesel Entegre Mücadele Yönetimi Projesi” ile üreticilere, zararlının kışlak döneminde etkin şekilde kontrol altına alınmasına yönelik, uygulanması gereken yöntemler hakkında bilgilendirme ve eğitim faaliyetleri gerçekleştirildiğini kaydetti.
Eğitimlerde, zararlının biyolojisi, kışlak alanlarının tespiti, mekanik mücadele yöntemleriyle alınması gereken koruyucu tedbirlerin ayrıntılı olarak anlatıldığını aktaran Yumaklı, biyolojik mücadele yöntemlerinin yaygınlaştırılması ve bu konuda toplumsal farkındalığın artırılması amacıyla hazırlanan broşürlerin de üreticilere ve vatandaşlara dağıtıldığına dikkati çekti.
Yumaklı, gerçekleştirilen bu faaliyetlerle zararlıyla mücadelede bilinç düzeyinin artırılması, sürdürülebilir mücadele yöntemlerinin teşvik edilmesi ve üreticilerin doğru uygulamalara yönlendirilmesinin hedeflendiğini vurguladı.
Kokarcaya karşı iki yeni proje
Alınan olumlu sonuçların, daha iyi seviyelere getirilmesi için mücadele işlemleri, salımı yapılan samuray arılarının etkinlikleri ve rekolte kayıplarının yıllık olarak incelenmeye devam edileceğinin altını çizen Yumaklı, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Bu yıl itibarıyla Bakanlığımız tarafından başlatılan iki yeni proje kapsamında, kahverengi kokarcaya yönelik bilimsel çalışmalar daha da güçlendirilecek. ‘Kahverengi Kokarcanın Fındıkta Verim ve Kalite Kayıplarının Ekonomik Analizi ve Kimyasal Mücadele Optimizasyonu Projesi’ ile ekonomik zarar eşiği ve optimum kimyasal mücadele zamanı belirlenecek, elde edilen sonuçlar karar destek sistemlerine entegre edilerek, üretici koşullarında yaygınlaştırılacak. ‘Kahverengi Kokarcanın Farklı Konukçularındaki Zarar Potansiyelinin, Popülasyon Dinamiklerinin ve Kritik Mücadele Dönemlerinin Belirlenmesi Projesi’ ile de farklı konukçulardaki zarar durumu ve kritik mücadele dönemleri ortaya konulacak, elde edilen veriler tahmin-uyarı sistemleri ile entegre mücadele programlarının geliştirilmesinde kullanılacak. Bu bağlamda, kahverengi kokarcanın tarımsal üretimimizde yol açtığı kayıpların ortadan kaldırılması ve üreticilerimizin verim kaybının önlenmesi için yeni projeler geliştirmeyi sürdüreceğiz.”
Muhabir: Mehmet Can Toptaş
